logo
16 KASIM 2026

Kamu harcamaları ve faizli para

Teoride piyasadaki para miktarını arttırıp faiz oranlarını düşürmeyi tavsiye eden Keynes modelinin uygulayıcıları, gerçek hayatta çok farklı bir yaklaşım içerisine girerek faizle alınan borç paralar ile kamu harcamalarını arttırma yoluna gitmişlerdir

25.04.2026 00:34:00
Haber Merkezi
 
Kamu harcamaları ve faizli para
Kamu harcamaları ve faizli para
"Teoride piyasadaki para miktarını arttırıp faiz oranlarını düşürmeyi tavsiye eden Keynes modelinin uygulayıcıları, gerçek hayatta çok farklı bir yaklaşım içerisine girerek faizle alınan borç paralar ile kamu harcamalarını arttırma yoluna gitmişlerdir.

Bir ülkenin kamu harcamalarını faizli para ile artırması, tefecilere her ay düzenli olarak faiz ödemesi manasına gelir.

Friedman ise, bankacılık sisteminin tamamı ile devre dışı bırakılması anlamına gelen, bir dönem bankaların topladıkları mevduatların tamamını Merkez Bankasına yatırmaları gerektiğini savunmuş, ancak kısa bir süre sonra bu görüşünden vazgeçmiştir.

Çünkü kapitalist sistem üzerinden ülkeleri haraca bağlayan global tefecilerin ve yerli ayaklarının bunu kabul etmesi mümkün değildir. Çünkü paranın belli ve sınırlı ellerde tekelleşmesi sağlamak, ekonomileri sömürülmesini sağlayacaktır.







Teori ile uygulamalar arasındaki farkın veya zaman içerisinde bazı görüşlerin değişime uğramasının sebebi, dünyayı haraca bağlayan global tefecilerin çıkarlarına uygun düşmeyen görüşlerin kendilerine hayat şansı bulamamasındandır.

Bugüne kadar bilinen bütün ekonomi modelleri, paranın sadece mübadele ve değer saklama (tasarruf) özelliğinden yola çıkarak tezlerini geliştirmiş ve global tefecilerin çıkarları doğrultusunda modellerini ortaya koymuşlardır.

Milli Ekonomi Modeli'nde, tüketim kabiliyetini artıran, üretimi tetikleyen, paranın piyasalarda serbestçe dolaşımda olmasını sağlayan aktif bir para politikası hayata geçirilmektedir.

Tam istihdamın sağlandığı, yani arz ve talebin kesiştiği nokta, ekonomilerde denge noktasıdır. Öyle ise ekonominin dengede bulunması için piyasada olması gereken para miktarı ne olmalıdır?







Bunun cevabını çok basit, ama bir o kadar da çarpıcı bir örnekle açıklayabiliriz:

Bir çiftçinin tarlasına mısır ekmeye karar verdiğini varsayalım. Elindeki bin lira ile tohumunu almış, tarlasını sürmüş, gübresini atmış olsun. Sene sonunda ise eline beş milyarlık ürün geçtiğini varsayalım. Dikkat edilirse sene sonunda eldeki ürün miktarı beş milyar, üretimin yapılması esnasında piyasaya sürülen para miktarı ise bin liradır.







Paranın; elde edilen mal ve hizmetlerin karşılığı olduğu düşünüldüğünde beş milyar mala karşılık piyasada bulunan bin liranın yetersiz olduğu, dört bin lira değerinde yeni paraya ihtiyaç olduğu açıkça anlaşılacaktır. Aradaki farkı kapatmak için emisyon hacmini dört bin lira daha arttırmak zorundayız.

Bu örnekten yola çıktığımızda, her yıl büyüyen ekonomilerde büyüme oranına bağlı olarak emisyon hacminin arttırılması gerektiği sonucuna varırız.

Mısır örneği dikkatle incelendiğinde piyasada bulunan bin TL ile, bin TL'nin ürettiği 5 bin TL'lik malın satın alınamayacağı görülür.







Bu şartlarda liberal anlayışın hâkim olduğu ekonomilerin iddia ettiği gibi, serbest piyasa koşullarında arz talebe eşit olur veya her arz kendi talebini oluşturur demek; piyasa değeri 5 bin TL olan malın, bin TL'ye satılması veya bin liranın, piyasa değeri 5 bin lira olan malı satın alması manasına gelir ki; bu durum hem üretim, hem de tüketim kabiliyetini bitirir. Ekonomi ilk önce resesyona daha sonra ise deflasyon ve stagflasyona sürüklenmiş olur.

