Operasyonlar neden çeteleri bitiremiyor?

Her gün ekranlara yansıyan şafak operasyonları, çökertilen yasa dışı bahis şebekeleri ve uyuşturucu baronlarına yönelik baskın haberleri, topluma bir anlık nefes aldırsa da akıllarda tek bir soru işareti bırakıyor: Bu kadar denetime ve gözaltına rağmen suç örgütleri neden azalmak bir yana, çığ gibi büyümeye devam ediyor? 

Sokak ortasında birbirini infaz eden çocukların, haraç kıskacındaki iş insanlarının ve çetelerin gölgesinde yaşayan ailelerin dramı, bize polisiye tedbirlerin tek başına çare olmadığını gösteriyor. 

Çünkü karşımızdaki tablo, sadece bireysel suçların toplamı değil; alttan sürekli beslenen, kurumsal ve toplumsal bir çürümenin sonucudur. 

Tabiri caizse, bataklığı kurutmadan, sadece havada uçuşan sivrisinekleri avlayarak bu savaşı kazanmak imkansızdır.

Sistemin boşluğu ve dokunulmazlık zırhı

Bir organize suç örgütünün, devletin ve hukukun kılcal damarlarına sızmadan bu denli devasa yapılara dönüşmesi eşyanın tabiatına aykırıdır. 

Cenevre merkezli küresel suç raporlarının da açıkça ortaya koyduğu gibi, organize suç yapılarının arkasında çoğu zaman görünmez bir koruma kalkanı, yani bir "dokunulmazlık zırhı" bulunur.

Sıradan bir vatandaşın kapısından geçemeyeceği sınır hatlarından veya havalimanlarından diplomatik araçlarla uyuşturucu ve altın kaçırılabiliyorsa, burada bireysel bir cesaretten değil, sistemli bir göz yumma veya kapı açma mekanizmasından bahsetmek gerekir. 

Bir kaçakçı eğer havalimanında yakalanıyorsa, bu onun ilk değil, belki de yakalanmadan atlattığı yüzüncü seferidir. 

Bürokrasi, siyaset ve güvenlik üçgenindeki bu nüfuz suistimalleri çözülmeden, sokaktaki tetikçiyi yakalamak organize suçu bitirmeye yetmez.

Orta direğin çöküşü ve kolay para illüzyonu

Suç örgütlerinin en büyük gücü, toplumsal adaletsizlikten devşirdikleri insan kaynağıdır. 

Eskiden Türkiye toplumsal yapısının omurgasını oluşturan "orta direk" kavramı tamamen yok olmuş durumdadır. 

Geçmişte bir gencin kurduğu "Okuyup öğretmen, mühendis ya da gazeteci olursam kendime insani bir yaşam standardı kurabilirim" hayali, yerini derin bir umutsuzluğa bıraktı.

Bir tarafta sosyal medyada lüks hayatlarını, milyarlık sofralarını gözünün içine sokan bir azınlık; diğer tarafta ise yan yana duran lüks özel okul ile devlet okulu arasındaki uçurumu her gün yaşayarak gören fukara çocuklar var. 

Telefon ekranından dünyayı izleyen, ancak gerçek hayatta açlık sınırının altında yaşayan bir gençlik, "kolay yoldan zengin olma" vaatlerinin en kolay avı haline geliyor. 

Gelir adaletsizliği bu boyuttayken, çetelerin insan kaynağı bulması hiç de zor olmuyor.

Hukukun iflası ve güvenlik arayışı

İnsanları çetelerin kucağına iten son ve en tehlikeli itici güç ise adalete olan inancın yitirilmesidir. 

Bugün hukuki yollardan hak aramak; yıllar süren davalar, fahiş avukat masrafları ve bürokratik labirentler nedeniyle sıradan bir vatandaş için imkansız hale gelmiştir. 

Mahkemeden hakkını alamayacağını anlayan bireyler, alacak tahsilatı veya korunma gibi ihtiyaçları için illegal yapılara sığınmaya başlamaktadır.

Aynı durum okullardaki akran zorbalığından sokaktaki güvenliğe kadar her yerde geçerlidir. 

Devletin kurumsal olarak koruyamadığı, ailenin kol kanat geremediği genç, sokakta ayakta kalabilmek ve kendini güvenceye almak için bir çeteye aidiyet hissetmek zorunda kalıyor. 

Eline silah tutuşturulan bu çocuklar, liyakatsiz eğitim sisteminin ve geleceksizliğin kurbanı olarak suç çarkının birer dişlisi haline geliyor. 

Eğitimde fırsat eşitliği, gelirde adalet, hukuka kolay erişim ve hukukta mutlak tarafsızlık sağlanmadan yapılacak her operasyon, sadece geçici bir makyajdan ibaret kalacaktır. 

Mücadele polisiye değil, topyekûn olmak zorundadır.

Bu manada, Bağımsız Türkiye Partisi'nin (BTP) geçtiğimiz yıl başlattığı, Türkiye'nin dört bir tarafında organize edilen "Geleceği Savunmak" programları ve bu programlarda paylaşılam çözüm yolları uygulama sahasında devletimiz için bir yol haritası olmalıdır.