logo
03 KASIM 2026

Küresel hegemonya mücadelesinin yeni adresi: Algoritmalar ve çipler

Yirmi birinci yüzyılın en büyük jeopolitik ve ekonomik güç mücadelesi, geleneksel cephe hatlarının ötesine geçerek yapay zeka laboratuvarlarına, veri merkezlerine ve yarı iletken tedarik zincirlerine taşınmış durumda

03.11.2026 00:33:00
Yaşar Cebesoy
 
Küresel hegemonya mücadelesinin yeni adresi: Algoritmalar ve çipler
Küresel hegemonya mücadelesinin yeni adresi: Algoritmalar ve çipler
Yirmi birinci yüzyılın en büyük jeopolitik ve ekonomik güç mücadelesi, geleneksel cephe hatlarının ötesine geçerek yapay zeka laboratuvarlarına, veri merkezlerine ve yarı iletken tedarik zincirlerine taşınmış durumda.

Amerika Birleşik Devletleri ile Çin Halk Cumhuriyeti arasında tüm hızıyla süren yapay zeka yarışı, tarafların ekonomik, askeri ve teknolojik üstünlüğü elinde tutma çabasıyla artık tam anlamıyla dijital bir "Soğuk Savaş" karakteri büründü.

Bu rekabet, yalnızca yazılım ve donanım geliştirme yarışından ibaret kalmayıp; küresel ticaretin kurallarını, ulusal güvenlik reflekslerini ve geleceğin dünya düzenini doğrudan şekillendiriyor.







Donanım Ambargoları ve Tedarik Zinciri Kuşatması

Washington yönetimi, Pekin'in yapay zeka alanındaki yükselişini frenlemek amacıyla uzun süredir katı ihracat kısıtlamaları ve teknolojik ambargo politikaları izliyor. Özellikle en gelişmiş yapay zeka çip tasarımlarının ve üretim ekipmanlarının Çinli şirketlere satışının engellenmesi, iki ülke arasındaki cepheyi keskinleştirdi.







Buna karşın Çin, dışarıdan gelen kısıtlamalara rağmen kendi yerli ekosistemini güçlendirme stratejisi izliyor. Yerli büyük dil modelleri ve açık kaynaklı altyapılarla aradaki farkı kapatmaya çalışan Pekin yönetimi, devasa devlet destekli fonlarla teknolojik bağımsızlığını ilan etmeye çalışıyor. Ancak iki ülke arasındaki bu yarışın finansal sürdürülebilirliği ve yüksek sermaye harcamalarının dönütü üzerine tartışmalar da devam ediyor.






Askeri Entegrasyon ve "Savaşın Eşiği" Tehlikesi

Yapay zeka sadece ticari bir rekabet alanı değil; nükleer stratejilerden otonom savunma sistemlerine kadar orduların odağına yerleşmiş kritik bir unsur. İki süper güç arasındaki bu kıyasıya rekabet, modellerin ürettiği verilerin stratejik kararlarda kullanılmasıyla birlikte büyük riskler barındırıyor.

Özellikle askeri kararların ve istihbarat analizlerinin yapay zeka sistemlerine devredilmesi, olası teknik halüsinasyonların veya yanlış bilgi çıktılarının stratejik bir krizi tetikleme ihtimalini gündeme getiriyor. Yapay zeka sistemlerinin kontrolsüz entegrasyonu ve iki ülke arasındaki yüksek güvensizlik iklimi, küresel bir çatışma riskini önlemek adına ortak denetim mekanizmalarını zorunlu kılıyor.







Jeopolitik Kutuplaşma ve Küresel Düzen

ABD ve Çin, geliştirdikleri yapay zeka teknolojilerini ve modellerini dünyaya ihraç ederken tamamen zıt stratejiler izliyor. Washington, müttefiklerini kendi yüksek performanslı "yapay zeka teknoloji yığını" etrafında konsolide etmeye çalışırken; Çin ise maliyet avantajı ve açık kaynaklı alternatif altyapı seçenekleriyle öne çıkıyor. Üçüncü dünya ülkeleri ve gelişen ekonomiler, bu iki dijital blok arasında denge siyareti yürütmek zorunda kalıyor.







Uzmanlar, yapay zekanın temel altyapılarında ortak bir denetim kurulmaması durumunda küresel sistemde keskin bir dijital kırılma yaşanacağını öngörüyor. Hangi tarafın kazanan olacağı; sadece milyarlarca dolarlık sermaye yatırımlarına değil, aynı zamanda bu teknolojinin etik denetimine, güvenlik protokollerine ve insan kontrolü mekanizmalarına ne kadar sadık kalacağına bağlı olacak.

