logo
23 OCAK 2026

Abdestte "ayak" konusu

08.02.2018 00:00:00
Müslümanların tartıştıkları konular arasında, "Abdestte farz olan, ayakların yıkanması mıdır, yoksa mesh edilmesi midir?" konusu vardır.
Hanefi mezhebi, Şafii, Maliki ve Hanbelî mezhebi "ayakların yıkanmasının farz olduğunu", Caferi mezhebi ise "ayakların mesh edilmesinin farz olduğunu" belirtmektedir.
Öncelikle dini konularda özellikle de "farz" olan konularda "sana göre bana göre" olmaz, tartışma yapılamaz, mantık yürütülemez; Kur'an ve Hz. Peygamberin (s.a.v.) hadislerine, yani nassa bakılır.
Prof. Dr. Haydar Baş Bey, "Kur'an ve Sünnet Işığında Büyük İslam İlmihali, Namaz" kitabında sayfa 67'den 75'e kadar bu konuyu detaylıca müdellel bir şekilde ortaya koymuştur. Mutlaka okumanızı tavsiye ediyorum. Bendeniz bu konularda birçok fıkhî eser okumama rağmen ilk defa bu kitapta aradığımı net bir şekilde buldum. 
Abdestin farzlarını ifade eden ayet-i kerime Maide suresi 6. ayettir. Cenab-ı Hak bu ayetinde şöyle buyurmaktadır:
"Ya eyyühellezîne âmenû izê kumtüm ilessalâti fağsilû vücûheküm ve eydiyeküm ilel merâfiki vemsehû biruûsiküm ve ercüleküm ilel ka'beyni?"
(Ey mü'minler! Namaza kalkacağınız zaman yüzlerinizi ve dirseklerinize kadar ellerinizi yıkayınız ve başlarınıza meshediniz ve ayaklarınızı iki topuğa kadar?)
Az çok Kur'an eğitimi alanlar anlayacaktır; bu abdest ayetinde "ve ayaklarınız" anlamına gelen "ve ercüleküm" kelimesi, kıraat-ı seb'ada hem mansub (üstün) hem mecrur (esre) olarak okunmuştur.
Bu kelime, "ve ercüleküm" şeklinde "üstün" okunursa yani "le" diye okunursa, ayet içerisinde "vücûheküm" kelimesine atıf edilmiş olur. 
Bu şekilde okunduğunda "ayakların yıkanması" farz oluyor.
Eğer "ve ercüliküm" şeklinde "esre" okunursa yani "li" 
diye okunursa, ayet içerisinde "biruûsiküm" kelimesine atıf edilmiş olur.
Bu şekilde okunduğunda da "ayakların meshedilmesi" farz oluyor.
Görüldüğü gibi ayakların yıkanması da meshedilmesi de Kur'an'da mevcuttur.
Şimdi bu konudaki hadis-i şeriflere bakalım.
Abd'ul-Hayr şöyle anlatıyor:
Hz. Ali (k.veche) bize geldi, namaz kılmıştı; bizden abdest suyu istedi.
"Namaz kıldığı halde abdest suyunu ne yapacak? Galiba bize abdestin nasıl alınacağını öğretecek" dedik.
İçi su ile dolu bir kap, bir de leğen getirildi. Kaptan sağ eline biraz su boşaltıp ellerini üç kez yıkadı. Sonra ağzına üç kere su verip yıkadı, sonra burnuna üç kere su çekip yıkadı. Su aldığı avucu ile sümkürdü.
Sonra yüzünü de üç kere yıkadı. Sonra sağ kolunu üç kere yıkadı, sol kolunu da üç kere yıkadı. Sonra elini tekrar kaba uzatıp başını bir kere meshetti. Sonra sağ ayağını üç kere, sol ayağını da üç kere yıkadı.
Sonra, "Kim Allah Resulü (s.a.a.)'nin abdestini bilmek isterse, işte bu O'nun abdestidir" dedi. (Ebu Davud, I, 178; Tirmizi, No:49; Nesai, Teharet, 74, I)
Abbad b. Temim (r.a.) babasından şunu nakletti:
"Peygamber (s.a.v)'i gördüm; abdest alıyor, ayaklarını su ile meshediyordu." (Taberani, el-Mu'cemu'l-Evsat)
Bu ve benzeri birçok hadiste de görüldüğü gibi ayakları yıkama ve ayakları meshetme her ikisi de Hz. Peygamber'in uygulamaları arasında?
Hanefi mezhebinin kurallarını yerine getirenin de abdesti Kur'an'a ve sünnete uygun, Caferi kardeşlerimizin abdesti de?
O halde tartışılacak hiçbir konu yok, "senin abdestin yanlış, olmadı, benimki doğru gibi" kısırdöngü ifadelerden her Müslüman'ın kaçınması lazım.
Ayrıca Prof. Dr. Haydar Baş Bey'e sonsuz teşekkürler?
Daha önce kaleme aldığı "Tevhidin Merkezi Ehl-i Beyt" eseriyle hem Ehl-i Sünnette hem de Şiilikte imanın ve İslam'ın şartlarının bir olduğunu önümüze madde madde koymuştu.
Şimdi de "İlmihal" eseriyle, Hanefi, Caferi, Şafii, Maliki, Hanbelî tüm mezheplerin ibadet uygulamalarının Kur'an ve hadislere uygunluğunu delilleriyle önümüze koyuyor ve aramızdaki ayrılığı gayrılığı ortadan kaldırıyor.
Birilerinin mezhep farkılılıkları üzerinden çıkarmak istediği asırlık fitnelerin de önünü böylece kesmiş oluyor.
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
Yorumlarınızı paylaşın