Ekonomide dengelerin bozulması, krizlerin çıkması kapitalizmi kullanan –nimetlerinden istifade eden– global güçlerin istediği şartlardır. Çünkü hem parasını satacağı pazarı, hem de parasını daha yüksek faizle satma imkanı bulmuş olur. Ekonomilerin krizlere sürüklendiği şartlar global güçlerin daha da güçlenerek çıktığı şartlardır.

Yeniden mısır örneğine dönersek, sene sonu elde edilen ürünü satarak açığımızın dört bin lira olduğunu öğrendik fakat söz konusu olan ekonominin tamamı olunca acaba hangi oran ve miktarlarda emisyon hacmini genişletmemiz gerekmektedir.







Piyasadaki toplam para miktarına eşdeğer bir tüketim olduğu an üretim ile tüketim arasındaki fark kadar emisyon hacminin arttırılması gerekir. Dikkat edilirse arttırılacak emisyon miktarı tüketim hızına da bağlıdır.

Örneğimize dönersek, teoride arttırılması gereken miktar dört milyardır. Ancak piyasada emisyonun arttırılması sonucu bulunacak olan beş bin liranın bir an için sadece bir kişinin elinde olduğunu veyahut bir yerlerde bloke edildiğini düşünelim, bu sefer piyasada bulunan para miktarı yeterince talep oluşturmadığı için ekonominin denge konumuna ulaşması yine mümkün olmayacaktır.







Piyasa dengelerini sağlamak için uygulanması gereken aktif para politikası, emisyon miktarının büyüyen ekonomilerde arttırılmasını zorunlu kıldığı gibi emisyon yetkisini elinde tutan devletlere de senyoraj geliri elde etme imkanı sağlamaktadır.

Friedman'ın yaptığı ampirik çalışmalar sonucu karşılaştığı ve sebebini bilemediği gerçeğin yani emisyon hacminin neden ve hangi oranlarda arttırılması gerektiğinin izahı bundan ibarettir.

Milli Ekonomi Modeli'mizdeki para politikasının birinci ayağı eksik kalan dengenin sağlanmasıdır. Diğer kısmı ise kapitalist anlayışların da üzerinde durduğu "neden insanlar para talep ederler" konusudur.







Bu konuyu tüketim bahsinde geniş olarak değerlendirdik. İnsanların gelir seviyesi ile tüketim miktarları arasında bir bağıntı vardır. Ancak bu bağıntı daha önce açıkladığımız üzere belli bir sabitlikte değil aksine gelirin artması ile belli oranlarda azalan bir biçimdedir.

Dolayısı ile piyasada artan para miktarının tüketim düzeyinde ne şekilde değişiklik yapacağı, tamamı ile bunun hangi gelir seviyesindeki bireylerin eline geçtiği ve yatırım harcamaları veya tüketim harcamaları olarak kullandığı ile alakalıdır." (Prof. Dr. Haydar Baş Milli Ekonomi Modeli)

Eskişehir'de kaza mahalline dalan otomobil trafik polisi dahil 5 kişiyi yaraladı

Eskişehir çevre yolunda yağış nedeniyle su birikintisine kapılarak kontrolünü kaybeden otomobilin karıştığı maddi hasarlı kazaya müdahale eden trafik polisi ile 4 kişi, kaza mahalline dalan başka bir otomobilin çarpmasıyla yaralanırken, kaza nedeniyle çevre yolu bir süre trafiğe kapatıldı

15.11.2026 07:01:00
İHA
 
Eskişehir'de kaza mahalline dalan otomobil trafik polisi dahil 5 kişiyi yaraladı
Eskişehir'de kaza mahalline dalan otomobil trafik polisi dahil 5 kişiyi yaraladı
Edinilen bilgiye göre, Y.T. idaresindeki 26 AIT 887 plakalı otomobil, yağış sonrasında çevre yolu Gündoğdu Mahallesi mevkiinde, Ankara istikameti Alpu Kavşağı alt geçidinde, iddiaya göre su birikintisine kapılarak kontrolden çıktı. Araç, sırasıyla Emir Buğra T. yönetimindeki 06 HA 5530 plakalı otomobile ve B.M. idaresindeki 33 BBB 071 plakalı tıra çarparak maddi hasarlı kazaya karıştı.






Olay yerine dalan araç trafik polisine çarptı

İhbar üzerine olay yerine trafik polisleri sevk edildi. Ekiplerin yolda güvenlik önlemi alıp müdahalede bulunduğu sırada, M.K. idaresindeki 26 AJB 619 plakalı otomobil önce dubalara, ardından kazaya müdahale eden trafik polisi Y.K.'ya ve son olarak 26 AIT 887 plakalı kazalı araca çarptı.









Trafik polisi dahil 5 kişi yaralı

Yaşanan zincirleme kazada, 26 AJB 619 plakalı araçta yolcu konumunda bulunan B.A. ile görevli trafik polisinin de aralarında bulunduğu toplam 5 kişi yaralandı.
 