Sivas'ta kaybolan Büşra bebek 53 gündür aranıyor

Sivas'ta kaybolan 11 aylık Büşra bebeğin arama çalışmaları jandarma ve AFAD ekiplerince sürdürülürken aradan geçen 53 güne rağmen hiçbir ize rastlanılamadı

02.11.2026 13:05:00
İHA
 
Sivas'ta kaybolan Büşra bebek 53 gündür aranıyor
Sivas'ta kaybolan Büşra bebek 53 gündür aranıyor
Sivas'ta 10 Ekim 2026'da Divriği ilçesine bağlı Göndüren köyü kırsalında hayvancılık yapan E.B.'nin (25) 11 aylık bebeğinin kaybolduğu ihbarı üzerine ekipler harekete geçmişti.






Olayla ilgili başlatılan soruşturma genişletilerek aile bireyleri gözaltına alınmış, verdikleri çelişkili ifadeler sonrası anne ve baba dahil toplam 6 kişi tutuklanmıştı. İhbarın ardından harekete geçen İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü ile jandarma timleri, arazide Büşra bebeğe dair iz arama çalışmalarına başlamıştı.








Köyün çevresinde AFAD, UMKE, Jandarma ve diğer ekipler tarafından iz takip köpeği ve dron ile birlikte aralıksız sürdürülen çalışmalar, aradan geçen 53 güne rağmen sonuç vermedi. 






Kayıp Büşra bebeğe canlı veya ölü ulaşamayan ekipler çalışmalarını sürdürürken konuyla ilgili soruşturma sürüyor.

Bolu'da ekim ayında bin 52 şüpheli gözaltına alındı: 82 tutuklama

Bolu'da ekim ayında gerçekleştirilen denetim ve operasyonlarda bin 52 şüpheli gözaltına alındı, 82'si tutuklandı

02.11.2026 13:03:00
İHA
 
Bolu'da ekim ayında bin 52 şüpheli gözaltına alındı: 82 tutuklama
Bolu'da ekim ayında bin 52 şüpheli gözaltına alındı: 82 tutuklama
Bolu İl Emniyet Müdürlüğü ile İl Jandarma Komutanlığı ekipleri, 1-31 Ekim tarihlerinde narkotik, asayiş, kaçakçılık ve göçmen kaçakçılığıyla mücadele kapsamında kent genelinde denetim ve operasyonlar gerçekleştirdi. Çalışmalarda çok sayıda şüpheli yakalanırken, çeşitli suç unsurları ve uyuşturucu maddeler ele geçirildi.

Narkotik operasyonlarında 66 şüpheli yakalandı

Narkotik suçlar kapsamında belirlenen 34 adrese operasyon düzenlendi, 66 şüpheli yakalandı. Adliyeye sevk edilen şüphelilerden 9'u çıkarıldıkları mahkemece tutuklandı. Adreslerde yapılan aramalarda 944 gram eroin, 299 kök kenevir bitkisi ve 4 gram kenevir tohumu, 50 gram metamfetamin, 64 gram esrar, 6 gram skunk, 32 gram kokain, 172 gram bonzai, 13 adet bonzai emdirilmiş materyal, 5 mililitre bonzai ham maddesi, 82 captagon, 56 sentetik ecza ve 4 uyuşturucu kullanma aparatı ele geçirildi.






Asayiş çalışmalarında 797 şüpheli yakalandı

İl genelinde yürütülen asayiş çalışmalarında bin 324 olaya müdahale edildi. Olaylarla bağlantılı 797 şüpheli yakalandı. Adli makamlara sevk edilen şüphelilerden 6'sı tutuklandı. Öte yandan, çeşitli suçlardan haklarında yakalama kararı bulunan 149 kişi de düzenlenen uygulamalarda yakalanarak gözaltına alındı. Bu kişilerden 67'si çıkarıldıkları mahkemece tutuklanarak cezaevine teslim edildi.

Kaçakçılığa 40 gözaltı

Kaçakçılık ve organize suçlarla mücadele kapsamında 37 ayrı adrese operasyon düzenlendi. Operasyonlarda 40 şüpheli gözaltına alındı. Yapılan aramalarda 15 adet silah ve kesici alet, 523 adet mühimmat ve şarjör, 93 dolu makaron, 304 emtia, 2 bin 206 kaçak sigara, 21 kilogram nargile tütünü, bin 140 litre etil alkol, 42 kaçak termos, 2 cep telefonu, 45 sikke ve 2 sahte kimlik belgesi ele geçirildi.








22 düzensiz göçmen yakalandı

Göçmen kaçakçılığı ve insan ticaretinin önlenmesine yönelik gerçekleştirilen denetimlerde ise yurda yasa dışı yollarla girdiği belirlenen 22 düzensiz göçmen yakalandı. Kaçak göçmenlerin sınır dışı edilmesi için işlem başlatıldı.

