Dünya kaynıyor… Savaşlar, insani felaketler, ekonomik sıkıntılar milletlerin geleceğini tehdit ediyor. Gazze'de insanlar başlarını sokacak güvenli bir yer arıyor. Uluslararası kuruluşlar yardım çağrısı yapıyor, devletler toplantı üstüne toplantı düzenliyor. Böyle bir dünyada Türkiye'nin yapması gereken bellidir: İçeride adaleti ve millî birliği güçlendirmek, dışarıda barışı savunmak.
Bakınız, BM çatısı altında 53 ülke ve kuruluşun 13 Kasım'da yayımladığı ortak Gazze açıklaması, devletleri insani yardımların önündeki engelleri kaldırmak için etkilerini kullanmaya çağırıyor. Güç sahibi olmak yetmiyor. O gücü insanı yaşatmak için kullanmadığınızda, dünyanın huzurunu da koruyamıyorsunuz.
Peki, Türkiye bu gelişmeler karşısında nasıl güçlü kalacak? Yalnızca silahla mı? Yalnızca ekonomik büyüklükle mi? Bunlar önemlidir; ama asıl dayanıklılık, vatandaşın birbirine ve adalete güvenmesinden gelir. Millî birlik dediğimiz şey, törenlerde söylenen birkaç cümleden ibaret değildir. İnsanın bu ülkeye ait olduğunu, burada eşit ve değerli bir vatandaş olarak yaşadığını hissetmesidir.
Dışarıda ateş büyürken içeride kimlik tartışması açmanın maliyeti ağırdır; birbirimize duyduğumuz güveni aşındırır. Tam da böyle bir dönemde, oyuncu Haluk Bilginer'in yıllar önceki bir söyleşisinden alınan kısa bir görüntü sosyal medyada yeniden dolaşıma girdi. Bilginer o söyleşide "Türkiye sineması diyelim mi ona? Türk sineması bana doğru gelmiyor" diyor; gerekçe sunmuyor, tercihini söylemekle yetiniyor. Önce meseleyi doğru koyalım: Tartışılan, sanatçının kamuoyuna yansıyan bu görüşüdür.
Bilginer'in sanatına duyulan saygı, her görüşüne katılmayı gerektirmez. Ben bu yaklaşımına katılmıyorum. Açıkça soruyorum: Türk sineması ifadesi neden doğru gelmiyor? Bu adlandırma, farklı kökenlerden sanatçıların emeğini neden dışlamış olsun? Aynı filmin yapımında çalışan insanların aile geçmişleri farklı diye, yılların ortak kültür birikimini ifade eden adı değiştirmek neden gerekli olsun? Bu soruların cevabını, birbirimizi suçlamadan konuşabiliriz. Bir adlandırma tercihi tartışılır; ama bu milletin birliği tartışma konusu yapılamaz. İkisini birbirine karıştırmayalım.
Üstelik vatandaşlık bakımından anayasal çerçeve açıktır. Anayasa'nın 66. maddesi şöyle der: "Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür." Burada tarif edilen bağ vatandaşlıktır. Kimsenin soy ağacına bakılmıyor. Elbette bu madde sanat eserlerinin nasıl adlandırılacağını belirlemez. Ancak Türklüğü yalnızca etnik kökene indirgeyen okumaların karşısında, ortak vatandaşlık anlayışımızı hatırlatır.
Atatürk'ün "Ne mutlu Türk'üm diyene" sözünü ben bu birleştirici anlayışla okuyorum. Laz, Çerkez, Kürt, Arap… farklı kökenlerden gelen vatandaşlarımız aynı vatanın eşit sahipleridir. İnsanların kültürel özelliklerini yaşatmaları, ortak vatandaşlık bağını zayıflatmak zorunda değildir. Türk kimliğini sahiplenmek de kimsenin aile hafızasını, dilini veya geleneklerini küçümsemeyi gerektirmez. Mesele, farklılıklarımızla birlikte aynı geleceğe sahip çıkabilmektir.
Neden sürekli birini korumak için diğerinden vazgeçmemiz gerektiği söyleniyor? Hem ortak millet kimliğimiz olacak hem kültürel zenginliklerimiz yaşayacak. Bunda anlaşılmayacak ne var? Bir insan kendi yöresinin türküsünü söylerken bu ülkenin bütününe ait olabilir. Kendi aile geçmişini anlatırken ortak vatanını sevebilir. Birlik, herkesi birbirinin kopyası yapmak değildir; herkesin aynı ülkenin geleceğinde kendisine yer bulmasıdır.
Ancak millî birliği savunurken farklı düşünen insanı düşmanlaştıramayız. Bir sanatçının kavram tercihinden hareketle niyetine, vatan sevgisine veya kişiliğine ilişkin hüküm veremeyiz. Görüşünü yanlış bulur, gerekçelerimizi söyleriz. İkna etmeye çalışırız. Çünkü savunduğumuz ortak vatandaşlık, bizimle aynı düşünmeyenlerin de haklarını kapsar. Birliğin dili, eleştiriyi mümkün kılan ama insanın onurunu koruyan bir dil olmalıdır.
