Çeyiz gelinin servetiydi

Anadolu'da bir çok genç kızın daha çocuk yaşlarda el emeği göz nuru harcayarak hazırladığı paha biçilmez çeyizlerin, Osmanlı döneminde gelin olacak genç kızın serveti olarak nitelendirildiği belirtildi Gaziantepli Araştırmacı-Yazar Akten Köylüoğlu, Osmanlı döneminde kadınların kız çeyizine büyük önem verdiğini, çünkü o dönemde, kız çocuğunun evlendikten sonra miraspaylaşımından erkek kardeşinin yarısı kadar hak aldığını söyledi.  "Erkek çocuk 2 hisse alırsa kız çocuk 1 hisse alırdı. Bu geçmişteki kanunda öyleydi ama, aslında kız aileden hiç bir şey alamazdı. Çünkü 'kocaya mal mı götürüyorsun?' diye ayıplanır ve kendine düşen hisseyi kardeşine bağışlamak zorunda bırakılırdı" diyen Köylüoğlu, bu nedenle kız annelerinin, maddi anlamda kendi çektikleri sıkıntıları kızlarının çekmemesini istedikleri için yükte hafif, pahada ağır olan çeyizler hazırladığını belirtti. Çeyizin, o dönemlerde mümkün olduğu kadar paraya dönüşebilecek eşyalardan oluştuğunu anlatan Köylüoğlu, şöyle konuştu: "Osmanlı döneminde çeyizin asıl amacı budur, yani kızı biraz desteklemektir. Gaziantep bu konuda antepişi ile önem kazanır, bakır ve gümüş eşyaları kızlara verirler. Genç kıza ev ya da farklı bir gayrimenkul verilemez. Çünkü 'kızın bir eksiği mi vardı ki bu kadar eşya verildi' denilirdi. En fazla verilecek eşya takı idi. Onun da büyük bölümünü damat tarafı yapar." Gelenek görüntüde kaldı artıkKöylüoğlu, Osmanlı İmparatorluğu döneminde kızların evde oturdukları için çeyizlerini kendilerinin yaptıklarını ve el emeklerinin çeyiz serilerek sergilendiğini ifade etti.  Günümüzde ise genç kızların bir çoğunun bu el işlerini para verip satın aldığını çok fazla emek harcamadıklarını kaydeden Köylüoğlu, sadece gösteriş için çeyizin sergilendiğini, çeyizin amacının ve yönünün şaşırdığını savundu. Çeyizin miktarının bazı aileler tarafından fazla abartıldığına da değinen Köylüoğlu, sözlerini şöyle tamamladı: "Gençlere yine çeyiz verilmeli. Çünkü ihtiyaçları karşılanmalı. Ancak, şimdi gençlere her türlü eşya alınıyor. Bu çok yanlış. Eşyalarını kendi emekleriyle kazanmalı ve kendi zevkleriyle meydana getirmeliler. Çeyizde çok aşırıya gidiliyor. Günümüzde sermayesini kızının çeyizine harcayan insanlar var. Bu gelenek, çeyiz hazırlığı, çeyiz alma, çeyiz serme gibi törenler ile yurdun büyük bölümünde çeşitli şekillerde yaşatılıyor ancak, amacına uygun  şekilde sürdürülmeli."