Kocaeli'de uyuşturucu operasyonlarında 98 şüpheli yakalandı

Kocaeli'de narkotik ekiplerince son bir haftada düzenlenen uyuşturucu operasyonlarında 98 şüpheli yakalandı, çeşitli tür ve miktarlarda uyuşturucu madde ile silah ele geçirildi

02.11.2026 12:57:00
İHA
 
Kocaeli'de uyuşturucu operasyonlarında 98 şüpheli yakalandı
Kocaeli'de uyuşturucu operasyonlarında 98 şüpheli yakalandı
İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin uyuşturucuyla mücadele kapsamında gerçekleştirdiği çalışmalarda 407 gram esrar, 323 gram sentetik kannabinoid, 115 gram muhtelif uyuşturucu madde ve 552 sentetik ecza ele geçirildi.






Operasyonlarda ayrıca 1 tabanca, 6 fişek ve 1 hassas terazi bulundu. Suçtan elde edildiği değerlendirilen 3 bin 365 liraya da el konuldu.








Polis kamerasına yansıyan görüntülerde, narkotik ekiplerinin belirlenen adreslere operasyon düzenlediği, şüphelilerin bulunduğu alanlarda arama yaptığı görülüyor.

Bağcılar'da inşaat sebebiyle zemininden kayan 4 bina tahliye edildi

Bağcılar'da inşaat alanındaki çalışma esnasında bitişiğindeki binalarda çatlaklar oluşunca 4 apartman tedbir amaçlı tahliye edildi. Tahliye edilen binalardan birinin zemininde kayma olduğu görüldü

01.11.2026 06:38:00
İHA
 
Bağcılar'da inşaat sebebiyle zemininden kayan 4 bina tahliye edildi
Bağcılar'da inşaat sebebiyle zemininden kayan 4 bina tahliye edildi
Olay, 02.00 sıralarında Bağcılar Kazım Karabekir Mahallesi 262. Sokak'ta meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, inşaat alanında yapılan çalışmalar esnasında bitişikteki 2 binanın duvarlarında yarıklar ve çatlaklar oluştu.






İnşaatın bitişiğindeki başka bir binanın da ön tarafındaki zeminde kayma yaşanması ile binadan sesler gelmesi üzerine vatandaşlar kendi imkanlarıyla dışarı çıktı. İhbar üzerine belirtilen adrese itfaiye, zabıta ve belediye ekipleri sevk edildi.









Zabıta ekipleri güvenlik önlemi alarak sokağı giriş ve çıkışlara kapattı. Yapılan kontrollerde inşaat alanının etrafındaki 2 apartmanda da kısmi çatlaklar ve yarıklar oluştuğu tespit edildi. Ekipler tarafından hasar gören 2 bina mühürlenirken 2 bina ise tedbiren boşaltıldı.
 
 







"Büyük ihtimalle binayı yıkacaklar"

Bina sakinlerinden İrfan Uluç, "Burada inşaat yapıyorlar, hafriyat çıkarıyorlar binanın alt tarafında hafriyat çıkarırken fazla çıkarmışlar o yüzden binada kayma olmuş. Biz de tedbiren binayı boşalttık. Şu an için yetkililer ne karar verecekler onu bekliyoruz. Büyük ihtimalle binayı yıkacaklar" diye konuştu.

 














Bağımsız Türkiye Partisi (BTP), 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı İstanbul’un Zeytinburnu ilçesinde düzenlediği kortej yürüyüşüyle kutladı

Bağımsız Türkiye Partisi (BTP), 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinde düzenlediği kortej yürüyüşüyle kutladı.

30.10.2026 12:05:00 / Güncelleme: 30.10.2026 12:12:38
Haber Merkezi
 
Bağımsız Türkiye Partisi (BTP), 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı İstanbul’un Zeytinburnu ilçesinde düzenlediği kortej yürüyüşüyle kutladı
Bağımsız Türkiye Partisi (BTP), 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı İstanbul’un Zeytinburnu ilçesinde düzenlediği kortej yürüyüşüyle kutladı
Bağımsız Türkiye Partisi (BTP), 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinde düzenlediği kortej yürüyüşüyle kutladı. Binlerce partilinin katıldığı yürüyüşte Türk bayrakları, Atatürk posterleri ve BTP bayrakları taşındı; Cumhuriyet ve bağımsızlık sloganları atıldı.






BTP'nin yurt genelinde gerçekleştirdiği 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı etkinlikleri kapsamında İstanbul'da da coşkulu bir kortej yürüyüşü düzenlendi.






Zeytinburnu 15 Temmuz Meydanı'nda başlayan yürüyüşe çok sayıda partili ve vatandaş katıldı. Ellerinde Türk bayrakları, Atatürk posterleri ve BTP bayraklarıyla yürüyen katılımcılar, güzergâh boyunca "Mustafa Kemal'in askerleriyiz", "Bu vatan bizimdir, bizim kalacak", "Ne mutlu Türk'üm diyene", "Şehitler ölmez, vatan bölünmez" ve "Bağımsız Türkiye" sloganları attı.