Olay yerine çok sayıda sağlık ve polis ekibi sevk edildi. Çevre yolu trafiğe kapatılarak araçlar alternatif güzergahlara yönlendirildi. Yaralılar, olay yerindeki ilk müdahalelerinin ardından kentteki çeşitli hastanelere kaldırıldı. Tedavi altına alınan yaralıların hayati tehlikelerinin bulunmadığı öğrenilirken, kazayla ilgili inceleme başlatıldı.
 
 







Olay anını anlatan ve kazaya karışan sürücü Emir Buğra T., "Orta şeritte gidiyordum. Otomobil, sol şeritte geliyordu. Ortalama hızlardaydık, 80-90 civarı. Köprünün altında aracı suya kaptırdı. Suya kaptırdıktan sonra orta şeritte bana vurdu, benden sekip tıra vurdu. Önümde araç vardı. Tıra vurduktan sonra refüje döndü, refüje vurdu. Sonra polis ekiplerini aradık, polis ekipleri geldi. Polis ekipleri geldikten sonra dubalarını koyduğu sırada tam aracın önüne geçtik, konuşacakken arkadan veya sonda otomobil geldi bir tane daha. Hem polis aracına hem bize vurdu" dedi.






Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı

Burdur'da iki grup arasında çıkan ve 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgayla ilgili gözaltına alınarak adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden 1'i tutuklandı, 2'si adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı

14.11.2026 11:52:00
İHA
 
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Burdur'da 4 kişinin yaralandığı bıçaklı kavgada 1 kişi tutuklandı
Olay, geçtiğimiz gün Karasenir Mahallesi 26005 Sokak üzerinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, henüz bilinmeyen bir nedenle iki grup arasında çıkan tartışma kısa sürede büyüyerek bıçaklı kavgaya dönüştü.






Kavgada S.Ç. (21), D.U. (19), H.D. (17) ve E.A. (24) yaralandı. Çevredeki vatandaşların ihbarı üzerine olay yerine çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Yaralılar, sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından ambulanslarla hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.








Sopa ve bıçaklar ele geçirildi, 3 kişi gözaltına alındı

Olayın ardından bölgede geniş güvenlik önlemleri alan polis ekipleri, kavgayla ilgili soruşturma başlattı. Olayda kullanılan sopa ve bıçaklar ele geçirilirken, soruşturma kapsamında M.A., D.U. ve G.A. isimli şüpheliler gözaltına alındı. 






Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen 3 şüpheliden M.A. tutuklanırken, D.U. ve G.A. adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.






Konya Ovası'nda don alarmı: Hububatta korkulan olmadı

Konya Ovası'nın yüksek kesimlerinde kar yağışının ardından yaşanan soğuk hava ve don olayının hububat ürünlerinde ciddi bir zarara yol açmadığı bildirildi. Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Konya Şube Başkanı Burak Kırkgöz, özellikle buğday ve arpalarda yaprak uçlarında görülebilecek sararma ve siyahlaşmaların korkulacak bir durum olmadığını belirterek, "Çiftçilerimizin korkacağı ve telaş edeceği herhangi bir durum söz konusu değil" dedi

14.11.2026 11:42:00
İHA
 
Konya Ovası'nda don alarmı: Hububatta korkulan olmadı
Konya Ovası'nda don alarmı: Hububatta korkulan olmadı
Konya Ovası'nda kış mevsiminin etkileri yüksek kesimlerde kendisini göstermeye başladı. Bazı bölgelerde kar yağışı görülürken, yüksek kesimlerdeki yağışın ardından Konya Ovası'nda da soğuk hava etkili oldu. Geçtiğimiz günlerde yaşanan don olayının özellikle yeni çıkış yapan hububatlarda oluşturabileceği zarar çiftçileri endişelendirirken, ZMO Konya Şube Başkanı Burak Kırkgöz, mevcut durumun korkulacak boyutta olmadığını ifade etti.






"Hububatta şu anda telaş edilecek bir durum yok"

Hububat ekimlerinin büyük bölümünün tamamlandığını belirten Konya Şube Başkanı Kırkgöz, "Konya Ovası'nda kar yağışı yüksek kesimlerde kendisini gösterdi. Özellikle Antalya tarafında ve Afyon hattında bir kısım bölgelerde kar yağışı oldu. Bu kar yağışından sonra tabii, o yüksek kesimlerdeki kar yağışının ovaya bir soğuk hava dalgası getirdiğini biliyoruz. Geçtiğimiz günlerde bir don riski yaşadık. Şu anda hububat alanlarında yüzde 80 anlamında ekili işler tamamlandı. Yeşil mahsuller hasat ediliyor oralar, sulu alanlarda da ekili işler hasattan sonra devam edecek. Bu dönemde çıkmış olan hububatlarda, buğday ve arpalarda geçtiğimiz günlerde yaşanan don çok fazla bir zarar vermedi. Yaprak uçlarında birtakım siyahlaşmalar ve sararmalar söz konusu olabilir. Onlarda korkulacak herhangi bir sıkıntı yok. İlerleyen dönemlerde bu sararan kısımlar kuruyup dökülecek ve yerine yeni yapraklar çıkacak diyebiliriz. Şu anda çiftçilerimizin korkacağı ve telaş edeceği herhangi bir durum söz konusu değil, donla ilgili" dedi.