Aynı ölçüyü devlet yönetiminde de aramak zorundayız; çünkü millî birlik sosyal adaletle güçlenir. İş arayan genç liyakate güvenecek. Emekli geçinebildiğini görecek. İşçi emeğinin karşılığını alacak. Vatandaş hakkını aradığında adaletin işleyeceğine inanacak. İnsanlara sürekli aidiyet çağrısı yapıp hayatlarındaki haksızlıkları görmezden gelemezsiniz. Ortak geleceğe inanç, vatandaşın bugün gördüğü muameleyle beslenir.
Hükümete de muhalefete de sanatçıya da basına da görev düşüyor. Kelimelerimizi, toplumda oluşturacağı etkiyi düşünerek seçmeliyiz. Ortak kimliği savunurken kimseyi dışlamayacağız; farklılıkları anlatırken ortak bağlarımızı değersizleştirmeyeceğiz. Türkiye'nin ihtiyacı yeni kuşkular üretmek değil, vatandaşları arasında güveni büyütmektir.
Dünya kaynarken Türkiye, ateşe körükle giden bir ülke olmamalıdır. Atatürk'ün bıraktığı Cumhuriyeti; millî egemenlikle, eşit vatandaşlıkla ve adaletle güçlendirmeliyiz. Türk milletinin birliği, hepimizin ortak sorumluluğudur. Farklılıklarımızı koruyalım, fikirlerimizi tartışalım; ama birliğimizi tartışmaya açmayalım. Çünkü aynı vatanın eşit sahipleriyiz.
Bakınız, BM çatısı altında 53 ülke ve kuruluşun 13 Kasım'da yayımladığı ortak Gazze açıklaması, devletleri insani yardımların önündeki engelleri kaldırmak için etkilerini kullanmaya çağırıyor. Güç sahibi olmak yetmiyor. O gücü insanı yaşatmak için kullanmadığınızda, dünyanın huzurunu da koruyamıyorsunuz.
Peki, Türkiye bu gelişmeler karşısında nasıl güçlü kalacak? Yalnızca silahla mı? Yalnızca ekonomik büyüklükle mi? Bunlar önemlidir; ama asıl dayanıklılık, vatandaşın birbirine ve adalete güvenmesinden gelir. Millî birlik dediğimiz şey, törenlerde söylenen birkaç cümleden ibaret değildir. İnsanın bu ülkeye ait olduğunu, burada eşit ve değerli bir vatandaş olarak yaşadığını hissetmesidir.
Dışarıda ateş büyürken içeride kimlik tartışması açmanın maliyeti ağırdır; birbirimize duyduğumuz güveni aşındırır. Tam da böyle bir dönemde, oyuncu Haluk Bilginer'in yıllar önceki bir söyleşisinden alınan kısa bir görüntü sosyal medyada yeniden dolaşıma girdi. Bilginer o söyleşide "Türkiye sineması diyelim mi ona? Türk sineması bana doğru gelmiyor" diyor; gerekçe sunmuyor, tercihini söylemekle yetiniyor. Önce meseleyi doğru koyalım: Tartışılan, sanatçının kamuoyuna yansıyan bu görüşüdür.
Bilginer'in sanatına duyulan saygı, her görüşüne katılmayı gerektirmez. Ben bu yaklaşımına katılmıyorum. Açıkça soruyorum: Türk sineması ifadesi neden doğru gelmiyor? Bu adlandırma, farklı kökenlerden sanatçıların emeğini neden dışlamış olsun? Aynı filmin yapımında çalışan insanların aile geçmişleri farklı diye, yılların ortak kültür birikimini ifade eden adı değiştirmek neden gerekli olsun? Bu soruların cevabını, birbirimizi suçlamadan konuşabiliriz. Bir adlandırma tercihi tartışılır; ama bu milletin birliği tartışma konusu yapılamaz. İkisini birbirine karıştırmayalım.
Üstelik vatandaşlık bakımından anayasal çerçeve açıktır. Anayasa'nın 66. maddesi şöyle der: "Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türk'tür." Burada tarif edilen bağ vatandaşlıktır. Kimsenin soy ağacına bakılmıyor. Elbette bu madde sanat eserlerinin nasıl adlandırılacağını belirlemez. Ancak Türklüğü yalnızca etnik kökene indirgeyen okumaların karşısında, ortak vatandaşlık anlayışımızı hatırlatır.
Atatürk'ün "Ne mutlu Türk'üm diyene" sözünü ben bu birleştirici anlayışla okuyorum. Laz, Çerkez, Kürt, Arap… farklı kökenlerden gelen vatandaşlarımız aynı vatanın eşit sahipleridir. İnsanların kültürel özelliklerini yaşatmaları, ortak vatandaşlık bağını zayıflatmak zorunda değildir. Türk kimliğini sahiplenmek de kimsenin aile hafızasını, dilini veya geleneklerini küçümsemeyi gerektirmez. Mesele, farklılıklarımızla birlikte aynı geleceğe sahip çıkabilmektir.
