ABD ve İran arasında çatışmaların tekrar başlamasıyla arza ilişkin artan endişeler, petrol fiyatlarının yeniden 90 dolar seviyesinin üzerine çıkmasına yol açarken, bu durum yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden oluyor.

Jeopolitik risklerdeki artış, petrol fiyatlarının yükselmesiyle birlikte borsalarda düşüşe ve tahvil faizlerinde yükselişe sebep oluyor. Enflasyonist baskılar konusunda artan endişeler de Fed'in faiz artırımına gideceğine yönelik tahminlerin güçlenmesine neden oluyor. Bu gelişmelere paralel Fed yetkililerinden de "şahin" açıklamalar geliyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in ekim ayında faiz artırımına gitmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Öte yandan ABD'de cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin güçlü gelmesi durumunda bunun da faiz artırım beklentilerini daha fazla güçlendirebileceği tahmin ediliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Ürdün'deki ABD hava üslerini balistik füzelerle hedef almasının ardından bu saldırılara karşılık vereceklerini açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a karşı daha fazla saldırı tehdidinde bulunması ve yeni çatışmaların Hürmüz Boğazı'ndan enerji akışında uzun süreli aksamalara yol açabileceği endişelerini artırmasıyla aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,6 artışla 91,5 dolar seviyesinde seyrediyor.

Rusya'nın dizel ihracat yasağını 30 Eylül'e kadar uzatma kararı da rafine yakıt tedarikine ilişkin endişeleri artırdı.

Öte yandan G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısında konuşan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, G20'deki ilk önceliklerinin ekonomik büyüme olduğunu bildirdi.

Fed Başkanı Kevin Warsh da Büyüme oturumunda, enflasyonun ve büyümenin bir tercih meselesi olduğunu belirterek, "ABD'deki ekonomik büyüme güçlenmiş görünüyor." dedi. Warsh, söz konusu oturumda''''''' sermaye harcamaları ve verimlilik gibi konulara dair soruları ele alacaklarını da anlattı.

Bankacılık oturumunda da Warsh, ABD'de kredi veren kuruluşların geniş yelpazesine ve ülkede finansal piyasaların derinliğine vurgu yaptı.

Warsh, güvenli, sağlam ve rekabetçi bir bankacılık sistemine sahip olmanın önemine işaret ederek, "ABD'de reform odaklı kalmaya devam edeceğiz." dedi.

Artan petrol fiyatlarından kaynaklanan enflasyonist endişeler ve Fed'in faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güçlenmesiyle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,79 ile Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Artan jeopolitik risklerin etkisiyle dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,5 seviyesinde seyrederken, altının onsu yüzde 0,5 azalışla 4 bin 430 dolardan işlem görüyor.

New York borsası geriledi

New York borsası jeopolitik gerilimlerin piyasaları baskılamasıyla haftanın ilk işlem gününü düşüşle tamamladı. Dow Jones endeksi yüzde 0,7, S&P 500 endeksi yüzde 0,33 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,12 değer kaybetti.

ABD'de endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

Avrupa borsaları düşüşle kapandı

Avrupa borsaları tahvil piyasalarındaki satış baskısı ve İran kaynaklı jeopolitik gerilimlerin enflasyon endişelerini tetiklemesiyle haftanın ilk işlem gününü düşüşle kapattı.

Almanya'da aşırı sağın yükselişine dair endişeler nedeniyle ülkenin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,32 ile 15 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Londra borsasında resmi tatil nedeniyle işlem yapılmazken, Avrupa genelinde artan finansman maliyetleri özellikle gayrimenkul ve teknoloji hisselerinde satış baskısı oluşturdu.

Makroekonomik veri tarafında Almanya'da ağustos ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 2,9 artarak beklentilerin hafif üzerinde gerçekleşti.

Söz konusu gelişmelerle Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,79, Almanya'da DAX 40 endeksi ise yüzde 1,17 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,01 değer kaybetti.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

Asya borsaları satış ağırlıklı seyrediyor

Asya piyasaları artan jeopolitik riskler ve yükselen petrol fiyatlarının etkisiyle satış ağırlıklı seyrediyor.

Tahvil faizlerindeki yükselişler de Asya borsalarındaki düşüşte etkili olan en önemli nedenler arasında yer alıyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in, Japonya Merkez Bankasından (BoJ) faiz oranlarını daha agresif bir şekilde artırmasını istediğine dair haberlerin ardından Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi 1996'dan bu yana ilk defa yüzde 3'e ulaştı.

Öte yandan Çin'de RatingDog imalat sanayi PMI endeksi ağustos ayında 50,9'dan 51,5'e yükseldi.

Analistler, söz konusu verinin ülkede imalat sanayisinde talebin devam ettiğini gösterdiğini ancak iç talebe ilişkin sıkıntıların ve jeopolitik risklerden kaynaklı maliyet baskılarının sürdüğünü söyledi.

Güney Kore ihracatı ise ağustos ayında yıllık bazda yüzde 68,7 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Veriler, özellikle teknoloji ürünlerine yönelik küresel talebin devam ettiğini gösterdi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,1, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1 geriledi. Çin'de Şanghay bileşik endeksinde ise yatay bir seyir izleniyor.

Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,10 değer kaybederek 14.334,06 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün yüzde 1,2 geriledi.

Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 48,2560'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,2770'ten işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin, yurt dışında ABD'de JOLTS açık iş sayısı, dünya genelinde imalat sanayi PMI ve Avro Bölgesi'nde enflasyon başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.100 puanın destek, 14.400 ve 14.500 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, ağustos ayı imalat sanayi PMI

10.55 Almanya, ağustos ayı imalat sanayi PMI

11.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı imalat sanayi PMI

11.30 İngiltere, ağustos ayı imalat sanayi PMI

12.00 Avro Bölgesi, ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

12.00 Avro Bölgesi, temmuz ayı işsizlik oranı

16.45 ABD, ağustos ayı imalat sanayi PMI

17.00 ABD, ağustos ayı ISM İmalat Sanayi PMI

17.00 ABD, temmuz ayı JOLTS açık iş sayısı