logo
21 NİSAN 2026

Latin Amerika MEM'e muhtaç

26.01.2006 00:00:00
Latin Amerika'da esen rüzgarın sol olmaktan çok ABD-Bush karşıtlığı olduğunu belirtmiştik.  2 yüzyılı aşkın bir süre ABD, öncesinde de İspanyol hegemonyasında kalan bölgenin, patlama noktası bizim yaşadığımız asra denk düştü diyebiliriz. Latin Amerika ülkeleri bir çeşit Kurtuluş Savaşı veriyor ve bu savaşta normal zamanlarda bir araya gelmeleri zor liderler ve ülkeler aynı potada birleşmekten çekinmiyor. Venezuela'da Chavez, Arjantin'de Nestor Kirchner, Brezilya'da Lula de Silva, Uruguay'da Tabare Vazguez, Boliyva'da Evo Morales ve Şili'de Michelle Bachelet'in işbaşına gelmiş olması ve 2006 ve 2007 yıllarında yapılacak seçimlerle bu ABD karşıtı cepheye Latin Amerika'dan yeni ülkelerin ve liderlerin katılacak olması, 20. yüzyılın ikinci yarısında bölge üzerinde egemenliğini tam olarak ikame eden ABD için kuşkusuz kapkaranlık yeni dönemin habercisi niteliğinde. Latin Amerika'da bu liderleri seçen halkın verdiği mesaj aslında çok açık. ABD tarafından daha fazla sömürülmeye, kendi öz zenginliklerini ve kaynaklarını kullanamamaya, kukla yönetimler tarafından yönetilmeye ve öz yurtlarında parya olmaya isyan ediyor Latin Amerikalılar...Chavez ülkesi için yeni bir şeyler deniyor, ABD kıskacından ülkesini kurtarıp, öz kaynaklarını halkının hizmetine sunmak istiyor. Nitekim  Chavez bu niyetini politikalarına da yansıtıyor ve ülkesinin geniş petrol kaynaklarını fakir halkının hizmetine sunuyor. Zengin kaynaklara ve stratejik öneme sahip olmasına rağmen ABD tarafından yoksullaştırılan ve halkı sefalet çeken Latin Amerika'da işbaşına gelen yeni hükümetlerin bir numaralı gündemi ve amacı yoksulluk çeken halklarının refah seviyesini yükseltebilmek. Bu yönde önemli adımlar da attılar. Nitekim Latin Amerika ekonomilerinin 2004 büyümesi yüzde 5.6 olarak gerçekleşti. Brezilya ve Arjantin'in IMF'ye olan borçlarını zamanından önce ödemeleri ve bütçe fazlaları ekonomik iyileşmenin göstergeleri.Fakat buna rağmen "Latin Amerika solu" tam anlamıyla özgün bir model etrafında birleşebilmiş değil. Yani bölge ülkelerinde yükselen ABD karşıtlığı ve kaynaklarını millileştirme şeklinde tezahür eden "millilik" değerleri, ortak bir siyasi ve ekonomik proje potasında biraraya gelemiyor. Özellikle bölgeyi sömüren yegane sistem kapitalizme karşı etkili bir tez geliştirilebilmiş değil. Chavez ve Morales'in de içinde bulunduğu Latin Amerika liderleri, kapitalizmi tam anlamıyla reddederek, "milli" bir model maalesef ortaya koyabilmiş değiller. Ve bu yönüyle yürüttükleri hareketle ciddi anlamda çelişiyorlar. Bölge ülkelerindeki uluslararası mali sermaye ile uzlaşma arayışları, kapitalizm çarkının hala kırılamadığını net bir şekilde gösteriyor. Halkın refah seviyesi belki yükseliyor ama ortaya milli bir model konulamadığı için bütün bu iyileşmeler pansuman kıvamında kalmaya devam ediyor. Kalıcı ve köklü bir çözüm, kapitalizme ve sömürülmeye sağlam bir başkaldırı gerçekleştirilemediği için kadük kalıyor, tam anlamıyla gerçekleştirilemiyor.ABD'ye alternatif olarak Çin, Hindistan ve AB ülkeleriyle girilen ticari ilişkiler dahi, Latin Amerika'nın en temel sorununu, yani kendine özgü milli model eksikliğinin doğurduğu sancıları gidermeye yetmiyor. Latin Amerika perspektifinden ortaya çıkan bu durum, bir kez daha bizlere milli modellerin ve tabii ki, Prof. Dr. Haydar Baş'ın ortaya koyduğu Milli Ekonomi Modeli'nin(MEM) önemini ve hayatîliğini ispatlıyor. Latin Amerika ülkeleri bugün tek tek, karanlıkta bir file dokunarak onu tanımlamaya çalışanlar misali, uyguladıkları politikalarla Milli Ekonomi Modeli'nin parçalara bölünmüş halini uygulamaya çalışıyorlar. Milli Ekonomi Modeli'nin Chavez ayaklarını, Morales kollarını, Lula gövdesini, Kirchner hortumunu tutarak emperyalizme direnmeye ve halklarının refah seviyesini yükseltmeye çalışıyor. Parça parça uygulanıyor olmasına karşın ülkeleri emperyalist boyunduruktan kurtarmaya yeten Milli Ekonomi Modeli'nin bir bütün olarak Türkiye'de uygulandığını düşünsenize...
 
Alperen Polat / diğer yazıları
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.