Uzun yaşamanın 20 anahtarı
23.02.2006 00:00:00
Bilimde ve teknolojide sağlanan gelişmeler sayesinde, ortalama insan ömrü her yıl uzuyor. Gelişmiş ülkelerde kadınlar için beklenen yaş 80'i, erkekler için de 75'i buldu...
Türkiye'de ortalama yaşam süresi kadınlarda 70'i, erkeklerde 65'i geçti. Yakın gelecekte dünya nüfusunun % 50'sini 60 yaşın üzerindekilerin oluşturması bekleniyor. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta, uzun yaşamanın püf noktalarını değerlendirdi.
Gülmekten korkmayınGülmek bir taraftan stres hormonlarının düzeyini azaltıyor, diğer taraftan vücudun doğal savunma mekanizmalarını ve bağışıklığı güçlendiriyor. Gülmek, özellikle kalp sağlığı için spor ve egzersiz kadar faydalı. Gülmenin astım ve alerjik hastalıklar üzerinde olumlu etkileri olduğu biliniyor.
Doğal besinler tüketinFransızların İngilizlere göre daha uzun yaşamaları esas olarak diyetlerindeki farklılıklara bağlanıyor. Fransızların daha fazla taze sebze ve meyve yemeleri, pazardan alışveriş yapmaları ve hazır gıdalara daha az ilgi göstermeleri bunun başlıca nedenleri.
4 saatten az, 8 saatten fazla uyumayınGecede 6-7 saat uyuyanlar daha uzun yaşıyorlar. Uykunun 8 saatten fazla ve 4 saatten az olması da yaşama süresini kısaltıyor. Unutmayın gece uykusu çok önemli. Bir de yatak odanızın karanlık olmasına özellikle dikkat edin.Öğleleri yarım saati geçmeyen uyku da çok yararlı.
Mutlu bir evlilikMutlu bir evlilik erkek için de kadın için de uzun yaşamanın anahtarlarından biri. Bu insanın mutlu bir hayat geçirmesini ve dolayısıyla stresten uzak yaşamasını sağlıyor.
Egzersiz önemliDüzenli egzersiz yapanların daha uzun yaşadığını artık herkes biliyor. Bunun için de en uygun sporlar düzenli yürüyüş ve yüzme.
Köy hayatı ömrü uzatıyorKöylerde yaşayanlar büyük şehirlerdekilere göre daha uzun yaşıyorlar. Mesela Manchester'de bir kadının ortalama ömrü 76 iken, kırsal bölgedeki kadınlar 84 yıl yaşıyorlar. Japonya'da da şehir merkezinde yaşayan emeklilerin park ve orman kenarlarında yaşayanlara göre erken öldükleri biliniyor.
Fazla kilolara dikkat!Obezite yani şişmanlık hem kalp hastalıkları riskini ve hem de bazı kalın bağırsak, safra kesesi, meme ve yumurtalık kanseri riskini artırıyor. İngiltere'de yılda 270.000 kişi kalp krizi geçiriyor ve bunların 28.000'i obezite nedeniyle meydana geliyor.Çocuk sahibi olmak motivasyonu artırıyorÇok çocuğu olanların da uzun yaşadıkları biliniyor. Çocuk ve torunlarla olan yakın ilişkiler mutluluğu ve yaşama motivasyonunu artırıyor.
Müzikle uğraşınHangi yaşta olursanız olun, yeni bir şey öğrenmek, bir müzik aletini çalabilmek beyin fonksiyonlarını olumlu yönde etkiliyor. Ancak, bir apartmanda oturuyorsanız dikkatli olmanız lazım. Müzik aletinizden çıkan sesler komşularınızı rahatsız edebilir. Hele de davul çalıyorsanız.
İyimser olunİyimser olanların yani hayata pembe gözlüklerle bakanların karamsarlara göre 12 yıl fazla yaşadıkları saptanmış. Karamsarlarda viral enfeksiyonların daha fazla görüldüğü ve ağır seyrettiği çoktan beri biliniyor.
Asla sigara içmeyinSigaranın sağlığımız üzerine olan olumsuzluklarını artık çocuklar bile biliyorlar. Başta akciğer, gırtlak kanserleri, kalp hastalıkları ve KOAH sigaranın neden olduğu ölümcül hastalıkların en sık görülenleri. Hatta, sigara içilen ortamlarda bile bulunmamaya özen gösterin.
