Anayasa Mahkemesi (AYM), siyasi partilerin mali denetimlerine ilişkin 26 Mart 2026 ve 15 Ekim 2026 tarihli ve 33401 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı. Kararların büyük bölümü partilerin 2024 yılı kesin hesaplarını kapsarken, bazı partilerin 2022 ve 2023 yıllarına ait hesapları da ayrı ayrı incelendi.
EKSİK BELGELER VE KAYIT DIŞI İŞLEMLER TESPİT EDİLDİ
Mahkeme, mali denetimlerde bazı siyasi partilerin gerekli kayıt ve belgeleri sunmadığını, kesin hesapların yetkili parti organlarınca onaylandığını gösteren belgelerin eksik olduğunu ve mali tablolarda uyumsuzluklar bulunduğunu belirledi. Bu gerekçelerle söz konusu hesapların kabul edilmemesine hükmedildi.
Kararlarda, genel merkez ve il teşkilatlarının kesin hesaplarının incelenip kabul edildiğini ve birleştirildiğini gösteren onaylı karar örneklerinin sunulmaması öne çıktı. Bazı dosyalarda yıl sonu kasa sayım tutanakları, banka mutabakat yazıları ve il teşkilatlarının mali kayıtlarının da eksik olduğu kaydedildi.
AYM, faaliyet gösteren parti genel merkezleri ve il örgütlerinin kira, elektrik, su, telefon ve kırtasiye gibi olağan giderlerinin hesaplarda yer almamasına da dikkat çekti. Mahkeme, bu giderlerin bulunmamasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını belirterek, hesap dışında gelir ve gider işlemleri gerçekleştirildiğine ilişkin değerlendirmelere yer verdi.
30 KARAR 26 SİYASİ PARTİYİ KAPSIYOR
Yayımlanan 30 karar, toplam 26 siyasi partinin mali denetimini içeriyor. Milliyetçi Cumhuriyet Partisinin 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait hesapları için ayrı kararlar verilirken, Umuda Yürüyüş Partisi ile Küresel Adalet ve Liyakat Partisinin 2023 ve 2024 yılı hesapları da ayrı dosyalarda ele alındı.
ANAHTAR PARTİ DE LİSTEDE
Listede Yavuz Ağıralioğlu'nun liderliğinde Anahtar Parti de yer alırken denetim kapsamındaki diğer partiler şöyle sıralandı:
Türkiye Yüzüncü Yıl Partisi, Kızılelma Partisi, Milliyetçi Cumhuriyet Partisi, Çağdaş Türkiye Partisi, Umuda Yürüyüş Partisi, Küresel Adalet ve Liyakat Partisi, As Parti, Kürdistan Komünist Partisi, İşçinin Kendi Partisi, Anadolu Cumhuriyet Partisi, Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi, Anahtar Parti, Genç Türkiye Partisi, Hak ve Adalet Partisi, Doğuş Partisi, Bağımsız Cumhuriyet Partisi, Cumhuriyetçi Aydınlık Partisi, Türkiye Emekliler ve Emekçiler Partisi, Türkiye'm Partisi, Cumhuriyet ve İstiklal Partisi, Hak ve Huzur Partisi, Adalet ve Demokrasi Partisi, Türkiye Emekliler Partisi, Sağ Parti, Anadolu Birliği Partisi ve Ana Yol Partisi.
NE NOT DÜŞÜLDÜ?
Anahtar Parti için yapılan tespitte gelir ve giderlerin tam yazılmadığı, gelir toplamının düşük, borç toplamının ise fazla yazıldığı belirlendi.
"3. Ayrıca Genel Merkez ve İller Gelir Gider Cetveli ile Genel Merkez ve İller Detay Gelir Gider Cetveli'nde bağışlar tutarının genel merkez ve illerin bağış tutarlarının toplanması ile (8.038.582,32 TL+ 2.454.167,95 TL+150.000 TL+189.337 TL+343.550 TL+ 727.500 TL+300.000 TL+200.000 TL) 12.403.137,27 TL olması gerekirken 11.695.637,27 TL, gelirler toplamı tutarının genel merkez ve illerin gelirlerinin toplanması ile (8.038.582,32 TL+2.454.167,95 TL+150.000 TL+189.337 TL+343.550 TL+727.500 TL+400.000 TL+200.000 TL) 12.503.137,27 TL olması gerekirken 11.795.637,27 TL; diğer çeşitli borçlar tutarının genel merkez ve illerin diğer çeşitli borçlarının toplanması ile (535.598,34 TL+2.597,35 TL) 538.195,69 TL olması gerekirken 1.245.695,69 TL; 31/12/2024 tarihindeki borçlar toplamı tutarının Genel Merkez ve illerin 31.12.2024 tarihindeki borçlarının toplanması ile (3.859.130,29 TL+107.697,82+2.597,35 TL) 3.969.425,46 TL olması gerekirken 4.676.925,46 TL olarak gösterildiği görülmüştür."
ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA BİLDİRİM
AYM, hesap verilebilir bir kayıt ve belge düzeninin oluşturulmaması, istenen bilgilerin gerektiği şekilde sunulmaması ve hesap dışında gelir-gider işlemleri yapılması gibi durumları mali denetimi engelleyen eylemler kapsamında değerlendirdi.
Mahkeme, Siyasi Partiler Kanunu'nun 111'inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca yasal işlem yapılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi. Bazı dosyalarda ise istenen bilgi ve belgelerin süresinde sunulmaması nedeniyle parti sorumluları hakkında işlem yapılması amacıyla Ankara Valiliğine bildirimde bulunulmasına hükmedildi.