Meşaleler ve bando eşliğinde gerçekleştirilen yürüyüşe çevredeki vatandaşlar da alkışlarla destek verdi.






ATATÜRK VE ŞEHİTLER ANILDI, ANDIMIZ OKUNDU

Kortej yürüyüşünün sona erdiği noktada Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve tüm şehitlerimiz için saygı duruşunda bulunuldu. Ardından İstiklal Marşı okundu.






İstiklal Marşı'nın ardından BTP'liler hep birlikte Andımız'ı seslendirdi.






BTP'nin İstanbul'daki Cumhuriyet Bayramı kutlamaları, gerçekleştirilen halk oyunları gösterileriyle sona erdi.

Antalya'da kamyon ortalığı savaş alanına çevirdi: 3 yaralı

Antalya'nın Manavgat ilçesinde seyir halindeyken, refüjü aşarak karşı şeride geçen kamyonun 2 otomobile çarpması sonucu meydana gelen kazada 3 kişi yaralandı

29.10.2026 13:37:00 / Güncelleme: 29.10.2026 13:40:24
İHA
 
Antalya'da kamyon ortalığı savaş alanına çevirdi: 3 yaralı
Antalya'da kamyon ortalığı savaş alanına çevirdi: 3 yaralı
Kaza; Antalya-Manavgat D-400 Karayolunda meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, Antalya istikametinden Manavgat istikametine seyir halindeki İsmail D'nin kullandığı 64 ACH 776 plakalı kamyon, sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybedip refüjü ve tel örgüleri aştıktan sonra karşı şeride geçerek Metin Y'nin kullandığı 07 BGU 683 ve Hasan Ç'nin kullandığı 07 LOU 10 plakalı araçlara çarptı.






Kazada kamyon sürücüsü İsmail D. ile 07 BGU 683 plakalı araç sürücüsü Metin Y. ve araçta yolcu olarak bulunan Ahmet Ali Ü. yaralandı. Kazanın ardından olay yerine Antalya Büyükşehir Belediyesi İtfaiyesi Manavgat Birimine bağlı kurtarma, Manavgat İlçe Jandarma Komutanlığı Çolaklı Jandarma Karakolu, 112 sağlık ve Bölge Trafik İstasyon Amirliği ekipleri sevk edildi. Yaralılar, 112 sağlık ekiplerinin olay yerindeki müdahalesinin ardından ambulanslarla hastaneye kaldırıldı.








Kaza yapan araçların yol ortasında kalması nedeniyle yol trafiğe kapanırken, Kömürcüler Köprüsünden sonra Antalya istikametine trafik akışı Çolaklı Mahalle Merkezinden sağlandı. Araçların çekici vasıtasıyla yoldan kaldırılmasının ardından trafik akışı normale döndü.








Kaza anı kamerada

Öte yandan kaza anı bir iş yerinin güvenlik kamerasına saniye saniye yansıdı. Görüntülerde kamyonun süratli bir şekilde tel örgüleri devirip refüjü aşarak karşı yola geçmesi ve araçlarla çarpışma anı yer aldı.




















Bolu Dağı tünel çıkışında tır alev alev yandı

Anadolu Otoyolu'nun Bolu Dağı Tüneli çıkışında çekirdek yüklü tırın balatalarında çıkan ve dorsesine sıçrayan yangın, itfaiye ekiplerinin yaklaşık 30 dakikalık müdahalesiyle söndürüldü

29.10.2026 13:32:00
İHA
 
Bolu Dağı tünel çıkışında tır alev alev yandı
Bolu Dağı tünel çıkışında tır alev alev yandı
Yangın, Anadolu Otoyolu'nun İstanbul istikametinde, Bolu Dağı Tüneli çıkışında meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, sürücüsünün kimliği henüz belirlenemeyen Bulgaristan plakalı BX 0835 HP plakalı çekirdek yüklü tırın balatalarında henüz bilinmeyen nedenle yangın çıktı.






Kısa sürede büyüyen alevlerin dorsenin bir bölümüne sıçraması üzerine bölgeye Kaynaşlı ve Düzce Belediyesi itfaiye ekipleri sevk edildi. Ekipler, alevlerin tırın tamamını sarmasını önlemek için çalışma yürüttü. Yangın nedeniyle otoyolun İstanbul istikametindeki bir şerit trafiğe kapatıldı.








İtfaiye ekiplerinin yaklaşık 30 dakika süren müdahalesiyle kontrol altına alınarak söndürülen yangında, tırın dorsesinin bir bölümü kullanılamaz hale geldi.








Yangının çıkış nedeninin belirlenmesi için inceleme başlatıldı.

