Otizmli çocuklarda gözlemlenen belirtiler ve ailelerin dikkat etmesi gerekenlerle ilgili bilgiler veren özel eğitim öğretmeni Ebru Gerçek, otizmli çocukların eğitiminde erken teşhisin önemli olduğuna dikkat çekti. Otizmli bebeklerde belirtilerin 6 aylıkken gözlemlenmeye başladığını söyleyen Gerçek, çocuğun büyümesiyle belirtilerin de arttığını belirtti.
Ailelerin bebeklerin belirtilerini takip etmelerinin önem taşıdığına dikkat çeken Gerçek, otizmli çocuklarda en belirgin belirtilerin sarılma ve öpme gibi fiziksel temastan hoşlanmamaları, oyunlara katılmamaları, insanlarla iletişim kurmayı sevmemeleri, bir cismin bir parçasını takıntı yapmaları ve dönen cisimlere yoğun ilgi duymaları olduğunu söyledi.
Otizmli bebeğin doğduğunda sağlıklı bir bebekten farksız olduğunu belirten Gerçek, "Bu durum ilk aylardan sonra değişir. Otizm belirtileri belirli bir süre sonra ortaya çıkar. Doğumdan sonra bebeğin gelişimi bir süre normal ilerler. Fakat bebek büyümeye başladıkça otizm belirtileri ortaya çıkmaya başlayabilir. Birçok anne baba çocuklarının bir süre normal gelişim gösterdiklerini ancak bir süre sonra göz kontağı kurma, isme ve sese tepki verme gibi kazandıkları becerileri kaybetmeye başladıklarını hatta söyledikleri kelimeleri artık kullanmadıklarını ifade eder. Aileler bebeğin gelişimini sürekli takip etmelidir. Bebeğin gelişimini takip etmek oldukça önemlidir" dedi.

'Belirtiler farklı sıklıkta olur'

Bebeklerde gözlemlenen otizm belirtileri ile ilgili bilgiler veren Gerçek, "Otizm belirtileri 6 ay sonrasındaki dönemde görülmeye başlar. Normal gelişim gösteren bebeklerin ailesini tanıması, göz kontağı kurması, seslenildiğinde bakması beklenir. Oysa otizm spektrum bozukluğu olan bebekler bu durumlar karşısında tepkisiz kalır. Çevrelerine karşı da ilgisiz olan otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde ayrıca; sarılma ve öpme gibi fiziksel temastan hoşlanmaz, oyunlara katılmaz, insanlarla iletişim kurmayı sevmez, bir cismin bir parçasını takıntı yapar, dönen cisimlere yoğun ilgi duyarlar.
Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda ailelerin en çok fark ettiği belirti ise konuşmada gecikme olmasıdır. Konuşmayı öğrendiklerinde de bunu iletişim aracı olarak kullanmaz, uygun olmayan cümlelerle kalıplaşmış konuşurlar. Düzen ve nesne takıntılarının yanı sıra tekrarlayıcı el hareketleri ve tekrarlayıcı konuşmalar da otizm belirtileri arasındadır. Bu belirtilerin farklı sıklıkta ve çeşitlilikte olduğu unutulmamalı tedbirli davranılmalıdır" diye konuştu.

'İlk üç-beş yıl oldukça önemli'

"Otizm belirtilerinde erken tanı bebeklik ve erken çocukluk dönemi olan ilk üç-beş yıl oldukça önemlidir" ifadelerine yer veren Gerçek, "Bu dönem beyin gelişiminin en hızlı olduğu dönemdir. Çocuğun öğrenmesi için bu dönem büyük önem taşır. Otizm belirtisi olan çocukların gelişimi erken tanı ile daha dikkatli ve zamanında desteklenebilir. Aileler çocuklarının gelişiminde aksaklık ya da farklılık gözlemledikleri anda çocuk psikiyatristi ve özel eğitim uzmanı ile iletişime geçmelidir. Özel eğitim uzmanı çocuğun düzeyini belirleyerek gerekli eğitim planını yapar. Ayrıca özel çocuk ailelerine tutum ve davranışlarını belirlemelerinde destek olur" şeklinde konuştu. İHA