Kapitalizmde gelir dağılımı
Ekonomi politikalarının en önemli hedeflerinden biri de gelir dağılımında adaleti temin edilmesidir
31.08.2026 00:08:00
Haber Merkezi
Haber Merkezi





Ekonomi politikalarının en önemli hedeflerinden biri de gelir dağılımında adaleti temin edilmesidir.
Gelir dağılımının dengelenmesi, Sosyal adaleti sağlayacağı gibi, sürekli büyümenin de temelidir.
Ekonomilerde tüketimin artması, fertlerin gelirlerinin dengeli bir şekilde artmasından geçmektedir. Milli Devlet anlayışımızda gelir dağılımındaki adaletten kastımız, tüm bireylerin aynı hayat standardına kavuşması değildir.
Önemli olan bireylerin gelirleri arasında toplumsal dokuyu zedeleyecek bir uçurumun oluşmaması ve en alt gelir grubunda ki bireylerin hayatlarını kimseye muhtaç olmadan ikame edecekleri bir gelire malik olmalarıdır. Bireylerin kimseye muhtaç olmadan hayat sürecekleri bir gelire sahip olmaları, aynı zamanda onların doğuştan gelen haklarındandır.

Sosyal Devlet/Milli Devlet, bireylerin doğuştan gelen asgari bir gelire sahip olma hakkını onlara yaşatmakla da mükelleftir. Adil bir gelir dağılımı olmadan toplumsal barışın sağlanması da mümkün değildir.
Ancak adil bir gelir ortamında milletin kendi içerisin de birlik ve beraberlik yakalanabilir. Bu birliktelik için adil gelir dağılımı yeter şart değildir; ancak gerek şarttır. Bu adaletin devlet eli ile sağlanması ise devlet–millet kaynaşmasını beraberinde getireceği için, milletlerin varlıklarını daim kılmalarına da zemin oluşturacaktır.

Kapitalizmde gelir dağılımı
Bugün uygulanan kapitalist sistemlerde, adaletsiz gelir dağılımı sebebiyle, toplumu oluşturan geniş bir halk kesiminin, gıda, giyim, konut, sağlık, ulaşım, eğitim… vb. temel ihtiyaçlardan dahi mahrum olduğu tespit edilmektedir.
TÜİK'in 2017 yılı Eylül ayı raporuna göre Türkiye'de nüfusun en fakir %20'lik kesimi gelirin %6,2'sini alırken, en zengin %20'lik kesimi gelirin %47,2'sini almaktadır. Ve gelir dağılımındaki adaletsizliği gösteren GİNİ katsayısı 0,404 gibi çok yüksek bir seviyededir. Bu katsayı son 10 yılda artarak bu sevilere çıkmıştır.
Türkiye için bahsettiğimiz bu tablo, globalleşen dünyada diğer ülkeler için de yaklaşık olarak aynıdır. Dünya Bankası'nın verilerine göre, 2013 yılında dünyada 770 milyon insan, günlük 2 doların altında bir ücretle çalışmaktadır; bu rakam çalışan kesimin, %24'üne denk gelmektedir. Kalkınmakta olan ülkelerde ise bu oran %58.7 seviyesindedir.

Adaletsiz gelir dağılımını gösteren bu rakamlar, kapitalizmin doğasından kaynaklanmaktadır.
Gelişmiş kabul edilen ülkelerde bile gelir adaletsizliğine işaret eden Gini Katsayısı son derece yüksektir. Nitekim ABD'nin 2013 yılı Gini katsayısı 0,41 İngiltere'nin 2014 yılı Gini katsayısı 0,34, Almanya'nın 2013 yılı Gini katsayısı 0,31'dir.
Kapitalistler, devlete ve paraya getirdikleri tarifler ve yükledikleri görevlerle, gelir dağılımının kökten bozulmasına sebep olmuşlardır. Liberal–kapitalist anlayışa göre devlet, güvenlik, asayiş, altyapı… vb. yatırımlarla uğraşmalı; ekonomiye ve ticarete kesinlikle müdahale etmemelidir. Devletler, kamu harcamaları için ihtiyaç duydukları finansmanı emisyon ile değil, yüksek faizli iç ve dış borçlarla karşılamalıdırlar.
Kapitalist anlayışta faizle satın alınan paraların geri dönüşü için seçilen tek yol, halktan vergi toplanmasıdır. Bu ise, toplumun büyük bir kesimine ait gelirlerin, global sermayeye aktarılması ve vatandaşların gerekli oranda Sosyal Güvenlikten mahrum kalmalarından başka bir şey değildir.