İzmir açıklarında 111 düzensiz göçmen yakalandı

İzmir'in Menderes, Foça ve Aliağa ilçeleri açıklarında Sahil Güvenlik Komutanlığı ekipleri tarafından düzenlenen operasyonlarda lastik botlar içerisindeki 111 düzensiz göçmen yakalandı

29.10.2026 12:48:00
İHA
 
İzmir açıklarında 111 düzensiz göçmen yakalandı
İzmir açıklarında 111 düzensiz göçmen yakalandı
Sahil Güvenlik Komutanlığı ekipleri, 27 Ekim 2026 tarihinde İzmir kıyılarında gerçekleştirdiği denetimler sırasında düzensiz göçmen hareketliliğini tespit etti. Ekiplerin çalışması sonucu farklı saatlerde tespit edilen lastik botlar durdurularak operasyonlar gerçekleştirildi.






Menderes ilçesinde saat 04.30 sıralarında görevli Sahil Güvenlik Mobil Kıyı Gözetleme Aracı tarafından lastik bottaki düzensiz göçmenler belirlendi. Bölgeye gelen Sahil Güvenlik Botu tarafından durdurulan bot içerisindeki 18 düzensiz göçmen yakalandı.








Foça ilçesinde saat 08.20 sıralarında Mobil Kıyı Gözetleme Aracı tarafından tespit edilen bir diğer lastik bot ise Sahil Güvenlik Gemisi ve Sahil Güvenlik Botu tarafından durduruldu. Bu operasyonda da 36 düzensiz göçmen yakalandı. Aynı ilçede saat 08.35 sıralarında Sahil Güvenlik Mobil Radarı tarafından tespit edilen hareketli lastik bot da Sahil Güvenlik Gemisi ve Sahil Güvenlik Botu tarafından durduruldu ve bottaki 21 düzensiz göçmen yakalanarak muhafaza altına alındı.








Aliağa ilçesinde ise saat 03.20 sıralarında Mobil Kıyı Gözetleme Aracı tarafından lastik bot içerisindeki bir grup düzensiz göçmen tespit edildi. Görevlendirilen Sahil Güvenlik Botu tarafından durdurulan lastik bottaki 36 düzensiz göçmen yakalandı.

Operasyonlar sonucunda toplam 111 düzensiz göçmen yakalanarak işlemlerinin ardından İl Göç İdaresi Müdürlüğüne teslim edildi.

Şile'de evleri su bastı: 3 kardeş evde mahsur kaldı

İstanbul'da etkili olan sağanağın ardından Şile'de birçok ev sular altında kaldı. Yaşlı 3 kardeş, su basan evlerinde mahsur kaldı

27.10.2026 13:58:00
İHA
 
Şile'de evleri su bastı: 3 kardeş evde mahsur kaldı
Şile'de evleri su bastı: 3 kardeş evde mahsur kaldı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve İstanbul Valiliği'nin yaptığı uyarıların ardından İstanbul'da sağanak yağış etkili oldu. En çok yağış alan ilçelerden biri olan Şile'de evleri ve sokakları su bastı.






Ahmetli köyünde bulunan ve 3 yaşlı kardeşin yaşadığı tek katlı bir ev sular içinde kaldı. Evi ve bahçesi su basan evde kardeşler mahsur kalarak kurtarılmayı bekledi. Yaşlı kardeşlerden birinin yatalak olduğu öğrenildi.








İçerde mahsur kalan Emine Beykoz, "Hava yağdı, Allah'ın yağmuru yapacak bir şey yok. 3 kişi evde duruyoruz, yoldan geçenlerden belediyeyi aramasını istedim" dedi.








Yaşlı kardeşlerin akrabası Arzu Aydın ise, "Ablamız çok mağdur, kendi evime bakmaya buraya geldim. Burayı görünce yenge nasılsın evde su var mı dedim. Kimse bir şey yapmadı dedi. İçerde hasta yatalak var" şeklinde konuştu.

"Öğretmenlerimizin yüzde 90,7'si, öğretmen otoritesinin zayıfladığını düşünüyor"

Eğitimciler Birliği Sendikası (Eğitim-Bir-Sen) Genel Sekreteri Talat Yavuz, "Öğretmenin otoritesi zayıflarken güvenli okulu güçlendiremeyiz. Araştırmamızın en çarpıcı sonuçlarından biri öğretmenin konumuna ilişkindir. Öğretmenlerimizin yüzde 90,7'si, mesleğe başladıkları dönemle kıyaslandığında öğretmen otoritesinin zayıfladığını düşünüyor" dedi