Anneler hastalıktan koruyorBir araştırmada, annelerine yakın olmayanların %90'ının orta yaşlarda alkolizm, kalp hastalıkları ve yüksek tansiyon gibi ciddi hastalıklara yakalandıkları, buna karşılık annelerine bağlı ve onunla iyi ilişkiler içinde olanların ise sadece % 45'inde bu hastalıkların görüldüğü saptanmış.
Yüksek eğitim önemliAraştırmalar eğitim düzeyinin de uzun yaşamayı etkileyen faktörlerden biri olduğunu gösteriyor. Çünkü, eğitimi az olanlarda sigara ve alkol tiryakiliği çok daha fazla ve bunların çeşitli iş kazaları ve meslek hastalıklarıyla karşılaşma ihtimalleri de daha yüksek.
Çikolata yiyinHer gün az miktarda çikolata yiyenlerin, haftada üç gün başka tatlılar yiyenlere göre 2-3 misli fazla yaşadıklarını gösteren araştırmalar var. Çikolatada bulunan fenollerin kalp hasalıklarına karşı koruma sağladıkları biliniyor.
İbadet de ömrü uzatıyorDüzenli olarak ibadet edenler daha uzun yaşıyorlar. Dua etmek stresi ve sıkıntıları azaltarak kalp hastalıkları ve kansere karşı koruyuculuk sağlıyor.
Zeka oyunlarına yönelinYaşlılar için alışverişe çıkmak veya çeşitli akıl oyunları egzersiz kadar yararlıdır. Burada esas önemli olan, hoşunuza giden, siz mutlu eden bir işi yapmanızdır.
Sebze ve meyvelere önem gösterinKanserlerin % 49'ı diyetle ilgili Günde en az beş kere sebze ve meyve yerseniz başta akciğer, mide-bağırsak, mesane ve meme kanserine yakalanma riskiniz azalır.
Yeşil çay içinYeşil ve siyah çayda bulunan antioksidanlar özellikle kalp hastalıklarına karşı koruyucu etki gösteriyor. Hatta, kalp krizinden sonra düzenli olarak çay içenlerde hayatta kalma şansı içmeyenlere göre %30 daha fazla.
Eve iş getirmeyinEve iş getirmek stresi ve bu da kalp krizi ve yüksek tansiyon riskini artırıyor.
Gevşeme tekniklerini kullanınMasaj gibi gevşeme tetkikleri ile stresinizi azaltmayı öğrenin. Bu şekilde yüksek tansiyonla ve depresyon gibi ruhsal sıkıntılarla daha iyi baş edebilirsiniz.
Türkiye'de ortalama yaşam süresi kadınlarda 70'i, erkeklerde 65'i geçti. Yakın gelecekte dünya nüfusunun % 50'sini 60 yaşın üzerindekilerin oluşturması bekleniyor. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta, uzun yaşamanın püf noktalarını değerlendirdi.
Gülmekten korkmayınGülmek bir taraftan stres hormonlarının düzeyini azaltıyor, diğer taraftan vücudun doğal savunma mekanizmalarını ve bağışıklığı güçlendiriyor. Gülmek, özellikle kalp sağlığı için spor ve egzersiz kadar faydalı. Gülmenin astım ve alerjik hastalıklar üzerinde olumlu etkileri olduğu biliniyor.
Doğal besinler tüketinFransızların İngilizlere göre daha uzun yaşamaları esas olarak diyetlerindeki farklılıklara bağlanıyor. Fransızların daha fazla taze sebze ve meyve yemeleri, pazardan alışveriş yapmaları ve hazır gıdalara daha az ilgi göstermeleri bunun başlıca nedenleri.
4 saatten az, 8 saatten fazla uyumayınGecede 6-7 saat uyuyanlar daha uzun yaşıyorlar. Uykunun 8 saatten fazla ve 4 saatten az olması da yaşama süresini kısaltıyor. Unutmayın gece uykusu çok önemli. Bir de yatak odanızın karanlık olmasına özellikle dikkat edin.Öğleleri yarım saati geçmeyen uyku da çok yararlı.
Mutlu bir evlilikMutlu bir evlilik erkek için de kadın için de uzun yaşamanın anahtarlarından biri. Bu insanın mutlu bir hayat geçirmesini ve dolayısıyla stresten uzak yaşamasını sağlıyor.
Egzersiz önemliDüzenli egzersiz yapanların daha uzun yaşadığını artık herkes biliyor. Bunun için de en uygun sporlar düzenli yürüyüş ve yüzme.
