Zelenskyy'ye Ukrayna'dan yeni rakip: Fedorov neye güveniyor?

Ukrayna'da savaş devam ederken Zelenskyy yönetiminin karşısına yeni bir siyasi isim çıkıyor. Eski Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov, görevden alınmasının ardından seçimlerin yapılması gerektiğini söylüyor. Savaş devam ederken bunun kolay olmadığını kendisi de biliyor. Buna rağmen Ukraynalıların kendi hükümetlerini ne zaman seçeceklerine Rusya'nın karar vermemesi gerektiğini savunuyor. Fedorov henüz cumhurbaşkanlığına aday olduğunu açıklamadı. Fakat yaptığı çıkış, savaş devam ederken Ukrayna'daki siyasi mücadelenin de yeni bir aşamaya girdiğini gösteriyor.

 

Türkiye'de Fedorov'un adı fazla bilinmiyor. Oysa Zelenskyy'nin siyasi yükselişinde önemli rol oynayan isimlerden biri. 2019 seçim kampanyasında dijital çalışmalarda görev aldı ve Zelenskyy'nin cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından Dijital Dönüşüm Bakanlığı'na getirildi. Dijital devlet uygulamaları ve teknoloji politikalarıyla kısa sürede hükümetin genç ve dikkat çeken yüzlerinden biri haline geldi. Savaşın başlamasıyla birlikte drone teknolojileri, yapay zeka ve savunma inovasyonu alanında öne çıktı. Yani bugün Zelenskyy'ye siyasi mesaj gönderen kişi, dışarıdan gelen geleneksel bir muhalif değil; Zelenskyy döneminin içinden yetişmiş bir siyasetçi.

 

 

Fedorov'un siyasi sermayesinin önemli bölümü teknoloji geçmişinden geliyor. Ukrayna'nın savaşta yeni teknolojileri daha hızlı kullanması gerektiğini savundu. Savunma şirketlerini, mühendisleri ve teknoloji girişimlerini bir araya getiren Brave1 programı bu anlayışın en bilinen örneklerinden biri oldu. Savunma Bakanlığı döneminde de drone ve yeni nesil savaş teknolojilerine ağırlık verdi.

 

Bu süreç Fedorov'un Avrupa'daki savunma ve teknoloji çevreleriyle temaslarını da artırdı. Ukrayna'nın savunma teknolojilerinin Avrupa'daki kuruluşlarla birlikte geliştirilmesini amaçlayan çalışmalar bu dönemde genişledi. Avrupa Birliği'nin savunma sanayisine yönelik programlarına Ukrayna'nın erişiminin artırılması da Fedorov'un görev dönemindeki başlıklardan biri oldu. Böylece Fedorov'un elinde klasik bir siyasi teşkilattan farklı olarak teknoloji, savunma sanayisi ve Avrupa bağlantıları üzerinden oluşmuş bir çevre ortaya çıktı.

 

 

Fedorov'un görevden alınması bu nedenle sıradan bir kabine değişikliği olarak kalmadı. Kararın ardından Kiev'de protestolar düzenlendi ve Fedorov'un yeniden göreve getirilmesini isteyen gösteriler yapıldı. Süreç, Zelenskyy'nin askeri yönetim anlayışıyla Fedorov'un savunduğu teknoloji ve reform yaklaşımı arasındaki ayrışmayı da görünür hale getirdi.

 

Burada Türkiye'deki okurun karşısına Andriy Yermak adı çıkıyor. Yermak, Zelenskyy'nin uzun süre Cumhurbaşkanlığı Ofisi'nin başında bulunan ve savaş döneminde Ukrayna yönetiminin en etkili isimlerinden biri olarak kabul edilen siyasetçiydi. Fedorov'un da bir dönem Yermak'ın ardından bu makama geçebilecek isimler arasında değerlendirildiği konuşuldu. Ancak yönetimin nasıl yeniden yapılandırılacağı konusunda farklı beklentiler ortaya çıktı ve Fedorov başka bir görev yerine savunma bakanlığındaki pozisyonunu korumayı tercih etti.

 

Bu ayrıntı önemli. Çünkü Fedorov'un meselesini yalnızca "görevden alınan bakan yeniden koltuk istiyor"şeklinde okumak yetersiz kalıyor. Son çıkışları, devlet yönetiminin nasıl işlemesi gerektiği konusunda da kendi siyasi çizgisini oluşturmaya başladığını gösteriyor.

 

 

Fedorov'un bugün arkasında büyük bir siyasi parti varmış gibi bir tablo yok. Fakat siyasi destek bulabileceği çevreler oldukça belirgin. Savunma teknolojileri şirketleri, teknoloji girişimcileri, genç reform yanlıları ve ordunun modernizasyonunda daha hızlı hareket edilmesini isteyen kesimler bunların başında geliyor.

 

Üstelik Fedorov'un görevden alınmasının ardından sokakta ortaya çıkan destek de küçümsenecek türden değildi. Bu destek henüz bir seçim örgütüne dönüşmüş değil. Fakat Fedorov'a önemli bir siyasi başlangıç noktası sağlıyor. Onun en büyük avantajı bugün bir parti teşkilatı değil, savaş sırasında oluşturduğu kişisel itibar.

 

 

Seçim çağrısının zamanlaması ise daha da dikkat çekici. Fedorov doğrudan "Zelenskyy gitmeli" demiyor. Ukraynalıların kendi hükümetlerini seçmesi gerektiğini söylüyor. Bu, açık bir adaylık ilanından daha dikkatli ama siyasi sonuçları daha geniş bir hamle.