27.10.2026 13:55:00
İHA
 
"Öğretmenlerimizin yüzde 90,7'si, öğretmen otoritesinin zayıfladığını düşünüyor"
"Öğretmenlerimizin yüzde 90,7'si, öğretmen otoritesinin zayıfladığını düşünüyor"
Eğitim-Bir-Sen, yaklaşık 8 bin öğretmen, öğrenci ve velinin katılımıyla gerçekleştirdiği 'Güvenli Okul ve Akran Zorbalığı: Türkiye'de Mevcut Durum, Risk Faktörleri ve Politika Önerileri' başlıklı araştırmanın sonuçlarını açıkladı. Toplam 7 bin 793 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırmada okul güvenliği, öğretmen otoritesi, disiplin sistemi, akran ve siber zorbalık, bildirim mekanizmaları ile aile-okul iş birliği kapsamlı biçimde ele alındı. Araştırma kapsamında Türkiye genelinden 3 bin 198 öğretmen, 2 bin 315 öğrenci ve 2 bin 280 veli yer aldı. Çalışmayla okullardaki mevcut durumun ortaya konulması, zorbalık risklerinin değerlendirilmesi ve güvenli okul politikalarına yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi amaçlandı. Araştırmanın sonuçları, Eğitim-Bir-Sen Genel Sekreteri Talat Yavuz'un katılımıyla düzenlenen basın toplantısında açıklandı. Toplantıda araştırmadan elde edilen bulguların yanı sıra güvenli okul ortamlarının oluşturulmasına ve akran zorbalığıyla mücadeleye yönelik politika önerileri de paylaşıldı.






12 maddelik politika önerisi kamuoyuna sunuldu

Eğitim-Bir-Sen Genel Sekreteri Talat Yavuz, okullarda güvenliğin sağlanması ve akran zorbalığının önlenmesi amacıyla ulusal önleme çerçevesi oluşturulması, öğretmen otoritesinin güçlendirilmesi ve disiplin sisteminin yeniden değerlendirilmesi başta olmak üzere 12 maddelik politika önerisi açıkladı. Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi tarafından 7 bin 793 kişinin katılımıyla hazırlanan araştırmaya göre, okul güvenliği algısı öğrencilerde 3,24, velilerde 3,38, öğretmenlerde ise 3,48 olarak ölçüldü. Öğretmenlerin yüzde 90,7'si mesleğe başladıkları döneme kıyasla öğretmen otoritesinin zayıfladığını düşünürken, öğrencilerin yüzde 63,4'ü başka bir öğrenciye yönelik zorbalığa tanık olduğunu belirtti. Araştırmada hakaret, alay ve sosyal dışlanmanın yanı sıra siber zorbalığın da önemli bir sorun olduğuna dikkat çekildi. Velilerin yüzde 88'inin çocuklarının siber zorbalığa maruz kalıp kalmadığını bilmediği ortaya konuldu.








"Eğitim-Bir-Sen olarak eğitimin meselelerine yalnızca ortaya çıkan bir olayın ardından tepki veren bir anlayışla yaklaşmıyoruz"

Eğitim-Bir-Sen olarak akran zorbalığı konularına detaylı bir şekilde yaklaştıklarını belirten Eğitim-Bir-Sen Genel Sekreteri Talat Yavuz, "Biz Eğitim-Bir-Sen olarak eğitimin meselelerine yalnızca ortaya çıkan bir olayın ardından tepki veren bir anlayışla yaklaşmıyoruz. Meseleyi anlamaya, sahayı dinlemeye, veri üretmeye ve çözüm önermeye çalışıyoruz. Çünkü bizim için eğitim politikası yalnızca müfredat, sınav veya akademik başarı meselesi değildir. Çocuğun kendisini güvende hissetmediği, öğretmenin müdahale etmekte zorlandığı, ailenin ne yapacağını bilemediği bir ortamda nitelikli eğitimden söz edemeyiz. Bugün yayımladığımız araştırma da tam olarak bu anlayışın ürünüdür. Üç ayrı pencereden aynı okula baktık. Çalışmamızı önemli kılan hususlardan biri kapsamıdır. Araştırmamıza toplam 7 bin 793 kişi katıldı. Bunların 3 bin 198'i öğretmen, 2 bin 315'i öğrenci, 2 bin 280'i velidir. Öğretmenlerimizden 81 ilin tamamından, velilerimizden 75 ilden, öğrencilerimizden ise 61 ilden veri topladık. Dolayısıyla bugün önümüzde yalnızca öğrencinin anlattığı, yalnızca öğretmenin gözlemlediği veya yalnızca velinin dışarıdan değerlendirdiği bir tablo bulunmuyor. Aynı okul gerçekliğine öğretmenin, öğrencinin ve velinin gözünden birlikte baktık. Araştırmamızda okul güvenliğinden öğretmen otoritesine, disiplin sisteminden öğrencilerin yaşadığı zorbalık biçimlerine; siber zorbalıktan ailelerin tutumlarına ve okulun müdahale kapasitesine kadar geniş bir alanı inceledik" diye konuştu.

