Yahudi asıllı Peşmerge lideri Mesut Barzani 25 Eylül'de yapılacağını duyurduğu bağımsızlık referandumuna hazırlanıyor. Referanduma ilişkin teknik çalışmaları sürdüren Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Mesut Barzani'nin gönderdiği bir heyet referandumu konuşmak üzere Bağdat'a giderek Irak Başbakanı Haydar El İbadi ve Irak Cumhurbaşkanı Fuad Masum ile görüştü.
Irak merkezi yönetimi referanduma karşı. 25 Eylül tarihi yaklaştıkça kendi içlerinde de tartışma büyüyor. IKBY'de muhalefetin başını çeken Goran (Değişim) Hareketi, 25 Eylül'de yapılması öngörülen bağımsızlık referandumunun daha uygun bir zamana ertelenmesini istedi.
ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson da Barzani'den referandumun ertelenmesini istemişti.
Narzani'den ise "başka çare yok" açıklaması geldi. Barzani, liderliğini yaptığı Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) 71'inci kuruluş yıl dönümü vesilesiyle bir kutlama mesajı yayınladı.
Mesajında, KDP'lilere çağrıda bulunan Barzani, "Kürdistan halkının yanında tüm imkânlarınızı seferber ederek, referandum ve bağımsızlık sürecine destek vermenizi istiyorum çünkü bağımsızlığın dışında halkımızın başka bir alternatifi yok" demişti.
Erteleme için şart koştular
Irak'ın başkenti Bağdat'ta temaslarını sürdüren Irak Bölgesel Kürt Yönetimi (IBKY) Müzakere Heyeti'nin, referandumun ertelenmesini isteyen Bağdat'taki yetkililere bir dizi şart koştuğu ortaya çıktı.
IKBY'nin müzakere heyetinin Bağdat'ta görüştüğü hükümet yetkililerine bir dizi şart koştuğu ve bunların, "belirlenen kısa bir süre içinde yerine getirilmesi durumunda" referandumun birkaç aylığına belli bir tarihe ertelenebileceğini ilettiği iddia edildi. Barzani'ye bağlı kaynakların açıklamasına göre IKBY heyetinin sunduğu şartlar şöyle:
* IKBY'nin kesilen bütçesi gönderilsin.
* 140. Madde hemen uygulansın.
* Kürtlerin Irak hükümetinde azaltılan payları eski haline getirilsin.
* Irak ordusunda Kürt oranının daha önceki düzeyine yükseltilsin.
* Erteleme kararı Birleşmiş Milletler (BM), ABD, BM Güvenlik Konseyi ve referandumun ertelenmesini isteyen ülkelerin gözetiminde yapılacak yazılı bir anlaşmayla alınsın.
Türkiye ve İran karşı çıkıyor
Barzani'nin referandum hazırlığı bölge ülkeleri tarafından da yakından izleniyor. Humeyni devriminden sonra Türkiye'yi ziyaret eden ilk İran Genelkurmay Başkanı olan Tümgeneral Muhammed Bakıri, referandum mümkün değil açıklaması yapmıştı.
Peşmergenin bağımsızlık referandumuna Türkiye de itiraz ediyor. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin referandum kararından geri adım atmasını beklediklerini belirten Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, "Irak bu kadar sorun yaşarken bağımsızlık referandumu ülkedeki durumu daha kötüye götürür. Allah korusun iç savaşa kadar götürür" demişti.
'Barzani'nin ısrarı taktiksel'
Referandum konusunda önemli bir açıklamada Irak Türkmen Cephesi (ITC) lideri Erşad Salihi'den geldi. Salihi, başta ABD olmak üzere uluslararası çevrelerden gelen tepkilere rağmen Barzani'nin referandumda ısrar etmesinin "taktiksel boyutu" olduğunu da söyledi.
Referandum konusunu görüşmek için bir heyetin Bağdat'a gittiğini belirten Salihi, "Bu heyetin Bağdat yönetimiyle ciddi bir pazarlık yapacağını düşünüyoruz. Barzani, Kürt bölgesindeki devlet memurlarının maaşlarının düzenli şekilde ödenmesi, şimdiye kadar gecikmiş maaşların toptan verilmesi ve petrol satışı konusunda önüne hiçbir engel çıkarılmaması karşılığında referandumdan vazgeçebileceği mesajını Bağdat'a verebilir. Aynı şekilde ABD'den de topraklarının güvenliği için çok daha uzun vadede güvence talep edebilir" dedi.
Kerkük gibi Türkmenlere ait bölgeler üzerinden kimsenin kendileriyle pazarlık yapmamasını isteyen Salihi, "Bunu açıkça hem Bağdat yönetimine, hem de Erbil'e ilettik. Kerkük son derece hassas bir konu. Eğer referandum yapılır ve bu Kerkük'ü de kapsar ise olaylar nereye varır düşünmek bile istemem" vurgusu yaptı.