Tüketim daraldı dolaylı vergi payı düştü

Yurt içi tüketimdeki yavaşlamanın da etkisiyle dolaylı vergi yükü düşmeye başladı.

Uygulanan IMF tavsiyeli kemer sıkma politikaları neticesinde vatandaşın alım gücü düştü. Bunun neticesinde oluşan tüketim daralması, dolaylı vergi oranlarındaki zamlara ve yeni dolaylı vergiler eklenmesine rağmen dolaylı vergi yükünün toplam vergiler içindeki payının düşmesine neden oldu.Yılın ilk beş ayında, vatandaşların tüketiminden alınan ve adaletsiz vergi olarak ifade edilen dolaylı vergilerdeki artış yüzde 15.4 düzeyinde kaldı. Bu gelişmeye karşın bütçe gelirlerinin büyük bölümünü oluşturmaya devam eden tüketimden alınan KDV, ÖTV gibi dolaylı vergilerin toplam vergi gelirinde geçen yıl ilk beş ayda yüzde 65.1 olan payı, bu yıl aynı dönemde yüzde 63.5'e indi.

Her 100 YTL verginin 63,5 YTL'si dolaylıKDV ve ÖTV ile banka ve sigortacılık işlemleri, şans oyunları, cep telefonu ve damga vergileri ile harçlar gibi "dolaylı vergiler", Ocak-Mayıs döneminde tüketimdeki daralmanın da etkisiyle artış oranı görece düşük kalsa da toplam 44.5 milyar YTL ile bütçe gelirlerinin en büyük bölümünü oluşturmaya devam etti. Maliye Bakanlığı verilerine dayanarak yapılan hesaplamaya göre, Ocak-Mayıs döneminde dolaylı vergi kalemlerinde toplam 44 milyar 461,3 milyon YTL gelir tahsil edilerek Maliye'nin kasasına girdi. Dolaylı vergilerde tahsilat tutarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15.4 artış gösterdi. Anılan dönemdeki toplam vergi gelirlerinin yüzde 63.5'ini dolaylı vergiler oluşturdu. Buna göre geçen yıl devletin topladığı her 100 YTL'lik verginin yaklaşık 63,5 YTL'si vatandaşların mal ve hizmet satın alımları sırasında ödedikleri fiyatların içinde yer alan dolaylı vergi kalemlerinden sağlandı. Dolaylı vergilerin toplamdaki payı geçen yılın aynı döneminde ise yüzde 65.1 olmuştu.

Akaryakıt ve LPG'den 9.3 milyar gelirDevlet, Ocak-Mayıs döneminde vatandaşların tükettiği akaryakıt ve doğal gaz ürünlerinden aldığı ÖTV yoluyla toplam 9 milyar 329.4 milyon YTL gelir elde etti. Sigara ve tütün mamulleri tüketenlerin fiyatın içinde olmak üzere satıcılara ödediği, bunların da Maliye'ye aktardığı ÖTV'nin toplam tutarı 3 milyar 870.1 milyon YTL'ye ulaştı. Motorlu taşıt satın alanlardan üç ayda toplam 1 milyar 681.8 milyon YTL ÖTV geliri elde edildi. Alkollü içkilerden sağlanan ÖTV 768,9 milyon, kolalı gazozlarda 64 milyon, dayanıklı tüketim ve diğer mallardan alınan ÖTV de 406,9 milyon YTL oldu. ÖTV tahsilatı motorlu taşıt alımlarında yüzde 22.2, akaryakıt ve doğal gazda yüzde 16.5, kolalı gazozlarda yüzde 10.2, alkollü içkilerde yüzde 7.8, tütün mamullerinde yüzde 3.7 artarken, dayanıklı tüketim ve diğer mallardan sağlanan ÖTV gelirinde yüzde 2.7 azalma yaşandı.

Cep konuşmalarından beş ayda 1.8 milyar gelirİlk beş ayda cep telefonu ile yapılan konuşma bedelleri üzerinden faturalara yansıyan özel iletişim vergisinde toplam tahsilat, yüzde 10.9 artışla 1 milyar 780,5 milyon YTL'ye ulaştı.Resmi dairelerde yapılan çeşitli işlemler dolayısıyla yurttaşlardan beş ayda toplam 1 milyar 668,8 milyon YTL damga vergisi alındı. Banka ve sigorta işlemleri yapanlar devlete toplam 1 milyar 546,2 milyon, şans oyunu oynayanlar 168,6 milyon YTL vergi ödedi.