Sivas Kongresi, bağımsızlığımızın sarsılmaz mührüdür

Anadolu'nun kalbinde, işgal altındaki bir vatanın kaderini baştan yazan ve Türkiye Cumhuriyeti'nin harcını karan Sivas Kongresi, Türk tarihinin en kritik kırılma noktalarından biri olma niteliğini bugün de koruyor. 

4-11 Eylül 1919 tarihleri arasında toplanan bu tarihi kurultay, yalnızca yerel bir direnişin organizasyonu değil; Türk milletinin kendi geleceğini kendi eliyle tayin ettiği, esareti kesin olarak reddeden tam bağımsızlık manifestosudur.

Amasya'dan Sivas'a engelleri aşan irade

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a ayak basmasıyla başlayan milli örgütlenme süreci, Amasya Genelgesi'nde dile getirilen "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" ilkesiyle hukuki ve siyasi bir boyut kazanmıştı. 

Bu tarihi çağrının en somut ve kapsayıcı adımı olarak planlanan Sivas Kongresi, son derece çetin şartlar altında hazırlandı. 

İstanbul Hükümeti'nin kongreyi "yasadışı" ilan etme gayretlerine, İtilaf Devletleri'nin açık baskılarına ve Elazığ Valisi Ali Galip'in kongreyi basma girişimlerine rağmen, Türk milletinin kararlılığı galip geldi. 

Sivas Mekteb-i Sultani binasında bir araya gelen delegeler, iç ve dış tehditlere boyun eğmeyerek milli iradenin tecelligahını kurmayı başardılar.

"Manda ve himaye" esaretine indirilen kesin darbe

Mustafa Kemal Paşa'nın Sivas Kongresi'ndeki rolü, askeri bir komutanlığın ötesine geçerek diplomatik ve stratejik bir devlet adamlığı dehasını ortaya koydu. 

Oy birliğiyle kongre başkanlığına seçilen Mustafa Kemal Paşa, Anadolu hareketini meşru kılacak hukuki zemini titizlikle inşa etti. 

Görüşmeler boyunca en çetin tartışmalar, Amerikan veya İngiliz mandasını bir kurtuluş reçetesi olarak savunan delegelerle yaşandı.

Mustafa Kemal Paşa'nın tavizsiz tutumu sayesinde "Manda ve himaye kabul olunamaz" ilkesi nihai olarak benimsendi; tam bağımsızlık dışındaki tüm formüller tarihin çöplüğüne atıldı.

Alınan karar sadece ideoloji boyutunda kalmadı, bu stratejik duruşu destekleyen kritik hamleler de yapıldı.

Doğu ve Batı Anadolu'da bölgesel faaliyet gösteren tüm cemiyetler, "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirildi. 

Böylece hareket, bölgesellikten çıkıp ulusal bir güç haline geldi.

Kamuoyunu doğru bilgilendirmek ve mücadelenin sesini dünyaya duyurmak amacıyla Sivas'ta İrade-i Milliye gazetesinin çıkarılması kararlaştırıldı.

Geçici hükümetten tam bağımsız geleceğe

Sivas Kongresi'nin en stratejik sonuçlarından biri, Heyet-i Temsiliye'nin (Temsil Heyeti) yetkilerinin tüm yurdu kapsayacak şekilde genişletilmesi ve başkanlığına Mustafa Kemal Atatürk'ün getirilmesi oldu. 

Temsil Heyeti, TBMM açılıncaya kadar adeta geçici bir hükümet gibi çalışarak Milli Mücadele'nin tek yürütme organına dönüştü. 

Anadolu'nun bu kararlı tutumu ve İstanbul ile tüm haberleşmeyi kesme kararı üzerine, baskılara dayanamayan Damat Ferit Paşa Hükümeti istifa etmek zorunda kaldı. 

Bu gelişme, Milli Mücadele'nin İstanbul yönetimine karşı kazandığı ilk büyük siyasi zafer olarak kayıtlara geçti.

Misak-ı Milli sınırlarının çizildiği ve halk iradesinin tecelli ettiği Sivas Kongresi, gelecekte kurulacak olan Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasi temellerini attı. 

Atatürk'ün "Burada bir milletin kurtuluşunu hazırlayan kararlar alındı" sözüyle özetlediği bu ruh, günümüzde de canlılığını korumaktadır. 

Bağımsız Türkiye Partisi (BTP) Genel Başkanı Hüseyin Baş'ın kongrenin 107. yıl dönümü mesajında vurguladığı gibi: 

"Manda ve himaye kabul edilemez. Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz kararları, Türkiye Cumhuriyeti'nin tam bağımsızlık iradesinin en güçlü temelidir." 

Sivas Kongresi, Türk milletinin esaret kabul etmeyen çelikten iradesinin bir nişanesi olarak geleceğe ışık tutmaya devam etmektedir.