Ormanı korumak

Dışa açık bir ekosistem olan orman, çevrenin önemli derecede etkisi altında olduğu gibi, kendi elemanları arasında da ölümcül bir yaşam mücadelesi vardır. Bu yüzden orman kendi haline bırakıldığında, genellikle üretim düşmekte ve orman yapısı bozulmaktadır. Orman işletmesi, üretimi engelleyen iç ve dış etkenlerin etkisini sıfırlayarak, üretimi arttırabilmektedir. Bu açıdan çeşitli orman koruma önlemlerinin, üretim miktarı ve değerinin arttırılmasında çok önemli rolü bulunmaktadır. 

Yangınları Önlemek: Yangın, orman ekosistemi içinde bulunan canlı ve cansız tüm varlıkları yakarak veya kurutarak, orman varlığının yok olmasına veya büyük bir zarar görmesine neden olmaktadır. Özellikle yurdumuzun güney batı kısımlarında bir kısım orman varlığının yok olması ile birlikte, orman alanının da elden çıktığı görülmektedir. Büyük yangınlarda bazen çevredeki yerleşim yerlerinin de zarar gördüğü tespit edilmiştir. 1988-2019 yılları arasında 68579 adet orman yangını çıkmış ve 336824 hektar orman alanı tahrip olmuştur. 2021 yılında ise, güneybatı Anadolu ve çevresinde 159 adet orman yangını çıkmış ve 177476 hektar orman alanı büyük zarar görmüştür. Bu yangınların söndürülmesinde büyük bir sorumluluğu bulunan Tarım ve Orman Bakanlığı ile Orman Genel Müdürlüğü ise, çok aciz bir duruma düşmüştür. Sonuç olarak, ormanlarımızda önemli miktarda servet ve üretim kaybı olmuştur. 

Şiddetine göre orman yangınları, ağaçların tohumları, gövdesi, yaprak ve dalları ile birlikte, toprak üstü bitkilerini de yakmakta ve kurutmaktadır. Aynı zamanda, kaçamayan hayvanları da öldürmektedir. Yanan ağaçların odun değerinde ise, %10-20 arasındaki bir oranda kayıp söz konusu olmaktadır. Kesim ve ağaçlandırma işleri zorlaştığı gibi, pazara çok miktarda mal sürüldüğü için, fiyatlar düşmektedir. Yangından zarar gören alanın hemen ağaçlandırılamaması durumunda, doğal gençliğin alana gelmesi ya çok gecikmekte ya da hiç gelmeyerek, arazi çoraklaşmaktadır. Yangından az zarar gören ağaçlara da yangından sonra zararlı böcekler hücum ederek, ağaçları kurutmakta ve değer kaybına neden olmaktadır. Yanan alan tekrar ormanlaşıncaya kadar da orman hizmetlerinden yararlanılamamaktadır.

Orman varlığı ve üretiminin yangından zarar görmemesi ve yangının geniş alanlara yayılmaması için, yangından önce gerekli önlemlerin alınması zorunludur ve ihmal etmeye gelmez. Orman yangınları genellikle insanlar tarafından çıkarıldığı için, yörenin sosyo-ekonomik durumunu iyileştirmek de yangının önlenmesi açısından gerekli bir önlem sayılır.

Otlatmayı sınırlamak: Otlar, yapraklar, çeşitli otçul ve etçil hayvanlar orman ekosisteminin birer elemanı olup, bunların gelişip çoğalması ile ormana canlılık ve renk gelmekte ve çeşitli orman hizmetleri oluşmaktadır. Otlar, yapraklar ve bazı hayvanlar orman ürünü sayılmakta ve hayvan otlatma ile avcılık ise, birer orman hizmeti olmaktadır. Ancak orman ekosistemi içerisinde ot, otçul ve etçil hayvan üretimi, ağaçların altındaki beslenme ve yaşama olanakları ile sınırlıdır. Bu ürün ve hizmetlerin arttırılması istendiğinde, belli bir ölçüde odun üretiminden vazgeçmeği gerektirir.

Ormanda yoğun bir şekilde hayvan otlatmak, bitkilerin ve genç fidanların yaşamını ve gelişmesini önlemekte, toprağın yapısını bozmakta, doğal gençleşmeyi imkânsız hale getirmekte ve orman varlığını tehlikeye atmaktadır. Hayvanlarını ormana sokan çobanlar da ormana çeşitli şekilde zararlı olmaktadır. Özellikle keçiler, genç meşcerelerde fidanları yiyerek, ormanın geleceğini yok edebilmektedir. Yem olarak kullanılan ağaç yapraklarının, aşırı toplanması da ağaçların gelişmesi ve kalitesini olumsuz etkilemektedir. Hayvanların sık otlandığı yerlerde, toprak sertleşmekte ve yağmur suyunun emilmesini çok zorlaştırmaktadır. Bu durum ağaç tohumlarının toprakta çimlenmesini de önlemektedir. Memleket ekonomisi için önemli olan hayvancılık, orman içinden çok meralara kaydırılmalı ve mera işletmeciliğine de önem verilmelidir. Kapalı ahır hayvancılığının geliştirilmesi için de hayvancılığa maddi destek verilmesi çok önemli olmaktadır.