"Bu araştırmanın sonucu olarak 'Türkiye'de okullar güvensizdir' diyemeyiz"

Okul güvenliği ve akran zorbalığının ivedilikle ele alınması gerektiğini ifade eden Yavuz, "Bu araştırmanın sonucu olarak 'Türkiye'de okullar güvensizdir' diyemeyiz ama aynı şekilde, 'Çocuklar arasında bunlar olur, büyüyünce geçer' diyerek meseleyi küçümsemek de araştırmanın ortaya koyduğu gerekçelerle bağdaşmamaktadır. Önümüzde çözülmesi gereken bir mesele vardır ve bu mesele yalnızca çocukların kendi aralarında çözebilecekleri bir mesele değildir. Çocuklarımızın gördüğü okul ile yetişkinlerin gördüğü okul aynı değil. Araştırmadaki ilk dikkat çekici bulgulardan biri okul güvenliği algısında ortaya çıkıyor. Beş üzerinden değerlendirildiğinde okul güvenliği algısı öğretmenlerde 3,48, velilerde 3,38, öğrencilerde ise 3,24'tür. Yani okulun içinde yaşayan çocuklarımız, okul güvenliğini yetişkinlere kıyasla daha düşük değerlendiriyor. Bu fark bize önemli bir şey söylüyor. Bir okulun güvenli olup olmadığını yalnızca yetişkinlerin gözünden değerlendiremeyiz. Çocuğa da sormak zorundayız. Çocuk teneffüste ne yaşıyor' Sınıfta kendisini ne kadar güvende hissediyor' Dışlandığında kime başvuruyor' Alay edildiğinde bunu anlatabiliyor mu' Anlattığında bir şeylerin değişeceğine inanıyor mu' Güvenli okul politikası, tam da bu sorulara cevap verebilmelidir" şeklinde konuştu.








"Öğretmenlerimizin yüzde 90,7'si, mesleğe başladıkları dönemle kıyaslandığında öğretmen otoritesinin zayıfladığını düşünüyor"

Öğretmenin otoritesinin okullarda giderek zayıfladığını dile getiren Yavuz, "Öğretmenin otoritesi zayıflarken güvenli okulu güçlendiremeyiz. Araştırmamızın en çarpıcı sonuçlarından biri öğretmenin konumuna ilişkindir. Öğretmenlerimizin yüzde 90,7'si, mesleğe başladıkları dönemle kıyaslandığında öğretmen otoritesinin zayıfladığını düşünüyor. Fakat burada dikkate değer başka bir sonuç daha var. Öğrencilerin yüzde 71,8'i, velilerin ise yüzde 86'sı, öğretmenin sınıfta disiplinli bir tutum sergilemesini gerekli görüyor. Demek ki mesele öğrencinin veya velinin öğretmeni reddetmesi değildir. Mesele, öğretmenin meşru mesleki otoritesinin sistem tarafından ne kadar desteklendiği ile ilgilidir. Bizim öğretmen otoritesinden kastımız baskı ve keyfilik değildir. Çocuğu korkutmak hiç değildir. Biz; adalete, tutarlılığa, mesleki yeterliğe ve kurumsal desteğe dayanan bir öğretmen otoritesinden söz ediyoruz. Çünkü öğretmenin sınır koyamadığı, müdahale ettiğinde kendisini yalnız hissettiği bir okulda öğrenciyi korumak da zorlaşır. Disiplin sistemine ilişkin sonuçlar da bu bilgiyi teyit ediyor. Öğretmenlerin mevcut disiplin düzenlemelerine ilişkin genel değerlendirmesi 5 üzerinden yalnızca 2,53; sistemin caydırıcılığına ilişkin değerlendirme ise 1,98 düzeyinde. Bu tablo bize açıkça şunu söylüyor. Öğretmene 'zorbalığa müdahale et' demek yetmez. Öğretmenin arkasında işleyen bir sistem olmak zorundadır. Zorbalık yalnızca vurmak değildir. Araştırmadan çıkan bir diğer önemli sonuç da zorbalığın biçimine ilişkindir. Çocuklarımızın en fazla karşılaştığı davranışların başında fiziksel saldırıdan önce hakaret, alay, dedikodu ve sosyal dışlanma geliyor. Öğrencilerin yüzde 18,1'i ayda bir-iki kez, yüzde 10,5'i haftada bir-iki kez, yüzde 10,2'si ise hemen hemen her gün hakaret veya alaya maruz kaldığını ifade ediyor. Bu veriyi özellikle önemsiyoruz" ifadelerini kullandı.