"Mısırda hasat nemi 15 ve altında olmalı"

Mısırda hasat zamanlamasının ürünün değerini doğrudan etkilediğine dikkat çeken Kırkgöz, hasat neminin yüzde 15 ve altında olmasının üretici açısından önemli olduğunu belirterek, "Özellikle mısır bitkisinde şu anda hasadı tamamlanmamış mısırlar söz konusu tarlalarda. Bu ürünlerde de bu yıl nem problemi oldukça yüksek. Nemlerin düşme oranları çok yavaş. Şu anda çiftçilerimiz nemlerin yüksekliğinden kaynaklı ürünlerini hasat edemiyorlar. Bu don olayı mısır bitkisinde özellikle nemin biraz daha düşmesini sağlayacak. Bir yandan da mısır için mısır tarımı yapan, mısır üretimi yapan çiftçimiz için de bu don olayı olumlu oldu diyebiliriz. Mısırda önemli olan hasat nemi hasat neminin 15 ve altında olması çiftçilerimiz için ve alım yapan tüccarlar için makul değerler. O yüzden hasat neminin 15'e düşmesi beklenmeli mutlaka. Yüksek nemde hasat edilen mısırlar maalesef değerinde satılamıyor. Biraz daha düşük değerlerde satılıyor ama tabii, ilerleyen dönemlerde yağışlar da arka arkaya gelebilir. Çiftçilerimizin bunu dikkate alarak en makul dönemde, en uygun nemde hasatlarını gerçekleştirmelerini öneriyoruz. Çünkü yağmur yağdığı zaman maalesef tarlaya girip hasat sürecini tamamlayamayabiliriz. Ürünlerin tarlada kalması oldukça sıkıntı oluşturabilir. Çünkü yatmalar ve ürünlerdeki koçanların dökülmesi gibi, koçanların düşmesi gibi birtakım problemler söz konusu olabilir. Bu yüzden çok fazla yağışlara denk getirmeden bu aylarda artık mısırın nemi kaçtıysa, düştüyse hasadını gerçekleştirmelerini söyleyebiliriz" şeklinde konuştu.








"Kar yağmadan yaşanacak don zarar verebilir"

Hububat açısından ilerleyen dönemde yaşanabilecek don olaylarına da dikkat çeken Kırkgöz, kar yağışının koruyucu bir etki oluşturabileceğini söyledi. Kırkgöz, "Hububatta ilerleyen dönemlerde kar yağmazsa don olayı sıkıntı olabilir. İnşallah bu yıl kar yağışı da geçtiğimiz yıl gibi bereketli olur. Özellikle nisan yağışları oldukça iyiydi geçtiğimiz yıl. Bu yıl da kar yağışı iyi olursa, kar yağdıktan sonra don olayının olması hububatlarda herhangi bir sıkıntı yaşatmaz ama kar yağmadan, hububatların biraz daha büyüdüğü dönemde don olayı yaşanırsa o birtakım zararlar verebilir. Şu anda yeni çıkış yapan ürünlerde belki birtakım sıkıntılar olabilir ama çıkışını tamamlamış hububatlarda herhangi bir sıkıntı söz konusu değil. Yeni ekecek çiftçilerimizin şu anda ekmelerinde de herhangi bir mahsur söz konusu değil. Havaların soğuk gitmesi, ekili işlerle ilgili herhangi bir problem ortaya koymaz. Çiftçilerimiz, hububat ekimlerini yapmayan çiftçilerimiz, bu dönemde de yapabilirler" diye konuştu.




















Kış lastiği nedir, neden önemlidir ve yaz lastiğinden farkları nelerdir?

Otomobil güvenliğinin zincirleme halkaları arasında lastikler, yere basan tek ve en kritik temas noktasıdır

13.11.2026 12:00:00
Hasan Gündoğdu
 
Kış lastiği nedir, neden önemlidir ve yaz lastiğinden farkları nelerdir?
Kış lastiği nedir, neden önemlidir ve yaz lastiğinden farkları nelerdir?
Havaların soğumasıyla birlikte sürücülerin gündemine giren kış lastikleri, sadece bir yasal zorunluluk değil, aynı zamanda zorlu iklim koşullarında hayat kurtaran hayati bir mühendislik ürünüdür.






