Aşı hakkında bilmek istedikleriniz
25.03.2007 00:00:00
Doktorunuz Sizinle / Dr. Ahmet SAYANGİL / Çocuk Hastalıkları Uzmanı
Aşılama, hastalıklara karşı bugüne kadar geliştirilmiş yöntemler arasında en etkin olanı. Bu yüzden aşılar tıbbın oldukça dinamik bir tarafını oluşturuyor. Tıpta kaydedilen gelişmelere paralel olarak daha önce var olan aşı takvimine ek 2 yeni aşı önerilirken, şu an uygulanılan bazı aşıların farklı uygulamalarından da bahsediliyor. Uzmanlar, aktif bağışıklamanın, mikroorganizmanın tamamının veya belirli işlemlerden geçmiş parçalarının canlılara verilmesi ve canlılarda bağışıklık sistemini uyarması prensibine dayandığını söylüyor. Piyasaya sürülmesi beklenen aşılar ise şunlar:1) Rotavirus Aşısı: Tüm dünyada çocuklarda en sık ciddi ishal yapan mikroorganizmadır. 5 yaşına kadar her çocuk en az 1 kez Rotavirus enfeksiyonu geçirir. 4 ila 36 ay arasındaki çocuklarda Rotavirus daha ciddi ishallere sebep olur. Gelişmekte olan ülkelerde 0-2 yaş arası çocuklarda ani ortaya çıkan ishallerin yüzde 50'sinin sebebidir. Rotavirüs Aşısı 3 doz olarak uygulanıyor. Bebeklerin doğumundan sonra ilk doz ilk 6 hafta içinde veriliyor. 4 ila 10 haftalık aralıklarla bebekler 32 haftalık olana dek aşı olabiliyor. Önerilen aşı şemasında 2-4 ve 6'ncı aylarda bu aşının uygulaması yer alıyor.2) HPV (Human Papillomavirus) Aşısı: Rahim ağzı kanserine yol açabilen Human Papilloma virüsün alt tiplerine karşı geliştirilen bu aşı, sadece kız çocuklarına uygulanıyor. İlk kez cinsiyet ayırımı olan bir aşı piyasaya sürülmüş olması bu aşının en dikkat çekici özelliği. 11-12 yaşından sonra uygulanan 3 doz aşının yeterli olduğu belirtiliyor.Daha Önce Uygulanan AşılarGrip aşısı olarak bilinen Influenza aşısı, 6 ila 59 ay arasındaki tüm çocuklara uygulanması önerilen bir aşı oldu. Daha önce 6 ila 24 ay arası her çocuğa uygulanıyordu. Suçiçeği aşısı 1 yaşından sonra tek doz uygulanıyor ve bir daha tekrar edilmiyordu. Şimdi 4-6 yaş arası bir doz daha yapılarak tekrarlanması, bağışıklığın kuvvetlendirilmesi açısından öneriliyor.Ailelere ÖnerilerAşılarla bazen hayat boyu koruyuculuk sağlanırken, bazen de belli aralıklarla tekrarlanması gerekiyor. Aileler tarafından çocukların aşılanması ilk 2 yılda tamamlandığı gibi bir kanı var. Sonrasında çocukları sağlıklı bir şekilde büyümeğe devam ederlerken, tekrarlanması gereken aşılar doktorlar tarafından hatırlatılmadığında ihmal ediliyor. Her doktor kontrolünde, önceden yapılmış aşılar ve yapılması gereken aşılar hakkında bilginiz olmasında fayda var. İlk iki yılda aşıların çoğunun yapıldığı dönemde aşı karnelerine dikkat eden aileler, sonrasında bu karneleri kaybediyor. Artık okullara başlarken, üniversitelerde dahi ailelerden çocukların aşı karneleri isteniyor. Unutmamalıyız ki, aşı karneleri ailelerin çocuklarına verecekleri ilk mirastır?
Aşılama, hastalıklara karşı bugüne kadar geliştirilmiş yöntemler arasında en etkin olanı. Bu yüzden aşılar tıbbın oldukça dinamik bir tarafını oluşturuyor. Tıpta kaydedilen gelişmelere paralel olarak daha önce var olan aşı takvimine ek 2 yeni aşı önerilirken, şu an uygulanılan bazı aşıların farklı uygulamalarından da bahsediliyor. Uzmanlar, aktif bağışıklamanın, mikroorganizmanın tamamının veya belirli işlemlerden geçmiş parçalarının canlılara verilmesi ve canlılarda bağışıklık sistemini uyarması prensibine dayandığını söylüyor. Piyasaya sürülmesi beklenen aşılar ise şunlar:1) Rotavirus Aşısı: Tüm dünyada çocuklarda en sık ciddi ishal yapan mikroorganizmadır. 5 yaşına kadar her çocuk en az 1 kez Rotavirus enfeksiyonu geçirir. 4 ila 36 ay arasındaki çocuklarda Rotavirus daha ciddi ishallere sebep olur. Gelişmekte olan ülkelerde 0-2 yaş arası çocuklarda ani ortaya çıkan ishallerin yüzde 50'sinin sebebidir. Rotavirüs Aşısı 3 doz olarak uygulanıyor. Bebeklerin doğumundan sonra ilk doz ilk 6 hafta içinde veriliyor. 4 ila 10 haftalık aralıklarla bebekler 32 haftalık olana dek aşı olabiliyor. Önerilen aşı şemasında 2-4 ve 6'ncı aylarda bu aşının uygulaması yer alıyor.2) HPV (Human Papillomavirus) Aşısı: Rahim ağzı kanserine yol açabilen Human Papilloma virüsün alt tiplerine karşı geliştirilen bu aşı, sadece kız çocuklarına uygulanıyor. İlk kez cinsiyet ayırımı olan bir aşı piyasaya sürülmüş olması bu aşının en dikkat çekici özelliği. 11-12 yaşından sonra uygulanan 3 doz aşının yeterli olduğu belirtiliyor.Daha Önce Uygulanan AşılarGrip aşısı olarak bilinen Influenza aşısı, 6 ila 59 ay arasındaki tüm çocuklara uygulanması önerilen bir aşı oldu. Daha önce 6 ila 24 ay arası her çocuğa uygulanıyordu. Suçiçeği aşısı 1 yaşından sonra tek doz uygulanıyor ve bir daha tekrar edilmiyordu. Şimdi 4-6 yaş arası bir doz daha yapılarak tekrarlanması, bağışıklığın kuvvetlendirilmesi açısından öneriliyor.Ailelere ÖnerilerAşılarla bazen hayat boyu koruyuculuk sağlanırken, bazen de belli aralıklarla tekrarlanması gerekiyor. Aileler tarafından çocukların aşılanması ilk 2 yılda tamamlandığı gibi bir kanı var. Sonrasında çocukları sağlıklı bir şekilde büyümeğe devam ederlerken, tekrarlanması gereken aşılar doktorlar tarafından hatırlatılmadığında ihmal ediliyor. Her doktor kontrolünde, önceden yapılmış aşılar ve yapılması gereken aşılar hakkında bilginiz olmasında fayda var. İlk iki yılda aşıların çoğunun yapıldığı dönemde aşı karnelerine dikkat eden aileler, sonrasında bu karneleri kaybediyor. Artık okullara başlarken, üniversitelerde dahi ailelerden çocukların aşı karneleri isteniyor. Unutmamalıyız ki, aşı karneleri ailelerin çocuklarına verecekleri ilk mirastır?
