Kanuni Esasi'nin 7 ve 35. Maddeleri

Padişah II. Abdülhamit 24-12-1876 tarihinde, mutlakiyet sisteminden, Meşrutiyet ilanı ile pozitif hukuk sistemine dayanan bir yönetimi getirmiştir. Aslında mutlak yetkilere sahip olan II. Abdülhamit; ilan ettiği Kanun-i Esasi (Anayasa)ile demokrasiye ve eşitliğe dayalı, insan hakları sistemine dayanan yeni bir hayat görüşünü halkına armağan ediyordu.Fakat 1908'de Meşrutiyetin ikinci defa ilanından sonra Kanun-i Esasinin maddeleri (Anayasanın), kurulan meşrutiyet hükümetlerinin istekleri doğrultusunda değiştirilmiştir. Bu Anayasa maddelerinin hükümetler tarafından değiştirilmesinin temel nedeni de, hükümetlerin devamlılığının sağlanması esasına dayandığını görürüz. Hükümetler tarafından bu değişiklikler yapılırken sadece günün hükümetle ilgili problemin çözümü düşünülmüştür. Ülkenin ve devletin geleceği hiç düşünülmemiştir. Anayasa'da ilk değişiklik 31 Ağustos 1909 günü yapılmıştır. Kanun-i Esasi'nin Padişah Hakları ile ilgili 7. maddesinde yapılır. Bu değişiklikle 7. maddeye birçok ekler yapılarak Padişah Halifenin hak ve yetkileri geniş ölçüde kısıtlanmıştır. Bu tarihte Kanun-i Esasinin 7. maddesinde şöyle değiştirilmiştir: "? Otuz beşinci madde mucibince  Heyet-i Mebus an'ın ledel-iktiza (gereklilik, yararlılık) feshi ve müddet-i teciliye (erteleme) ve tatiliyenin mecmuu müddet-i içtimaiye-i seneviyenin nısfını (yarısını) tecavüz etmemek ve o sene-i içtimaiye zarfında müddeti ikmal edilmek üzere tecil ve tatili?. Hukuk-u mukaddese-i padişahidendir?."Bu tarihte Padişah hakları ile yapılan değişiklilerin en önemlilerini şöyle ifade edebilirim:a) Hükümet kurmab) Meclis-i Mebus anı dağıtma c) Devletlerle yapılacak anlaşmaların yapılması ile ilgili yetkiler. Ayni tarihte Kanun-i Esasinin 35. maddesinde de değişiklikler yapılmıştır. Bu maddedeki değişiklikle; Hükümetle, Meclis-i Mebus an arasındaki anlaşmazlıklarda Padişah hakem durumuna getirilmektedir. Padişah bu hakemlik durumunda hükümeti veya Meclisi tutmakta tamamen serbesttir. Bu değişiklik genel savaş döneminde Talat Bey ve Enver Paşanın Meclis-i Mebus an'ın tenkidinden kurtulmak için Sultan Reşat'a Meclisi tatil ettirerek yönetimlerini devam ettirmişlerdir. Gerek 7. ve gerekse 35. maddelerin değiştirilmesi ile ittihat Terakki Hükümeti esas amacına ulaşmış görünmektedir. Çünkü ülkedeki demokrasi düşüncesinin mimarları olan Ahmet Rıza ve Ziya Gökalp gibi aydın düşünürler Ayan Meclisi üyeleri idi Hükümete demokratik uygulama ile en etkili tenkitler bu düşünürlerden gelmekteydi. Yukarıdaki maddelerdeki değişiklikle Ayan meclisinin yetkisi bir danışma meclisi durumuna düşürülünce hükümetçe aydınların tenkitlerinin bir önemi kalmıyordu. 15 Şubat 1915 tarihinde de, Genel Savaş ile alacakları kararları Almanlar ile beraber alabilmek için, Kanun-i Esasinin 7-43 ve102. maddelerini değiştirerek, bu maddelerdeki yetkileri meclisten alarak 7 maddede toplayarak amaçlarına ulaşmışlardır. Ayan Meclisi üyelerinin eleştirileri de etkisiz bıraktırılmıştır.  Enver ve Talat Paşalar, 15- 16 Şubatta 1916'da Erzurum'un, Ruslar tarafından işgalin halktan gizlemeye çalıştılar. Fakat İstanbul yabancı basın yolu ile bu haberi öğrendi. Bu haber toplumda hem büyük bir şok üzüntü yarattı, hem de panik yarattı. Doğudan batıya büyük bir göç hareketi başladı. Parti içinde bazı üyelerin yapmış oldukları vurgunlar da ayyuka çıkınca, Meclis-i Mebus an da bazı üyeler hükümeti tenkitlere başlayınca, Enver ve Talat Paşa ikilisi hükümetlerinin, yönetimlerinin devamını sağlayabilmek için önlem olarak Meclis-i Mebus an'a 9 Mart 1916 günü bir önerge getirdiler ve kabul ettirdiler. "?dört ay zarfında bil intihap içtima etmek üzere ledeliktiza Heyet-i Mebus an'ın feshi?.hukuk Mukaddese-i padişahîdendir" düşüncesi ile meclisin tatilini sağlamak için 35. maddeyi tamamen kaldırarak Yetkiyi tamamen padişahta toplarlar. Padişah Sultan Reşat da Meclisi tatil ederek hükümetin devamını sağlar.