Mali disiplin palavra

Prof. Dr. Hurşit Güneş, bir akademisyen olarak iktidarın ekonomik göstergelerini irdeliyor. Sonuç şu: Bütçe açıkları özelleştirme ile, cari açık ise sıcak para ile kapatılıyor. Ayrıca işler 2007'de de kötü gidiyor Uzun yıllardır ilk defa Tayyip Erdoğan'ın başbakanlığı sürecinde, 2006 yılında, bütçe açığı bir önceki yıla göre çok ciddi ölçüde düzelme gösterdi. Bu gerçeği inkâr etmek mümkün değil. Ancak birçokları bunun mali disiplin sayesinde elde edildiğini düşünüyor. Oysa bu palavra! Çünkü ortaya çıkan faiz-dışı fazlalığın ardında çok farklı nedenler yatıyor. 2006 yılında bütçe hedeflerinin nasıl aşıldığı biliniyor. Birincisi faiz-dışı harcamalar üzerinde hiçbir tasarruf yapılmadı. Rakam ortada: artış oranı yüzde 17! Yani enflasyonun üstünde. Bununla beraber bütçe açığı küçüldü ve faiz-dışı fazla arttı. Çünkü bu süreçte hem vergi gelirleri arttı, hem de vergi-dışı gelirler. Vergi gelirleri KDV, ÖTV ve diğer ithalat vergileri gibi gelirlerden sağlandı. Vergi-dışı gelirler ise özelleştirmeden. Kısacası her iki gelir kalemi de geçici. Nitekim 2007'ye gelindiğinde iki gelir kaleminden biri (dolaylı vergiler) tökezlemeye başladı. Durgunluk haliyle gelirlere yansıyor. Nitekim bu yıl bütçe gelirleri ilk 3 ayda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20 artsa da, vergi gelirleri yüzde 10 düştü. Mart ayında Oger şirketi bakiye borcunu peşin yatırmasaydı, Kemal Unakıtan büsbütün mahcup olacaktı! Çünkü bu yılın açığı geçen yıla göre tam 8 kat daha fazla olacaktı! Gelelim asıl mali disiplin kalemine: faiz-dışı harcamaların geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 19 arttığı görülüyor. Bu aşırı bir reel artış. Yani seçim öncesi mali disiplinin bilinçli olarak bozulduğu görülüyor. Faiz-harcamalarına gelince... Geçen yılın aynı dönemine göre artış: yüzde 41,i aşıyor. Üstelik mayıs dalgalanmasının getirdiği faiz yükü büyük ölçüde bunun içinde değil. Hal böyle olunca da, bütçe geçen yılın ilk 3 ayında 1 milyar YTL fazla verirken, bu yıl ilk üç ayda 3,3 milyar YTL açık verildi. Yani bilmem farkında mıyız işler kötüye gidiyor! İlk üç aya bakıldığında geçen yıla göre bütçe açığının yüzde 218 arttığı görülüyor. Faiz-dışı denge ise yüzde 24 bozulmuş. Yılsonu hedefleri de şimdiden bir hayli sarsılmış.. Gerek geçen yıla baktığımızda, gerekse bu yılın bazı gelir kalemlerine baktığımızda bütçe gelirleri artık özel bazı satışlara dayandığı gözleniyor. Yani özelleştirme varsa bütçe düzeliyor, yoksa her taraf dağılıyor. Cari açığı yabancı sermaye ile (yani borçla) finans eden ekonomi yönetimi, bütçe açığını da özelleştirmeyle kapatıyor. Ancak her ikisi de sürdürülemez. Uzatmaya gerek yok: 2006'da mali disiplin yoktu ama hükümet şanslıydı, gelirler bol geldi. 2007'de ise vergiler düşüyor. Gerçi özelleştirme sürüyor, ama yetmiyor, açık büyüyor.