Grönland krizi: Sessizlik bozuluyor, dünya sarsılıyor
09.01.2026 00:00:00
Buzlarla kaplı bir ada, dünya gündeminin tam merkezine oturdu. Grönland… İlk bakışta uzak ve önemsiz görünebilir. Ama Washington'dan Kopenhag'a, Moskova'dan Brüksel'e kadar herkesin gözü burada. Ve bu sessizlik, artık bozuldu.
ABD Başkanı Donald Trump'ın "ulusal güvenlik" gerekçesiyle Grönland'ı gündeme getirmesi, Danimarka'yı derinden rahatsız etti. Diplomatik mesajlar sertleşti, açıklamalar peş peşe geldi. Taraflar şimdi masada peki masada gerçekten ne konuşulacak?
Grönland, hukuken Danimarka'ya bağlı. Kendi parlamentosu var, iç işlerinde söz sahibi. Ama savunma ve dış politika hala Danimarka'nın yetkisi altında. Uluslararası hukuk açısından net bir çerçeve çiziyor: Bir bölgenin statüsü, üçüncü bir ülkenin tek taraflı kararıyla değiştirilemez.
ABD'nin ilgisi yeni değil. Kuzey Kutbu, Soğuk Savaş'tan beri Washington için stratejik bir alan. Ama bugün şartlar değişti. Buzullar eriyor, yeni deniz yolları açılıyor, yer altındaki kaynaklar ulaşılabilir hale geliyor. Petrol, doğalgaz ve nadir toprak elementleri… Hepsi ABD için dikkat çekici. "Güvenlik" artık sadece askeri tehdit değil; ekonomik ve teknolojik avantajla da ölçülüyor.
ABD'nin ilgisi yalnızca stratejiyle sınırlı değil. Grönland'daki jeotermal enerji potansiyeli, mineraller ve bilimsel araştırmalar için gözlemevleri, Washington'un dikkatini artırıyor. Bu, küresel rekabetin yeni boyutunu gösteriyor: güç artık doğaya hakim olabilmekle de ölçülüyor.
Türkiye açısından mesele yalnızca Grönland değil; uluslararası hukukun ve egemenlik ilkesinin korunması temel öncelik. Ankara, güçlü ülkelerin "güvenlik" gerekçesiyle başka bir devletin toprağını tartışmaya açmasının, benzer yaklaşımların farklı coğrafyalarda da gündeme gelmesine kapı aralayabileceğini görüyor. Bu nedenle Türkiye, diplomatik yollarla gerilimin düşürülmesini, diyalog ve hukuk çerçevesinde çözüm bulunmasını destekliyor ve uluslararası hukuka saygının korunması gerektiğini vurguluyor.
Danimarka'nın tepkisi sert. Çünkü mesele sadece Grönland değil; bir ülkenin başka bir ülkenin toprağı hakkında "benim güvenliğim" diyerek söz söyleyebilmesi, birliklerin temeli için tehlikeli.
Avrupa Birliği, Grönland üzerinden yaşanacak olası bir ödünün sadece Danimarka'yı değil, tüm birliği etkileyeceğini biliyor. Eğer bir büyük güç, "güvenlik" gerekçesiyle bir üye ülkenin toprağını tartışmaya açabilirse, AB'nin dayanışması ve güvenlik mimarisi sarsılır. Üye ülkeler arasındaki güven ve ortak karar mekanizmaları zayıflar. Bu nedenle Brüksel, net bir duruş sergileyerek Danimarka'nın yanında duruyor.
Rusya sessizce izliyor ama sessizlik aldatıcı. Kuzey Kutbu'nda üsler, enerji projeleri ve yeni deniz yolları… ABD ile Avrupa arasındaki en küçük bir çatlak, Moskova için fırsat demek. Çin de uzak durmuyor; Arktik rotalardaki ticari çıkarlarını artırmak için diplomasi ve yatırımlarını sürdürüyor.
İngiltere ise dikkatli. ABD'ye yakın durmak istiyor ama Avrupa'dan kopmak istemiyor. Londra, krizden avantaj sağlamaktan çok, güvenlik ve denge mesajları vermeyi tercih ediyor.
Grönland, bu karmaşık tablonun ortasında sessiz duruyor. Ada halkı, dışarıdan gelen tartışmaların kendi yaşamlarını nasıl etkileyeceğini merak ediyor. Buzulların altındaki kaynaklar ve stratejik konumu, adanın geleceğini uluslararası ilişkilerin merkezine taşıyor.
Yapılacak görüşmeler tansiyonu bir nebze düşürebilir. Kelimeler dikkatle seçilecek, diplomasi sahnede olacak. Ama mesele sadece bir ada değil; güvenlik, egemenlik ve güç dengeleri sorgulanıyor.
Grönland bize açık bir mesaj veriyor: Dünyada artık hiçbir yer tamamen güvende değil. Bugün bir ada tartışılıyor, yarın başka bir coğrafya… Sessizlik bozuldu ve dünya, istemese de bu değişimin içinde kalacak.
Ve son söz: Buzulların altındaki gerçekler artık saklanamaz; dünya değişiyor ve herkes bundan etkilenecek.
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
Cem Bürüç / diğer yazıları
- Grönland dosyası: Buzların altındaki pazarlık, ABD üsleri ve Türkiye'nin sessiz takibi / 23.01.2026
- Büyük güçlerin gölgesinde Suriye: Çıkar, güç ve insan / 22.01.2026
- Avrupa'nın stratejik uyanışı mı, kendini tekrarı mı? / 21.01.2026
- Trump İran'da kimi arıyor, kimi bulmaya çabalıyor / 20.01.2026
- AB–MERCOSUR Anlaşması: Avrupa açılırken Türkiye nerede kalıyor? / 19.01.2026
- Herkes İran'ı konuşurken, Libya'dan Mavi Vatan'a giden yola dikkat / 17.01.2026
- İran meselesi: Hesap hataları, kontrol yanılsaması ve dağılan coğrafyalar / 16.01.2026
- Grönland kıvılcımı: NATO'nun dengesini sarsıyor / 15.01.2026
- Trump ve Merkez Bankası arasındaki yüksek gerilim / 14.01.2026
- İran yanarken Türkiye'nin sınır güvenliği ve bölgesel riskler / 13.01.2026
- Büyük güçlerin gölgesinde Suriye: Çıkar, güç ve insan / 22.01.2026
- Avrupa'nın stratejik uyanışı mı, kendini tekrarı mı? / 21.01.2026
- Trump İran'da kimi arıyor, kimi bulmaya çabalıyor / 20.01.2026
- AB–MERCOSUR Anlaşması: Avrupa açılırken Türkiye nerede kalıyor? / 19.01.2026
- Herkes İran'ı konuşurken, Libya'dan Mavi Vatan'a giden yola dikkat / 17.01.2026
- İran meselesi: Hesap hataları, kontrol yanılsaması ve dağılan coğrafyalar / 16.01.2026
- Grönland kıvılcımı: NATO'nun dengesini sarsıyor / 15.01.2026
- Trump ve Merkez Bankası arasındaki yüksek gerilim / 14.01.2026
- İran yanarken Türkiye'nin sınır güvenliği ve bölgesel riskler / 13.01.2026
