Suriyeli sığınmacılar Türkiyeli mi oldu?

Uluslararası Göç Filmleri Festivali'nin online yapılan basın toplantısında konuşan İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'nun, "İyi bir mühendisin, iyi bir doktorun, iyi bir sanatçının, becerikli bir işçinin hayatımıza katacaklarına odaklanmanın zamanı geldi" şeklindeki ifadeleri, koronavirüs salgını nedeniyle epeydir gündemden düşen Türkiye'deki Suriyeli sığınmacıları hatırlattı bana.

Böyle bir festival neden Kültür ve Turizm Bakanlığı değil de İçişleri Bakanlı tarafından düzenlendi diye düşünebilirsiniz doğal olarak. 

Hemen yanıtlayalım, bu bir festival gibi görünse de bir turizm faaliyeti değil. Daha çok, sayıları 4.5 milyonu aştığı tahmin edilen Suriyeli sığınmacıları Türkiye'ye hazmettirme çalışmasıdır. 

Krizin başladığı 2011 yılında Suriye'den 252 kişilik ilk sığınmacı grubu Hatay'ın Yayladağı sınırını aşarak Türkiye'ye girmesinin üzerinden tam 9 yıl geçti.

Mülteciler Derneği'nin açıkladığı Mayıs 2020 tarihli verilere göre aradan geçen zamanda Türkiye'de geçici koruma altındaki kayıtlı Suriyeli sayısı 15 Mayıs 2020 tarihi itibarıyla yaklaşık 3.6 milyona yükseldi. Kayıtlı olmayan Suriyelilerin de eklenmesiyle bu sayının 4-4.5 milyonu bulduğu tahmin ediliyor. Ayrıca sayıları 500 bini bulan başka uyruklu göçmen de ülkemizde barınıyor. 

Suriyeli sığınmacı ve diğer farklı uyruktaki göçmenlerin en ağır yükünü İstanbul sırtlıyor. 

Zira resmi verilere göre İstanbul'da kayıtlı 'geçici koruma altındaki' Suriyeli sayısı yaklaşık 500 bin iken, Uluslararası Göç Örgütü'nün çalışmasına göre, başka illerde kayıtlı olduğu halde İstanbul'da yaşayanlar da bu sayıya eklendiğinde, İstanbul'daki Suriyeli sayısı 1 milyon kişiye yaklaşıyor. Bir diğer ifadeyle, bugün Türkiye'de bulunan her 10 Suriyelilerin 3'ü İstanbul'da yaşıyor.

Diğer uyrukluları da hesaba katarsak Türkiye'deki sığınmacı ve göçmen nüfusun 5 milyonu bulduğunu görüyoruz. 

Türkiye nüfusunun 83 milyon olduğu göz önüne alınırsa göçmen ve sığınmacı nüfusun toplam nüfusun yüzde 6'sını aştığı görülüyor ki, her ülke için toplumsal bir tehlike anlamına gelen bu sınırı Türkiye'nin çoktan geride bırakmış durumda. 

Yine Mülteciler Derneği verilerine göre Türkiye'de 0-9 yaş aralığındaki, yani Türkiye'de doğan Suriyeli sığınmacı sayısı 1 milyon 40 bini aşıyor. 

İçişleri Bakanlığı bu kangren hale gelmiş mülteci ve sığınmacı sorununu festivallerle çözüleceğine inanıyor olabilir, ancak ben bu konuya daha ciddi eğilmek gerektiğini düşünenlerdenim. 

Ankara, Suriye'de İdlib'te ortaya çıkan kördüğümü çözmeye odaklanmış durumda. Ancak, İdlib'deki sorundan çok daha büyük problemler doğurabilecek Suriyeli sığınmacı sorununun çözümü ertelendikçe bu insanlar ülkemize kök salıyor ve dönüşleri de giderek zorlaşıyor. Ülkesine gönüllü olarak dönmek isteyenlerin sayısı da her geçen gün azalıyor. 

Gerçi İçişleri Bakanı'nın festivaldeki açıklaması, hükümetin Suriyeli sığınmacıları ülkelerine göndermeye pek hevesli olmadığını net bir şekilde ortaya koyuyor, ancak milletimize sorulsa büyük çoğunluğun Suriyelilerin gitmesinden yana olacağına eminim.

Bir de şunu hatırlatmakta fayda var; İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'nun 'iyi bir mühendis, iyi bir doktor, iyi bir sanatçı' sözleriyle ifade ettiği vasıflı sığınmacıların büyük çoğunluğu soluğu Avrupa'da almış durumda. Türkiye'de ise kaldıysa vasıfsız işçi, kadın, çocuk ve yaşlılar kaldı. 

Ankara'daki yetkililer festivallerle göz boyamayı kenara bırakıp, bir baltaya sap olamamış, vasıfsız milyonlarca Suriyeli gencin hayatımıza ne katacağını düşünmeleri gerekiyor artık…