Elazığ'da lise öğrencileri ve danışman öğretmeni, Alzheimer hastaları başta olmak üzere unutkanlık yaşayan, yaşlılık nedeniyle kaybolma riski bulunan ve yardıma ihtiyaç duyan kişilerin yakınlarına kolayca ulaşılmasını amaçlayan QR kodlu proje geliştirildi.

Mehmet Koloğlu Anadolu Lisesi öğrencileri Elanur Emerce ve Nisa Kapar, danışman öğretmeni Fatih Aladar ile birlikte Alzheimer hastaları başta olmak üzere unutkanlık yaşayan, yaşlılık nedeniyle kaybolma riski bulunan ve yardıma ihtiyaç duyan kişiler için proje geliştirmeye karar verdi. Ardından ekip, TÜBİTAK 4007 kapsamında "Güvende Kal: Alzheimer Hastaları İçin QR Kodlu Tanımlama Sistemi" adlı bir proje tasarladı. Kişiye özel hazırlanan QR, kişilerin el üstü, tırnak veya vücudunun görünün kısımlarına yerleştirilebildiği gibi dövmede yapılabilecek. Telefonundan QR'ı okutan şahıs ise kaybolan kişini yakınlarına kolaylıkla ulaşabilecek.



Proje Yürütücüsü Din Kültürü Öğretmeni Fatih Aladar, "Geçen sene öğrencilerimizle beraber tasarladığımız bir proje bu. Öğrencilerimiz şu an YKS hazırlığı içerisinde oldukları için ne yazık ki aramıza katılamadılar. Elanur Emerce ve Nisa Kapar. Fikir tamamen onlardan çıkmıştı, ben de projenin geliştirilmesi aşamasında kendilerine yardımcı olmuştum. ilk olarak Alzheimer hastaları için düşündük ama aslında çok daha yaygın bir şekilde değerlendirilebilecek bir çalışma. Unutkanlığı olan, yaşlılıktan dolayı kaybolma riski taşıyan ya da akli melekesi yerinde olmayan tüm insanlar için geliştirilebilecek bir projedir. Amacımız, hastaların vücutlarının görünür bir yerine, kalıcı ya da geçici bir dövme yapmak ya da tırnaklarına takılabilecek, makette de görüldüğü üzere etiketler yerleştirmektir" dedi.

Uygulamanın Japonya'da bir örneği olduğunu aktaran Aladar, "Ancak tırnaklara yapılan uygulamanın şöyle bir dezavantajı bulunuyor; ayda bir yenilenmesi gerekiyor ve bu da maliyeti artırıyor. Buna karşın kalıcı dövmenin herhangi bir maliyeti yok. Bir kere yapıldığı zaman yıllarca kullanılabilecek niteliktedir. Tabii projenin önünde hukuki ve dini engeller mevcut.



Hukuki engellerinden kısaca bahsetmem gerekirse; kişinin kendi vücut bütünlüğü üzerinde söz hakkı olduğu için mevcut kanunlarımız, kişinin onayı alınmadan bu işlemin yapılmasına müsaade etmiyor. Bizim bu konudaki önerimiz ise şu. Eğer hastanın vasisi ya da yakını gerekli sağlık raporlarını alıp mahkemeye başvurursa ve mahkeme de bunu onaylarsa bu işlemin yapılabileceğini düşünüyoruz.

Bir diğer engel ise İslam dinine göre dövmenin helal olmadığına dair sahih hadislerin bulunması. Ancak biz bu konuyu Din İşleri Yüksek Kuruluna resmi olarak sorduk ve cevabımızı aldık. Zaruret durumunda bu işlemin yapılabileceğine dair resmi fetvayı verdiler. Biz de bu doğrultuda sistemi, eğitimcilerin çokça kullandığı bir platform üzerinden oluşturduk. Dediğim gibi, kaybolma riski olan bu hastaları sokakta gören herhangi bir kişinin, onun yardıma ihtiyacı olan bir kişi olduğunu bilmesini ve yanına gidip rahatlıkla yardım edebilmesini amaçlıyoruz" diye konuştu.



Aladar, "Buradaki temennimiz, Sağlık Bakanlığı'nın gerekli kamu spotlarını gerçekleştirmesidir. Böylece herkes, bir insanın görünen bir yerinde bu QR kodları veya ibareleri gördüğünde o hastanın yardıma ihtiyacı olduğunu anlayacaktır. QR kodu okutmak için sadece internetin çekmesi ve QR kod okuyan bir kameranın bulunması yeterli. Kod okutulduğunda sisteme, direkt hasta yakınıyla iletişim kurabileceğimiz bir buton ya da WhatsApp'tan konum gönderebileceğimiz bir buton ekleniyor. Sıfır maliyet kapsamında; kapsamı ve faydası çok geniş olan, gerçekten çok başarılı bir proje" ifadelerini kullandı.

Projeyi inceleyen Pınar Dalgakıran, "Gerçekten çok başarılı, çok da faydalı bir proje olarak gördüm. Özellikle çağın hastalığı olan ve artık daha çok yaygınlaşan bu durum için çok kalıcı bir çözüm olmuş. Hocamı tebrik ediyorum, emeklerine sağlık diyorum. Öğrencilerimize ve emek veren öğrencilerimize de tebriklerimi iletiyorum. Burada şöyle ki, hocam da bizi gayet güzel yönlendirdi. Gerçekten de sistem gayet başarılı bir şekilde, verimli bir şekilde kullanılabiliyor" diye konuştu.