Ülkeleri adeta haraca bağlayan, milletlerin kaynaklarını ve gelirlerini faizle birlikte dışarıya aktaran bu yol, kapitalizmin devletlere tavsiye ettiği ekonomi sistemidir.
Paranın belli ellerde tekelleşmesini sağlayan bu yöntem, piyasada herkesin ihtiyaç duyduğu anda paraya ulaşmasını da engellediği için, üretim yapma kabiliyeti belli ellerde tekelleşmekte; bu da gelir dağılımında adaletsizliğe sebep olmaktadır.
Üretimle para kazanmanın yerine, para ile para kazanmayı teşvik eden kapitalist modeller, faizi, sistemlerinin merkezine oturttuğu için, gelir dağılımında büyük uçurumların olması kaçınılmazdır.
Bu sistemlerde devletlerin, ekonomilerdeki ağırlığı azaltılırken; global sermaye sahipleri adına vatandaşlarından topladığı vergi gelirlerini bu sermaye gruplarına faiz ödemeleri adı altında aktaran devlet anlayışları ortaya çıkmıştır.

Özelleştirme adı altında ise devletlerin en kârlı ve stratejik kurumlarının, piyasa değerinin çok altında satılmasıyla; devlet ile çokuluslu şirketler yer değiştirmektedir. Global şirketler, satın aldıkları bu kurumlar vasıtasıyla ülkenin zenginliklerini kendilerine aktarırken; bu gelirlerden mahrum kalan milletler ise, açlık sınırının altında yaşamaya zorlanmaktadırlar.
Yukarıda değindiğimiz üzere global firmaların ciroları hatırı sayılır büyüklükteki devletlerin GSMH'sından daha fazla bir noktaya gelmiştir.
Burada bizim dikkat çekmek istediğimiz nokta, bazı firmaların neden çok kazandığından ziyade, dünyadaki gelir dağılımındaki çarpıklıktır.
Bir tarafta trilyon dolarlar ile oynayanlar, diğer tarafta ise bir doları dahi bulmakta zorlananlar olduğu sürece, dünyada sosyal huzurun oluşması imkansızdır." (Prof. Dr. Haydar Baş Milli Ekonomi Modeli)
Gelir dağılımının dengelenmesi, Sosyal adaleti sağlayacağı gibi, sürekli büyümenin de temelidir.
Ekonomilerde tüketimin artması, fertlerin gelirlerinin dengeli bir şekilde artmasından geçmektedir. Milli Devlet anlayışımızda gelir dağılımındaki adaletten kastımız, tüm bireylerin aynı hayat standardına kavuşması değildir.
Önemli olan bireylerin gelirleri arasında toplumsal dokuyu zedeleyecek bir uçurumun oluşmaması ve en alt gelir grubunda ki bireylerin hayatlarını kimseye muhtaç olmadan ikame edecekleri bir gelire malik olmalarıdır. Bireylerin kimseye muhtaç olmadan hayat sürecekleri bir gelire sahip olmaları, aynı zamanda onların doğuştan gelen haklarındandır.

Sosyal Devlet/Milli Devlet, bireylerin doğuştan gelen asgari bir gelire sahip olma hakkını onlara yaşatmakla da mükelleftir. Adil bir gelir dağılımı olmadan toplumsal barışın sağlanması da mümkün değildir.
Ancak adil bir gelir ortamında milletin kendi içerisin de birlik ve beraberlik yakalanabilir. Bu birliktelik için adil gelir dağılımı yeter şart değildir; ancak gerek şarttır. Bu adaletin devlet eli ile sağlanması ise devlet–millet kaynaşmasını beraberinde getireceği için, milletlerin varlıklarını daim kılmalarına da zemin oluşturacaktır.