Kış Lastiği Nedir?

Kış lastiği, hava sıcaklığının 7 derecenin altına düştüğü durumlarda; karla kaplı, buzlu, ıslak ve çamurlu zeminlerde üstün tutunma (yol tutuş) sağlamak üzere özel olarak tasarlanmış bir pnömatik (havalı sistem) lastik türüdür.

Yapımında kullanılan zengin silika bileşenleri ve özel sır tıp tasarım teknolojileri sayesinde, soğuk hava şartlarında bile esnekliğini kaybetmez ve yola tutunma kabiliyetini maksimum seviyede tutar.






Kış Lastiğinin Öne Çıkan Özellikleri

Kış lastiklerini sıradan lastiklerden ayıran ve zorlu koşullarda performans göstermesini sağlayan başlıca yapısal özellikleri şunlardır:

Özel Sırt Hamuru (Silika Teknolojisi): Yaz lastikleri sıcak havada esnek kalacak şekilde üretilirken, soğukta sertleşir. Kış lastikleri ise yüksek oranda silika içeren özel kauçuk hamuru sayesinde dondurucu soğuklarda dahi yumuşak ve esnek kalır. Bu esneklik, lastiğin zemin üzerindeki mikro pürüzlere tamamen tutunmasını sağlar.

Kılcal Kanallar (Sipe Teknolojisi): Kış lastiklerinin sırt blokları üzerinde "sipe" adı verilen binlerce mikro kılcal kanal bulunur. Bu kanallar zeminle temas ettiğinde vantuz etkisi yaratır, su tabakasını yutarak suyu dışarı atar ve buzlu zeminlerde kaymayı önler.

Derin ve Geniş Tahliye Kanalları: Kar, çamur ve suyun lastik oluklarından hızla uzaklaştırılmasını sağlayan derin ve geniş sırt bloklarına sahiptir. Bu sayede kızaklama riski en aza indirgenir.

Diş Derinliği: Yasal sınır yaz lastiklerinde 1.6 mm iken, kış lastiklerinde güvenli sürüş ve kar performansının sürdürülebilmesi için bu sınırın en az 4 mm olması önerilir.






Kış Lastiği ile Yaz Lastiği Arasındaki Farklar Nelerdir?

Yaz lastiği ve kış lastiği birbirinin alternatifi değil, tamamen farklı mevsimsel koşulların fiziksel gereksinimlerine göre üretilmiş iki farklı üründür. Aralarındaki temel farklar şunlardır:






Kış Lastiği Niçin Önemlidir?

Kış lastiği kullanımının hayati önem taşımasının ardında hem fiziksel hem de pratik güvenlik gerekçeleri yatar:

Fren Mesafesini Kısaltır: 50 km/s hızla giden bir araçta yapılan testler, kış koşullarında kış lastiğinin yaz lastiğine kıyasla fren mesafesini metrelerce kısalttığını kanıtlamaktadır. Bu metreler, bir kazayı önlemek ile kaçınılmaz bir felaket yaşamak arasındaki farkı belirler.

Kızaklamayı Engeller: Eriyen kar suları ve yağmur, yollarda su birikintileri oluşturur. Yaz lastikleri bu suyu yeterince hızlı tahliye edemez ve araç su üstünde kaymaya başlar (kızaklama). Kış lastikleri ise suyu hızla yoldan uzaklaştırarak direksiyon hakimiyetini elde tutmanızı sağlar.

Çekiş Gücünü ve Viraj Güvenliğini Artırır: Karlı yokuşlarda kalkış yapabilmek, patinajı önlemek ve virajlarda aracın arka kısmının savrulmasını engellemek tamamen kış lastiğinin zemini kavrama gücüne bağlıdır.






Ekonomik ve Güvenli Sürüş Konforu Sunar: Doğru lastik seçimi, zorlu kış şartlarında yolda kalma riskini sıfıra indirir; kaza masraflarını, zaman kaybını ve stresli yolculukları engeller.

Kış lastiği kullanımı, yalnızca trafik cezalarından kaçınmak için yerine getirilen mevsimsel bir formalite değil; sürücünün, sevdiklerinin ve trafikteki diğer insanların can güvenliğini koruyan en temel tedbirdir.

Hava sıcaklığı 7 derecenin altına düştüğü anda aracınıza kış lastiklerini takmak, kış mevsimini güven, huzur ve konfor içinde atlatmanızı sağlayacaktır.

