Gazze’de 3 yılı geride bırakan soykırım: Enkaz altındaki insanlık

Tam üç yıl önce, 7 Ekim 2023 tarihinde başlayan İsrail saldırıları, Gazze Şeridi'ni tarihin gördüğü en ağır insani krizlerden birine sürükledi. 

Bölgeye yağdırılan 222 bin tonu aşkın bomba; sadece binaları ve altyapıyı değil, milyonlarca insanın geleceğini, umutlarını ve yaşam hakkını yerle bir etti. 

Bugün geride kalan tablo; kağıt üstündeki kırılgan ateşkes kararlarına rağmen durmayan ölümleri, sistematik açlığı ve nesiller boyu silinmeyecek derin izleri gözler önüne seriyor.

Ağır bilanço: Can kayıpları, çocuk kıyımı ve silinen aileler

Üç yıllık süreçte ortaya çıkan insani kayıp verileri, saldırıların boyutunu net bir şekilde ortaya koymaktadır. 

Gazze Sağlık Bakanlığı ve yetkili kurumların verilerine göre yaşanan katliamın ve insani mağduriyetlerin somut tablosu şu şekildedir:

Devasa can kaybı ve yaralanmalar: Saldırılarda 74 bin 250 Filistinli hayatını kaybetmiş, 175 bin 278 kişi yaralanmıştır. Enkaz altında kaldığı değerlendirilen 8 ila 10 bin kişinin cenazesine ise ulaşılamamaktadır.

Çocuk kıyımı ve büyüyen dram: Hayatını kaybedenlerin 21 bin 745'ini bebekler ve çocuklar oluşturmaktadır. Bunların arasında 293 yenidoğan bebek; yetersiz beslenme, oksijen yetersizliği ve dondurucu soğuklar nedeniyle yaşamını yitirmiştir.

Sakat kalan nesiller: Saldırılarda yaralanan 46 bin çocuktan 11 bini uzuvlarını kaybederek ömür boyu sürecek engellerle baş başa kalmıştır.

Yetim ve öksüz kalan çocuklar: 58 bin 800 çocuk anne veya babasından en az birini kaybetmiş, çocukların eğitim süreçleri tamamen durmuştur.

Nüfustan silinen aileler: İsrail'in hedef gözetmeyen bombardımanları sonucu 2 bin 700'den fazla aile nüfus kütüğünden tamamen silinmiştir.

Gözaltı ve esaret: Aralarında medya mensuplarının da bulunduğu binlerce kişi gözaltına alınmış, yüzlerce sivil İsrail hapishanelerinde belirsiz koşullarda tutulmaktadır.

Basına, sağlık sistemine ve yaşam alanlarına yönelik sistematik yıkım

İsrail'in Gazze'ye yönelik operasyonları, uluslararası hukuk kapsamında dokunulmazlığı bulunan gazetecileri, sağlık çalışanlarını ve sivil altyapıyı da doğrudan hedef almıştır:

"Duvarsız Gazetecilik" ve basın katliamı: Hakikatin dünyaya duyurulmasını engellemek amacıyla 263 gazeteci ve basın mensubu katledilmiştir. Bu sayı, Gazze'deki toplam gazeteci varlığının 5'te 1'inden fazlasına tekabül etmektedir. Yaklaşık 500 gazeteci yaralanmış, basın sektörünün uğradığı maddi zarar 1 milyar doları bulmuştur. Filistin Gazeteciler Sendikası, yüzlerce gazetecinin evlerini ve ofislerini kaybetmesi ve yerinden edildikleri alanlardan çalışmaya devam etmesi nedeniyle bu durumu "Duvarsız Gazetecilik" olarak adlandırdı.

Altyapı ve konut harabiyeti: Gazze'deki yapıların yüzde 82'si hasar görmüş veya yıkılmıştır. 134 bin 422 bina tamamen yıkılırken, etkilenen konut sayısı 328 bini aşmıştır.

Ekolojik yıkım (ekokırım): Saldırılar sonucu ortaya çıkan hafriyat ve moloz miktarı 61 ila 65 milyon ton arasındadır. Ağır metaller, patlayıcı kalıntıları ve radyoaktif maddeler içeren bu enkaz, toprağı ve çevreyi zehirleyerek geleceği tehdit eden bir "ekokırım" oluşturmuştur.

Sağlık sisteminin çöküşü: Hastanelerin büyük bölümü kullanılamaz hale getirilmiş, Şifa ve Nasır gibi ana sağlık merkezleri doğrudan hedef alınmıştır. Ateşkese rağmen kısıtlamalar nedeniyle dışarıya sevk bekleyen binlerce yaralı ve kronik hasta, zamanla yarışırken hayatını kaybetmektedir.

Zorunlu göç ve barınma krizi: Yaklaşık 1 milyon 900 bin kişi yerinden edilmiştir. Nüfusun yüzde 60'ından fazlası evsiz kalmış; aşırı sıcak, dondurucu soğuk, kemirgenler ve salgın hastalıklarla dolu çadır kentlerde yaşam mücadelesine mahkûm edilmiştir.

Abluka, sistematik açlık ve temel ihtiyaçlara erişimsizlik

İsrail'in uyguladığı katı kısıtlamalar ve sınır kapılarını kapatma politikaları, insani yardımların bölgeye ulaşmasını engelleyerek açlığı bir silah haline getirmiştir:

Kıtlık ve beslenme yetersizliği: Kapıların haftalarca kapalı tutulması sonucu yaşanan kıtlık ve açlık nedeniyle 164'ü çocuk olmak üzere 460 kişi yaşamını yitirmiştir.

Yardım noktalarındaki katliamlar: Çaresizce yemek ve insani yardım bekleyen halkın sığındığı yardım dağıtım noktalarına düzenlenen saldırılarda 2 bin 600'den fazla Filistinli öldürülmüş, 19 bin kişi yaralanmıştır.

Su ve sanitasyon krizi: Kritik yedek parça ve yakıt girişinin engellenmesi nedeniyle arıtma tesislerinin kapasitesi düşmüş, yarım milyon insanın içme suyuna erişimi kısıtlanmıştır. Bölgedeki her 4 aileden 3'ü taşıma suya bağımlı hale gelmiştir. Sanitasyon, hijyenik ortamı sağlamak için kurulan sistem, altyapı ve toplum ölçeğindeki uygulamaların tamamıdır. Gazze Şeridi'nde "sanitasyon krizi" had safhada yaşandığı ve altyapı çöktüğü için kirli su, kanalizasyon sızıntıları ve çöpler nedeniyle kolera, tifo ve tüberküloz gibi salgın hastalıklar hızla yayılmaktadır.

Eğitimden koparılan çocukluk: Okulların tamamına yakınının yıkılması veya sığınma kampına dönüştürülmesi nedeniyle çocuklar eğitim haklarından tamamen mahrum kalmış; günlerini su, odun ve aşevi kuyruklarında geçirmeye başlamıştır.

Geçen üç yılın ardından Gazze; 60 milyon tonu aşan enkazın, abluka altına alınan milyonların ve durmayan gözyaşının simgesi haline gelmiştir. 

Bölge halkı, uluslararası toplumun sessizliğini sorgularken, insanlık tarihine kara bir leke olarak geçen bu trajedi, çözümsüzlük ve ağır mağduriyetler içerisinde dördüncü yılına girmektedir.