--
 
Murat Çabas / diğer yazıları
İsrail’de, Ergin Ataman'a çirkin saldırı
Ergin Ataman: 'Bu spor değil'
2025 verileri açıklandı
Geçen yıl 33 bin şirket kapandı
Rusya, ABD ve Ukrayna heyetleri, bugün bir araya gelecek
Açıklama Kremlin'den geldi
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa:
'AB, ABD'ye karşı çıkarlarını korumaya hazır'
Suriye, Rakka'daki SDG'lileri Kobani'ye sevk ediyor
Çekilme süreci 800 SDG'li unsuru kapsıyor
Antalya Kumluca'da sağanak yağış, felakete dönüştü
Mahsur kalanlar botlarla kurtarıldı
Barış adı altında çöktüler... Gazze artık Filistinlilerin değil
ABD'den 'Yeni Gazze' planı... Filistinlilerin mülkiyet hakkı yok
Milleti 'şükürsüzlükle' itham etmişti, kumar masasında görüntülendi
MHP Aydın İl Başkanı Haluk Alıcık istifa ettiğini duyurdu
Atatürk’ün hazırlattığı hutbeler
Namaz ve hikmeti
Cesaret edebiler mi?
Avrupa, iki kozla ABD'yi can evinden vurabilir
Trump, Avrupa'dan destek bulamadı
Gazze Barış Kurulu'na Avrupa ilgi göstermedi
2026 hiç de kolay geçmeyecek
İhracatta şampiyonlar ligi desteğe bağlı
Kadıköy’de gayret çok sonuç yok
Fenerbahçe, Aston Villa'ya 1-0 mağlup oldu
Minguzzi cinayetinde karar
İstinaf 24'er yılı onadı
Merkez Bankası kararını açıkladı
Yılın ilk faiz kararı belli oldu
İsrail’de, Ergin Ataman'a çirkin saldırı
Ergin Ataman: 'Bu spor değil'
2025 verileri açıklandı
Geçen yıl 33 bin şirket kapandı
Rusya, ABD ve Ukrayna heyetleri, bugün bir araya gelecek
Açıklama Kremlin'den geldi
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa:
'AB, ABD'ye karşı çıkarlarını korumaya hazır'
Suriye, Rakka'daki SDG'lileri Kobani'ye sevk ediyor
Çekilme süreci 800 SDG'li unsuru kapsıyor
Antalya Kumluca'da sağanak yağış, felakete dönüştü
Mahsur kalanlar botlarla kurtarıldı
Barış adı altında çöktüler... Gazze artık Filistinlilerin değil
ABD'den 'Yeni Gazze' planı... Filistinlilerin mülkiyet hakkı yok
Milleti 'şükürsüzlükle' itham etmişti, kumar masasında görüntülendi
MHP Aydın İl Başkanı Haluk Alıcık istifa ettiğini duyurdu
Atatürk’ün hazırlattığı hutbeler
Namaz ve hikmeti
Cesaret edebiler mi?
Avrupa, iki kozla ABD'yi can evinden vurabilir
Trump, Avrupa'dan destek bulamadı
Gazze Barış Kurulu'na Avrupa ilgi göstermedi
2026 hiç de kolay geçmeyecek
İhracatta şampiyonlar ligi desteğe bağlı
Kadıköy’de gayret çok sonuç yok
Fenerbahçe, Aston Villa'ya 1-0 mağlup oldu
Minguzzi cinayetinde karar
İstinaf 24'er yılı onadı
Merkez Bankası kararını açıkladı
Yılın ilk faiz kararı belli oldu
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.