Bursa'da ağaç şiddetli lodosa dayanamadı

Bursa'nın İnegöl ilçesinde etkisini artıran şiddetli lodos, bir ağacın daha devrilmesine neden oldu. Sokağa devrilen ağaç nedeniyle ulaşım bir süre aksadı

13.11.2026 07:55:00
İHA
 
Bursa'da ağaç şiddetli lodosa dayanamadı
Bursa'da ağaç şiddetli lodosa dayanamadı
Olay, saat 00.30 sıralarında Hamidiye Mahallesi Güldeste Sokak'ta meydana geldi. Edinilen bilgiye göre sokak kenarında bulunan ağaç, şiddetli lodosun etkisiyle ortadan ikiye ayrıldı. Ağacın kopan bölümü sokağa devrilerek yolu ulaşıma kapattı.








Durumun bildirilmesi üzerine olay yerine itfaiye ve polis ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekipleri, sokağa devrilen ağacı keserek parçalara ayırdı ve yoldan kaldırdı.








Yapılan çalışmaların ardından sokak yeniden ulaşıma açılırken, olayda herhangi bir yaralanma yaşanmadığı öğrenildi.















Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey

HTS kayıtları, İngilizce "Historical Traffic Search" (Geçmiş Trafik Araması veya Arama Trafiği Geçmişi) kavramının kısaltmasıdır. Adli soruşturmalarda, ceza davalarında ve hatta bazı hukuk davalarında (örneğin boşanma dosyalarında) sıklıkla karşımıza çıkan HTS kayıtları, cep telefonlarının ve hatların geçmişte gerçekleştirdiği iletişim trafiğinin teknik dökümüdür

12.11.2026 14:33:00
Hasan Gündoğdu
 
Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey
Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey
Halk arasında sıklıkla "telefonların dinlenmesi" ile karıştırılsa da HTS kayıtları tamamen farklı bir niteliğe sahiptir. Bu yazıda, HTS kayıtlarının kapsamını, neleri içerip içermediğini, nasıl elde edildiğini ve hukuki boyuttaki yerini tüm detaylarıyla inceleyeceğiz.






HTS Kayıtları Tam Olarak Neleri İçerir?

GSM operatörleri (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom vb.) ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) altyapısında saklanan bu veriler, iletişimin kiminle, ne zaman ve nereden yapıldığını gösteren meta verilerden (veri özetlerinden) ibarettir. Bir HTS raporunda yer alan temel başlıklar şunlardır:

• Arayan ve Aranan Numaralar: İletişim kuran tarafların telefon numaraları.

• Tarih ve Saat Bilgisi: Aramanın, mesajlaşmanın veya veri bağlantısının tam olarak ne zaman gerçekleştiği.

• Görüşme Süresi: Yapılan telefon görüşmesinin saniye cinsinden uzunluğu.

• İletişim Türü: Arama (sesli görüşme), SMS, MMS veya internet (data) bağlantısı türü.

• Baz İstasyonu Bilgisi (Konum Verisi): Görüşmenin gerçekleştirildiği esnada telefonun sinyal aldığı baz istasyonunun adresi, konumu ve sektörü.

• IMEI Numarası: Hattın hangi cihazda (telefon modelinde) takılı olarak kullanıldığı.






HTS Kayıtlarında Hangi Bilgiler BULUNMAZ?

En sık yapılan yanlış algılardan biri, HTS raporlarının konuşma içeriklerini barındırdığı yönündedir. HTS kayıtlarında konuşmaların ses içerikleri, SMS metinleri veya WhatsApp gibi internet tabanlı uygulamaların yazışma içerikleri yer almaz. Bu veriler yalnızca "iletişimin varlığını ve trafiğini" gösterir.






HTS ve Baz Analizi Ne Amaçla Kullanılır?

Adli makamlar, suçların aydınlatılması ve olay örgüsünün çözülmesi amacıyla HTS raporlarını detaylı bir "HTS analizine" tabi tutar. Bu analizlerin temel kullanım alanları şunlardır:

Konum Tespiti (Alibi Doğrulaması): Bir şüphelinin veya sanığın, suçun işlendiği saatte olay mahallinde olup olmadığını test etmek için baz istasyonu verileri incelenir. Telefonun hangi baz istasyonundan sinyal verdiği, kişinin o coğrafi alana yakınlığını coğrafi olarak haritalandırır.

Suç Ağı ve Örgüt İlişkilerinin Çözülmesi: Organize suç, dolandırıcılık veya terör dosyalarında, şüphelilerin birbirleriyle olay öncesi ve sonrası yoğun bir iletişim trafiği içinde olup olmadığını gösteren bağlantı haritaları çıkarılır.

Zaman Çizelgesi (Kronoloji) Oluşturma: Olay gününe ait telefon trafiği saniye saniye dizilerek şüpheli veya mağdurun hareket serüveni çıkarılır.






HTS Kayıtları Nasıl Elde Edilir?