Köy hayatı ömrü uzatıyorKöylerde yaşayanlar büyük şehirlerdekilere göre daha uzun yaşıyorlar. Mesela Manchester'de bir kadının ortalama ömrü 76 iken, kırsal bölgedeki kadınlar 84 yıl yaşıyorlar. Japonya'da da şehir merkezinde yaşayan emeklilerin park ve orman kenarlarında yaşayanlara göre erken öldükleri biliniyor.
Fazla kilolara dikkat!Obezite yani şişmanlık hem kalp hastalıkları riskini ve hem de bazı kalın bağırsak, safra kesesi, meme ve yumurtalık kanseri riskini artırıyor. İngiltere'de yılda 270.000 kişi kalp krizi geçiriyor ve bunların 28.000'i obezite nedeniyle meydana geliyor.Çocuk sahibi olmak motivasyonu artırıyorÇok çocuğu olanların da uzun yaşadıkları biliniyor. Çocuk ve torunlarla olan yakın ilişkiler mutluluğu ve yaşama motivasyonunu artırıyor.
Müzikle uğraşınHangi yaşta olursanız olun, yeni bir şey öğrenmek, bir müzik aletini çalabilmek beyin fonksiyonlarını olumlu yönde etkiliyor. Ancak, bir apartmanda oturuyorsanız dikkatli olmanız lazım. Müzik aletinizden çıkan sesler komşularınızı rahatsız edebilir. Hele de davul çalıyorsanız.
İyimser olunİyimser olanların yani hayata pembe gözlüklerle bakanların karamsarlara göre 12 yıl fazla yaşadıkları saptanmış. Karamsarlarda viral enfeksiyonların daha fazla görüldüğü ve ağır seyrettiği çoktan beri biliniyor.
Asla sigara içmeyinSigaranın sağlığımız üzerine olan olumsuzluklarını artık çocuklar bile biliyorlar. Başta akciğer, gırtlak kanserleri, kalp hastalıkları ve KOAH sigaranın neden olduğu ölümcül hastalıkların en sık görülenleri. Hatta, sigara içilen ortamlarda bile bulunmamaya özen gösterin.
Anneler hastalıktan koruyorBir araştırmada, annelerine yakın olmayanların %90'ının orta yaşlarda alkolizm, kalp hastalıkları ve yüksek tansiyon gibi ciddi hastalıklara yakalandıkları, buna karşılık annelerine bağlı ve onunla iyi ilişkiler içinde olanların ise sadece % 45'inde bu hastalıkların görüldüğü saptanmış.
Yüksek eğitim önemliAraştırmalar eğitim düzeyinin de uzun yaşamayı etkileyen faktörlerden biri olduğunu gösteriyor. Çünkü, eğitimi az olanlarda sigara ve alkol tiryakiliği çok daha fazla ve bunların çeşitli iş kazaları ve meslek hastalıklarıyla karşılaşma ihtimalleri de daha yüksek.
Çikolata yiyinHer gün az miktarda çikolata yiyenlerin, haftada üç gün başka tatlılar yiyenlere göre 2-3 misli fazla yaşadıklarını gösteren araştırmalar var. Çikolatada bulunan fenollerin kalp hasalıklarına karşı koruma sağladıkları biliniyor.
İbadet de ömrü uzatıyorDüzenli olarak ibadet edenler daha uzun yaşıyorlar. Dua etmek stresi ve sıkıntıları azaltarak kalp hastalıkları ve kansere karşı koruyuculuk sağlıyor.
Zeka oyunlarına yönelinYaşlılar için alışverişe çıkmak veya çeşitli akıl oyunları egzersiz kadar yararlıdır. Burada esas önemli olan, hoşunuza giden, siz mutlu eden bir işi yapmanızdır.
Sebze ve meyvelere önem gösterinKanserlerin % 49'ı diyetle ilgili Günde en az beş kere sebze ve meyve yerseniz başta akciğer, mide-bağırsak, mesane ve meme kanserine yakalanma riskiniz azalır.
Yeşil çay içinYeşil ve siyah çayda bulunan antioksidanlar özellikle kalp hastalıklarına karşı koruyucu etki gösteriyor. Hatta, kalp krizinden sonra düzenli olarak çay içenlerde hayatta kalma şansı içmeyenlere göre %30 daha fazla.
Eve iş getirmeyinEve iş getirmek stresi ve bu da kalp krizi ve yüksek tansiyon riskini artırıyor.
Gevşeme tekniklerini kullanınMasaj gibi gevşeme tetkikleri ile stresinizi azaltmayı öğrenin. Bu şekilde yüksek tansiyonla ve depresyon gibi ruhsal sıkıntılarla daha iyi baş edebilirsiniz.