Neden sürekli birini korumak için diğerinden vazgeçmemiz gerektiği söyleniyor? Hem ortak millet kimliğimiz olacak hem kültürel zenginliklerimiz yaşayacak. Bunda anlaşılmayacak ne var? Bir insan kendi yöresinin türküsünü söylerken bu ülkenin bütününe ait olabilir. Kendi aile geçmişini anlatırken ortak vatanını sevebilir. Birlik, herkesi birbirinin kopyası yapmak değildir; herkesin aynı ülkenin geleceğinde kendisine yer bulmasıdır.
Ancak millî birliği savunurken farklı düşünen insanı düşmanlaştıramayız. Bir sanatçının kavram tercihinden hareketle niyetine, vatan sevgisine veya kişiliğine ilişkin hüküm veremeyiz. Görüşünü yanlış bulur, gerekçelerimizi söyleriz. İkna etmeye çalışırız. Çünkü savunduğumuz ortak vatandaşlık, bizimle aynı düşünmeyenlerin de haklarını kapsar. Birliğin dili, eleştiriyi mümkün kılan ama insanın onurunu koruyan bir dil olmalıdır.
Aynı ölçüyü devlet yönetiminde de aramak zorundayız; çünkü millî birlik sosyal adaletle güçlenir. İş arayan genç liyakate güvenecek. Emekli geçinebildiğini görecek. İşçi emeğinin karşılığını alacak. Vatandaş hakkını aradığında adaletin işleyeceğine inanacak. İnsanlara sürekli aidiyet çağrısı yapıp hayatlarındaki haksızlıkları görmezden gelemezsiniz. Ortak geleceğe inanç, vatandaşın bugün gördüğü muameleyle beslenir.
Hükümete de muhalefete de sanatçıya da basına da görev düşüyor. Kelimelerimizi, toplumda oluşturacağı etkiyi düşünerek seçmeliyiz. Ortak kimliği savunurken kimseyi dışlamayacağız; farklılıkları anlatırken ortak bağlarımızı değersizleştirmeyeceğiz. Türkiye'nin ihtiyacı yeni kuşkular üretmek değil, vatandaşları arasında güveni büyütmektir.
Dünya kaynarken Türkiye, ateşe körükle giden bir ülke olmamalıdır. Atatürk'ün bıraktığı Cumhuriyeti; millî egemenlikle, eşit vatandaşlıkla ve adaletle güçlendirmeliyiz. Türk milletinin birliği, hepimizin ortak sorumluluğudur. Farklılıklarımızı koruyalım, fikirlerimizi tartışalım; ama birliğimizi tartışmaya açmayalım. Çünkü aynı vatanın eşit sahipleriyiz.
Prof. Dr. Ahmet H. Kepekçi / diğer yazıları
- Bilginer’e katılmıyorum, birliği tartışmam / 18.11.2026
- Gazze’ye bir çadır ulaştıramayan ittifak neyi savunuyor? / 17.11.2026
- Bütçenin kaynağı vatandaşın cebi mi? / 13.11.2026
- Mekke Anlaşması: İmza atıldı, sorular duruyor / 12.11.2026
- Tencerenin sandıktaki sözü / 11.11.2026
- İran’a düşen bombanın faturası Ankara’ya da kesiliyor / 06.11.2026
- Cumhuriyeti kutlamak, Cumhuriyeti yaşatmak / 05.11.2026
- Gümülcine’den İskeçe’ye: Batı Trakya’da Türkçe, ezan ve kimlik / 03.11.2026
- “Sünni NATO” mu, Mekke Anlaşması mı? / 02.11.2026
- Selanik’ten Kavala’ya: Taşlar konuşuyor, tarih bizi çağırıyor / 31.10.2026
- Gazze’ye bir çadır ulaştıramayan ittifak neyi savunuyor? / 17.11.2026
- Bütçenin kaynağı vatandaşın cebi mi? / 13.11.2026
- Mekke Anlaşması: İmza atıldı, sorular duruyor / 12.11.2026
- Tencerenin sandıktaki sözü / 11.11.2026
- İran’a düşen bombanın faturası Ankara’ya da kesiliyor / 06.11.2026
- Cumhuriyeti kutlamak, Cumhuriyeti yaşatmak / 05.11.2026
- Gümülcine’den İskeçe’ye: Batı Trakya’da Türkçe, ezan ve kimlik / 03.11.2026
- “Sünni NATO” mu, Mekke Anlaşması mı? / 02.11.2026
- Selanik’ten Kavala’ya: Taşlar konuşuyor, tarih bizi çağırıyor / 31.10.2026



























