Bireylerin kendi özel hatlarına ait geçmiş trafik dökümlerini operatörlerin bireysel uygulamalarından (örn. son birkaç aylık fatura detayları) görmesi mümkündür; ancak adli veya hukuki süreçlerde kullanılan resmi HTS raporları bu yolla elde edilmez.

Hukuki Prosedür: Ceza soruşturmalarında Cumhuriyet Savcılığının talebi ve Sulh Ceza Hâkiminin kararı (veya Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.135 kapsamında) şarttır.

Hâkim Kararı Olmaksızın Elde Etme: Eğer HTS kayıtları hâkim kararı olmaksızın usulsüz bir şekilde temin edilmişse, "hukuka aykırı delil" niteliği taşır ve hiçbir yargı merciinde hükme esas alınamaz.

Saklama Süreleri: GSM operatörleri bu verileri yasal mevzuatlar çerçevesinde belirli bir süreyle (genellikle son 2 ila 5 yıl arası) saklamakla yükümlüdür. Çok eski döneme ait veriler sistemden silinmiş olabileceğinden, geçmişe dönük incelemelerde zaman aşımı süreleri önem arz eder.






Yargıtay İçtihatlarında HTS Kayıtlarının Delil Değeri

Türk yargı sisteminde ve Yargıtay'ın yerleşik kararlarında HTS kayıtlarının ispat gücü ile ilgili net çizgiler bulunmaktadır:

Tek Başına Mahkûmiyet Gerekçesi Olamaz: Yargıtay içtihatlarına göre, HTS kayıtları veya baz istasyonu çakışmaları tek başına bir kişinin suçlu olduğunu kanıtlamaya yetmez. Aynı baz istasyonundan aynı anda binlerce insan sinyal alabileceği için ("ortak baz çakışması"), bu veriler ancak tanık ifadeleri, kamera kayıtları, parmak izi veya fiziksel bulgular gibi diğer delillerle desteklendiği takdirde anlam kazanır.

Destekleyici ve Tamamlayıcı Rol: HTS kayıtları, sanık veya tanık ifadelerindeki çelişkileri ortaya koymak (örneğin "O saatte orada değildim" diyen birinin baz verileriyle orada olduğunun kanıtlanması) ve olaylar arasındaki kronolojik bağı kurmak açısından son derece güçlü birer yardımcı dijital delildir.

Özetle HTS kayıtları; modern ceza ve hukuk yargılamasında gerçeğin ortaya çıkarılması için kullanılan, telekomünikasyon verilerine dayalı teknik bir haritadır; ancak adil bir karar verilebilmesi için bu teknik verilerin mutlaka uzman bilirkişilerce analiz edilmesi ve hukuki süzgeçten geçirilmesi gerekir.

2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor

İstanbul'da 2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'in bulunmasına yönelik Çekmeköy Alemdağ Ormanı ve çevresinde kadavra köpekleri destekli arama çalışmaları gerçekleştirildi. Soyalp'i arama çalışmaları havadan görüntülendi

12.11.2026 14:21:00
İHA
 
2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor
2019'dan bu yana kayıp olan Sefa Soyalp'i arama çalışmaları devam ediyor
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü Kayıp Şahıslar Büro Amirliği ekipleri tarafından 2019 yılında kaybolan Sefa Soyalp'in bulunmasına ve olayın aydınlatılmasına yönelik çalışma başlatıldı.






Bu kapsamda kayıp şahsın olay öncesinde ve sonrasında irtibat kurduğu kişilerle kullandığı cep telefonu hatlarına ilişkin HTS kayıtları incelendi. Yapılan incelemelerde Sefa Soyalp'in Kırıkkale, İstanbul ve Ankara'da bulunduğu ve bazı kişilerle ortak baz istasyonu kayıtlarının olduğu belirlendi. 






Özbekistan uyruklu Sırojıddın A. ile İstanbul'da aynı evde kaldığı tespit edilen Sefa Soyalp'in 20 Ekim 2019'da telefonunun kapandığı ortaya çıktı. Yaşanan gelişme üzerine Sefa Soyalp'in kaybolmadan önceki son günlerde irtibat kurduğu kişiler tespit edildi daha sonra yakalanarak gözaltına alındı. Sefa Soyalp'in ev arkadaşı olduğu öğrenilen Özbekistan uyruklu Sırojıddın A.'nın da aralarında olduğu 6 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı.








Öte yandan, Sırojıddın A.'nın, Soyalp'in kaybolmasından hemen sonra araç ile Çekmeköy Alemdağ Ormanlarına gidip bir süre burada kaldığı tespit edilirken; ilgili noktada kayıp şahsın bulunmasına yönelik kadavra köpekli destekli arama çalışmaları gerçekleştirildi. Soyalp'e ait bir iz bulabilmek için yürütülen arama çalışmaları dronla havadan görüntülendi.






