Yurt dışına giden konut yatırımı 100 milyar Türk Lirası

Bazı rakamlar vardır, yalnızca ekonomik bir veri değildir, bir ruh halini anlatır.

Bazı sayılar vardır, bilanço kalemi olmaktan çıkar, bir toplumsal itirafa dönüşür.

2025 yılında Türkiye'den yurt dışına giden konut yatırımı 100 milyar Türk Lirasıdır.

Bu tek cümle, bugün Türkiye'de yaşananların kısa ama sarsıcı özetidir.

Aynı yıl Türk yatırımcılar 26.400 adet konutu yurt dışında satın alırken, yabancıların Türkiye'den aldığı konut sayısı ortalama 22.000'de kalmıştır.

Aradaki 4.340 konutluk fark, yıllardır zihinlere kazınan "Yabancılar Türkiye'yi satın alıyor" söyleminin değiştiğini göstermektedir.

Bugün gayrimenkulde denge tersine dönmüştür.

Ama asıl mesele bu değildir.

Asıl mesele, Türk tasarruf sahibinin kendi ülkesine güvenmemesidir.

Daha üç yıl önce gayrimenkul ticaretinde Türkiye lehine 6 milyar dolarlık bir fazla varken, bugün tablo 400 milyon dolar civarı açık vermektedir. 

Gayrimenkul artık döviz kazandıran bir alan değil, bir döviz kaçış koridoru haline gelmiştir.

Yabancıya satış cephesinde de tablo sanıldığı gibi değildir.

Suriye, İran ve Irak vatandaşlarının vatandaşlık amacıyla yaptığı alımlar her yıl azalmaktadır. 

Savaşın yarattığı zorunlu göçle Türkiye'ye yönelen Rus ve Ukraynalıların konut alımları ise üçte bire düşmüştür. 

Yani geçici dalga çekilmiş, gerçek tablo ortaya çıkmıştır.

Ve o gerçek tablo şudur: Türkiye'den giden, yabancı değil, Türk sermayesidir.

Bugün Türk yatırımcı, konut almak için Portekiz'e, İspanya'ya, Yunanistan'a, İngiltere'ye ve Dubai'ye bakmaktadır. 

Özellikle Londra ve Dubai, artık yalnızca büyük sermayenin değil, orta gelir grubunun da ulaşabildiği adreslerdir. 

Bu başlı başına bir kırılmadır.

Çünkü Türkler yurt dışında saraylar değil, 200 bin ila 500 bin dolar arasında, 1+1 daireler almaktadır. 

Yani bu bir lüks kaçışı değil, hayatta kalma refleksidir. Kira getirisi hesaplanabilen, hukuku öngörülebilir, kuralları sabit bir düzen arayışıdır.

Özellikle Dubai'de kira dolar cinsindedir.

Vergi yükü yok denecek kadar azdır.

Yatırım 11–12 yılda kendini geri ödemektedir.

Uzun vadeli kredilerin taksidi, konutun kirasıyla rahatça karşılanabilmektedir.

Kiracıyla uğraşmak, tahliye davası kovalamak, yıllarını mahkeme kapılarında geçirmek diye bir sorun yoktur.

Yani yatırımcı için konut, yeniden huzurlu bir gelir aracına dönüşmüştür.

Türkiye'de ise tablo tam tersidir.

Konut fiyatları döviz bazında şişmiştir.

Yürürlükten kalkmış olsa bile %25 kira artış sınırı, yatırımcının zihninde kalıcı bir güvensizlik bırakmıştır. Rayicin çok altında kalan kiralar, tahliye edilemeyen kiracılar, yıllar süren davalar ve her an gündeme gelen emlak vergisi artışları, konutu bir yatırım aracı olmaktan çıkarmış, bir risk kalemine dönüştürmüştür.

Ama bütün bunların üzerinde, her şeyin üstünde bir sebep vardır. 

Adalete duyulan güvensizlik ve gelecek kaygısı.

Hukukun öngörülemediği, kuralların sık sık değiştiği, mülkiyet hakkının tartışmalı hale geldiği bir ülkede sermaye durmaz. 

Sermaye korkaktır. Sermaye usul usul gider.

Ve bir kez daha görülmektedir ki, kötü ve istikrarsız yönetim, bu alanda da ağır bir bedel üretmekte. 

En acı gerçek ise şu:

Artık Türkiye'de hayat yalnızca Türkler için değil, yabancılar için de pahalı. Konutu olan yabancılar dahi satış yollarını aramakta. 

İstanbul, Antalya, İzmir ve Muğla gibi bir zamanlar cazibenin merkezi olan şehirlerde yaşamak, bugün başlı başına bir mücadeleye dönüşmüş durumda. 

Konut meselesi artık yatırım başlığı değil, yaşam hakkı, şehircilik ve sosyal denge sorunu. 

Yabancıların vatandaşlık uğruna tapu almasına öteden beri karşıyız.

Ama kendi insanımızın, bu topraklarda kazandığını başka ülkelerde güvene dönüştürmek zorunda kalması, en az bunun kadar tehlikeli bir mesele. 

Bugün açık belki çok büyük görünmeyebilir.

Ama bu açık derinleşmekte.

Yavaş yavaş ilerler, fakat kalıcıdır.

Çünkü konut artık yalnızca beton değil.

Konut, bir ülkeye duyulan güvenin aynasıdır. 

Ve o aynaya baktığımızda gördüğümüz şey şudur. 

Sorun yabancılar değil. 

Sorun, kendi insanını tutamayan bir düzendir.