Kapitalizmde gelir dağılımı
Bugün uygulanan kapitalist sistemlerde, adaletsiz gelir dağılımı sebebiyle, toplumu oluşturan geniş bir halk kesiminin, gıda, giyim, konut, sağlık, ulaşım, eğitim… vb. temel ihtiyaçlardan dahi mahrum olduğu tespit edilmektedir.
TÜİK'in 2017 yılı Eylül ayı raporuna göre Türkiye'de nüfusun en fakir %20'lik kesimi gelirin %6,2'sini alırken, en zengin %20'lik kesimi gelirin %47,2'sini almaktadır. Ve gelir dağılımındaki adaletsizliği gösteren GİNİ katsayısı 0,404 gibi çok yüksek bir seviyededir. Bu katsayı son 10 yılda artarak bu sevilere çıkmıştır.
Türkiye için bahsettiğimiz bu tablo, globalleşen dünyada diğer ülkeler için de yaklaşık olarak aynıdır. Dünya Bankası'nın verilerine göre, 2013 yılında dünyada 770 milyon insan, günlük 2 doların altında bir ücretle çalışmaktadır; bu rakam çalışan kesimin, %24'üne denk gelmektedir. Kalkınmakta olan ülkelerde ise bu oran %58.7 seviyesindedir.

Adaletsiz gelir dağılımını gösteren bu rakamlar, kapitalizmin doğasından kaynaklanmaktadır.
Gelişmiş kabul edilen ülkelerde bile gelir adaletsizliğine işaret eden Gini Katsayısı son derece yüksektir. Nitekim ABD'nin 2013 yılı Gini katsayısı 0,41 İngiltere'nin 2014 yılı Gini katsayısı 0,34, Almanya'nın 2013 yılı Gini katsayısı 0,31'dir.
Kapitalistler, devlete ve paraya getirdikleri tarifler ve yükledikleri görevlerle, gelir dağılımının kökten bozulmasına sebep olmuşlardır. Liberal–kapitalist anlayışa göre devlet, güvenlik, asayiş, altyapı… vb. yatırımlarla uğraşmalı; ekonomiye ve ticarete kesinlikle müdahale etmemelidir. Devletler, kamu harcamaları için ihtiyaç duydukları finansmanı emisyon ile değil, yüksek faizli iç ve dış borçlarla karşılamalıdırlar.
Kapitalist anlayışta faizle satın alınan paraların geri dönüşü için seçilen tek yol, halktan vergi toplanmasıdır. Bu ise, toplumun büyük bir kesimine ait gelirlerin, global sermayeye aktarılması ve vatandaşların gerekli oranda Sosyal Güvenlikten mahrum kalmalarından başka bir şey değildir.

Ülkeleri adeta haraca bağlayan, milletlerin kaynaklarını ve gelirlerini faizle birlikte dışarıya aktaran bu yol, kapitalizmin devletlere tavsiye ettiği ekonomi sistemidir.
Paranın belli ellerde tekelleşmesini sağlayan bu yöntem, piyasada herkesin ihtiyaç duyduğu anda paraya ulaşmasını da engellediği için, üretim yapma kabiliyeti belli ellerde tekelleşmekte; bu da gelir dağılımında adaletsizliğe sebep olmaktadır.
Üretimle para kazanmanın yerine, para ile para kazanmayı teşvik eden kapitalist modeller, faizi, sistemlerinin merkezine oturttuğu için, gelir dağılımında büyük uçurumların olması kaçınılmazdır.
Bu sistemlerde devletlerin, ekonomilerdeki ağırlığı azaltılırken; global sermaye sahipleri adına vatandaşlarından topladığı vergi gelirlerini bu sermaye gruplarına faiz ödemeleri adı altında aktaran devlet anlayışları ortaya çıkmıştır.

Özelleştirme adı altında ise devletlerin en kârlı ve stratejik kurumlarının, piyasa değerinin çok altında satılmasıyla; devlet ile çokuluslu şirketler yer değiştirmektedir. Global şirketler, satın aldıkları bu kurumlar vasıtasıyla ülkenin zenginliklerini kendilerine aktarırken; bu gelirlerden mahrum kalan milletler ise, açlık sınırının altında yaşamaya zorlanmaktadırlar.
Yukarıda değindiğimiz üzere global firmaların ciroları hatırı sayılır büyüklükteki devletlerin GSMH'sından daha fazla bir noktaya gelmiştir.
Burada bizim dikkat çekmek istediğimiz nokta, bazı firmaların neden çok kazandığından ziyade, dünyadaki gelir dağılımındaki çarpıklıktır.
Bir tarafta trilyon dolarlar ile oynayanlar, diğer tarafta ise bir doları dahi bulmakta zorlananlar olduğu sürece, dünyada sosyal huzurun oluşması imkansızdır." (Prof. Dr. Haydar Baş Milli Ekonomi Modeli)
























































































