Erzurum gece -14 ile dondu, şadırvanlar buz tuttu

Erzurum'da soğuk ve yağışlı hava yaşamı olumsuz etkiliyor. Sıcaklıklar Palandöken'de gece -14 derece olurken, kent merkezinde termometreler -7'yi gösterdi

10.11.2026 12:34:00
İHA
 
Erzurum gece -14 ile dondu, şadırvanlar buz tuttu
Erzurum gece -14 ile dondu, şadırvanlar buz tuttu
Erzurum'da kış mevsimi etkisini iyice hissettirmeye başladı. Sabahın erken saatlerinde şehri esir alan dondurucu soğuklar nedeniyle adeta hayat buz kesti. Sokaklar ve kaldırımlar tamamen donarken, özellikle cami avlularındaki tarihi şadırvanlar ile otobüs duraklarının camları kalın buz tabakasıyla kaplandı.






Soğukların bu sene erken başladığını ifade eden Ahmet Uğurlu (65) ,"Yerler hep buzla kaplı ama ben hiç kayıp düşmedim. Bu memlekette büyüdük biz karda, buzda gezmesini iyi biliriz. Şu anda hava tertemiz eskiden kömür ve doğalgaz çok yanardı, nefes alınmazdı" dedi.








Meteoroloji 12. Bölge Müdürlüğü'nden alınan son bilgilere göre; Erzurum ve çevre illerde havanın parçalı, zamanla çok bulutlu olması öngörülüyor. Yetkililer, özellikle sabah ve gece saatlerinde şiddetli buzlanma, don olayı ile birlikte yer yer pus ve sis hadisesine karşı vatandaşları uyardı. 






Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında seyredeceği bölgede, rüzgarın ise kuzeyli yönlerden hafif, zaman zaman orta kuvvette eseceği tahmin ediliyor. Uzmanlar bölge genelinde buzlanma ve don olayı beklendiğinden meydana gelebilecek olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması çağrısında bulundular. 






Bölge genelinde özellikle gece saatlerinden itibaren hafif ve yer yer orta şiddette zirai don beklendiğinden tarımsal faaliyetlerle uğraşan vatandaşların dikkatli ve tedbirli olmaları da hatırlatıldı.






Turgutlu'da feci kaza: 19 yaşındaki genç hayatını kaybetti

Manisa'nın Turgutlu ilçesinde otomobil ile çekicinin kafa kafaya çarpıştığı kazada ağır yaralanan 19 yaşındaki Burak Efe Şenyüz, kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti

09.11.2026 14:37:00
İHA
 
Turgutlu'da feci kaza: 19 yaşındaki genç hayatını kaybetti
Turgutlu'da feci kaza: 19 yaşındaki genç hayatını kaybetti
Kaza, sabah saat 08.20 sıralarında Turgutlu ilçesine bağlı Derbent Mahallesi D-300 Ankara-İzmir karayolunda meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, İzmir istikametinde seyir halinde olan Burak Efe Şenyüz (19) yönetimindeki 45 NU 015 plakalı otomobil ile Ankara yönünden mahalle arasına sol dönüş yapmak isteyen Halil K. (54) idaresindeki 45 AZ 410 plakalı çekici kafa kafaya çarpıştı.






Şiddetli çarpışmada otomobil sürücüsü Burak Efe Şenyüz ağır yaralandı. Olay yerine sevk edilen sağlık ekipleri tarafından ilk müdahalesi yapılan genç sürücü, ambulansla Turgutlu Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı. 






Şenyüz, doktorların tüm müdahalelerine rağmen kurtarılamayarak hayatını kaybetti. Kazayla ilgili adli soruşturmanın sürdüğü öğrenildi.

Kocaeli'de uyuşturucu operasyonlarında 143 şüpheli yakalandı

Kocaeli'de narkotik ekiplerince son bir haftada düzenlenen çalışmalarda 143 şüpheli yakalandı, çeşitli miktarlarda uyuşturucu madde ele geçirildi

09.11.2026 14:13:00
İHA
 
Kocaeli'de uyuşturucu operasyonlarında 143 şüpheli yakalandı
Kocaeli'de uyuşturucu operasyonlarında 143 şüpheli yakalandı
İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin gerçekleştirdiği çalışmalarda, 1 kilo 327 gram esrar, 618 gram sentetik kannabinoid, 230 gram muhtelif uyuşturucu madde ve 6 bin 915 sentetik ecza ele geçirildi.






Operasyonlarda ayrıca 2 tabanca, 268 fişek ve 5 hassas terazi bulundu. Suçtan elde edildiği değerlendirilen 48 bin 95 liraya da el konuldu.




















logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.