"Bir çocuğun canının yanması için mutlaka bedeninin yaralanması gerekmez"

Akran zorbalığının, çocuğun okula ve öğretmenine olan güvenini azalttığını söyleyen Yavuz, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bir çocuğun canının yanması için mutlaka bedeninin yaralanması gerekmez. Zorbalık, çocuğun okula olan güvenini de aşındırıyor. Araştırmanın belki de üzerinde en çok düşünülmesi gereken sonuçlarından biri de şudur. Zorbalığın sıklığı arttıkça öğrencinin yalnızca kendisini kötü hissetmesi söz konusu olmuyor, okula ve yetişkinlerin kendisini koruyabileceğine duyduğu güven de azalıyor. Araştırmada öğrencilerin yüzde 35,4'ü yaşadığı zorbalık deneyimlerinden en az orta düzeyde etkilendiğini ifade ederken, toplam öğrenci grubunun yüzde 18,3'ü etkilenme düzeyini 'çok' veya 'çok ciddi' olarak değerlendiriyor. Bu nedenle zorbalığı 'çocukların kendi arasındaki mesele' olarak görmemek zorundayız. Çünkü çocuk bir süre sonra yalnızca arkadaşına değil, okula da güvenini kaybedebiliyor. Çocuklarımız görüyor, onları çözümün parçası yapmalıyız. Araştırmaya katılan öğrencilerin yüzde 63,4'ü başka bir öğrenciye zorbalık yapıldığına tanık olduğunu söylüyor. Bu rakam bize bir risk kadar önemli bir imkanı gösteriyor. Çocuklarımız yalnızca zorbalığa maruz kalan veya zorbalık yapan kişiler değildir. Onlar aynı zamanda okul ikliminin aktörleridir. Bu yüzden akran destek sistemlerini güçlendirmeli, çocuklarımıza güvenli biçimde nasıl yardım isteyeceklerini ve arkadaşlarını nasıl destekleyebileceklerini öğretmeliyiz. Çocuğa 'Git arkadaşını korumak için kavga et' demiyoruz. Tam tersine; 'Doğru yetişkine haber ver, mağdur olan arkadaşını yalnız bırakma, zorbalığı alkışlama, normalleştirme' diyoruz. Zorbalık okul kapısında sona ermiyor. Bugün çocukların sosyal hayatı zil çaldığında sona ermiyor. Araştırmamıza göre öğrencilerin yüzde 69,9'unun akıllı telefonu, yüzde 58,8'inin kendisine ait sosyal medya hesabı var. Öğrencilerin yüzde 7,2'si son altı ay içerisinde çevrim içi ortamda hedef alındığını söylüyor. Günlük ekran süresi dört saatin üzerine çıktığında bu oran yüzde 14,9'a kadar yükseliyor. Daha dikkat çekici başka bir sonuç ise velilerle ilgili. Velilerin yüzde 88'i, çocuğunun siber zorbalığa maruz kalıp kalmadığını bilmediğini ifade ediyor. Bu bize şunu söylüyor. Artık okul güvenliğini okulun duvarlarıyla sınırlandıramayız. Sınıfta başlayan bir ilişki akşam telefon ekranında devam ediyor."

"Eğitim-Bir-Sen olarak 12 temel politika alanı öneriyoruz"

Akran zorbalığına karşı kapsamlı öneriler sunan Yavuz, sözlerine şöyle devam etti:
"Eğitim-Bir-Sen olarak 12 temel politika alanı öneriyoruz. Birincisi, Türkiye genelinde ortak standartları olan bir Ulusal Güvenli Okul ve Akran Zorbalığını Önleme Çerçevesi oluşturulmalıdır. İkincisi, öğretmenin meşru mesleki otoritesi yeniden güçlendirilmelidir. Üçüncüsü, disiplin sistemi yeniden değerlendirilmelidir. Dördüncüsü, her okulda güvenilir, görünür ve izlenebilir bir bildirim sistemi kurulmalıdır. Beşincisi, sözel, ilişkisel ve siber zorbalık daha görünür hale getirilmelidir. Altıncısı, kırılgan öğrenciler için erken fark etme ve güçlendirilmiş koruma mekanizmaları kurulmalıdır. Yedincisi, akranların koruyucu gücünden daha fazla yararlanılmalıdır. Sekizinci olarak, aile-okul iş birliği güçlendirilmelidir. Dokuzuncu olarak, dijital güvenlik okul güvenliğinin ayrılmaz bir parçası haline getirilmelidir. Onuncu olarak, Türkiye'de okul sosyal hizmeti sistemi kurulmalıdır. On birinci olarak, rehberlik ve psikososyal destek sistemi daha güçlü hale getirilmelidir. On ikinci ve son olarak, düzenli bir ulusal izleme ve veri sistemi kurulmalıdır."

Etkinliğe Eğitim-Bir-Sen Genel Sekreteri Yavuz'un yanı sıra Prof. Dr. Emrah Akbaş ve Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi ekibi katılım sağladı.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.