Sanchez'i ve Brüksel'i çevreleyen aşırı sağ Vox
21.08.2026 00:00:00
Pedro Sánchez, Avrupa'da Filistin konusunda en net konuşan liderlerden biri oldu. İspanya'nın Filistin devletini tanıması ve Gazze konusunda aldığı tutum, Madrid'i bu başlıkta Avrupa'nın dikkat çeken başkentlerinden biri haline getirdi. Bu yüzden İspanya'da Sánchez'in siyasi geleceğine ilişkin gelişmeler, Türkiye'den bakıldığında da sıradan bir seçim hesabından daha fazlasını ifade ediyor.
Şimdi Madrid'de siyasi dengeler değişiyor. Uluslararası basında yer alan son değerlendirmeler, merkez sağ Halk Partisi'nin (PP) önde olduğunu, Sánchez'in Sosyalist Partisi PSOE'nin ise geride kaldığını gösteriyor. Fakat bu tabloyu yalnızca "Sánchez kaybediyor, PP kazanıyor" diye okumak eksik kalır. Çünkü PP'nin yanında, seçim sonrasında kurulacak hükümetin şartlarını değiştirebilecek güçte bir başka aktör var: Vox.
Sánchez'in karşısındaki yeni denklem
Vox, İspanya'nın sağ popülist ve milliyetçi çizgideki partisi. Tek başına hükümet kurması beklenen senaryo değil. Asıl mesele, PP birinci parti olduğu halde parlamentoda yeterli çoğunluğu sağlayamazsa ortaya çıkacak tablo.
İspanya'da bunun örnekleri artık var. Bölgesel seçimlerde PP'nin birinci çıktığı ancak tek başına çoğunluğa ulaşamadığı yerlerde Vox, hükümet hesabının önemli aktörlerinden biri haline geldi. Bu tablo, İspanya'daki sağ siyasetin artık yalnızca PP üzerinden okunamayacağını gösteriyor.
Önümüzdeki genel seçimde de benzer bir durum ortaya çıkarsa, asıl tartışma seçim gecesi başlayacak. PP hükümet kurmak için Vox'un desteğine ihtiyaç duyarsa, iki parti arasında nasıl bir pazarlık yapılacağı önem kazanacak. Vox'un göç konusunda daha sert politikalar istemesi, bazı düzenlemelerin geri çekilmesini savunması ve sosyal politikalarda "ulusal öncelik" yaklaşımını öne çıkarması, bu pazarlığın başlıklarını şimdiden ortaya koyuyor.
Mesele sadece kimin başbakan olacağı değil. Yeni hükümetin hangi politikaları uygulayacağı.
Madrid'deki hesap Brüksel'e uzanıyor
Vox'un dikkat çekici tarafı burada ortaya çıkıyor. Parti, İspanya'daki siyasi değişimi Avrupa'daki daha geniş sağ hareketlenmenin bir parçası olarak görüyor. Fransa, Polonya ve İtalya gibi ülkelerdeki gelişmeler de bu açıdan yakından takip ediliyor.
Vox'un Avrupa Birliği konusunda savunduğu yaklaşım ise daha fazla ulusal hareket alanı üzerine kurulu. Madrid'in Brüksel'den gelen her politikaya otomatik biçimde uyum sağlamaması, gerektiğinde ulusal çıkarları önceleyen daha sert bir tutum alınması gerektiğini savunuyor. Göç, tarım ve Yeşil Mutabakat da itirazların yoğunlaştığı başlıklar arasında.
Bu nedenle İspanya'da PP ile Vox arasında kurulabilecek bir hükümet yalnızca Madrid'i ilgilendirmeyecek. İspanya, Avrupa'nın büyük ülkelerinden biri. Madrid'in Avrupa Konseyi'ndeki tutumunda meydana gelebilecek değişiklik, Brüksel'deki karar hesaplarına da yansıyabilir.
Vox hükümetin büyük ortağı olmayabilir. Fakat bazı kararların alınabilmesi için gerekli desteği sağlayan taraf haline gelirse, siyasi ağırlığı sandalye sayısından daha büyük olabilir.
Sánchez henüz yarışın dışında değil
Bütün bunlara rağmen Sánchez'i şimdiden kaybetmiş ilan etmek doğru olmaz. İspanya Başbakanı daha önce de kendisi için zor görünen seçim tablolarından çıktı. 2023 seçimleri bunun en açık örneğiydi. Seçim öncesinde yapılan birçok hesap sandık sonrasında değişti ve Sánchez farklı siyasi aktörlerle anlaşarak hükümet kurmayı başardı.
Bugün PSOE açısından tablo daha zor. Hükümet, parlamentoda Katalan ve Bask siyasi aktörlerinin desteğine ihtiyaç duyuyor. Katalonya'daki siyasi dengelerin değişmesi Madrid'deki çoğunluk hesabını daha da karmaşık hale getirebilir.
PSOE çevresinde kamu ihaleleriyle ilgili gündeme gelen iddialar da hükümetin seçim öncesindeki yükünü artırıyor. PSOE ise bunların münferit olaylar olduğunu ve gerekli denetimlerin yapıldığını savunuyor. Seçim açısından önemli olan, bu tartışmaların seçmenin hükümete bakışını ne kadar değiştireceği.
Sánchez'in en önemli avantajı ise seçim gününün henüz gelmemiş olması. İspanya siyasetinde sandık kurulmadan sonucu kesinleştirmek daha önce birçok kez yanıltıcı oldu.
Asıl hesap seçimden sonra
Bu nedenle İspanya'daki yarış üç ayrı soruyla okunmalı. Sánchez iktidarını koruyabilecek mi? PP birinci parti olarak hükümeti kurabilecek mi? Ve eğer bunun için Vox'un desteğine ihtiyaç duyarsa, ortaya nasıl bir siyasi tablo çıkacak?
Türkiye açısından Madrid'deki gelişmeleri önemli kılan da bu. Sánchez'in Filistin ve Gazze konusundaki tutumu nedeniyle İspanya'nın Avrupa içindeki siyasi çizgisi Türkiye'de ayrıca takip ediliyor. Madrid'de hükümet değişirse veya mevcut hükümetin yerini daha sağ ağırlıklı bir yapı alırsa, bunun göçten Akdeniz politikalarına, Avrupa Birliği'nin iç tartışmalarından dış politika başlıklarına kadar farklı alanlarda yansımaları olabilir.
Henüz sandık kurulmadı. Sánchez'in kaybettiği söylenemez. PP'nin tek başına hükümet kuracağı da belli değil. Vox'un seçim sonrasında ne kadar ağırlık kazanacağını ise sandık gösterecek.
Fakat İspanya'daki seçim artık yalnızca "Sánchez kalacak mı?" Sorusundan ibaret değil. Asıl dikkat edilmesi gereken, seçim sonrasında PP'nin nasıl bir hükümet kuracağı ve Vox'un bu hükümet üzerinde ne kadar etkili olacağı.
Madrid'de başlayacak pazarlığın sınırları ise İspanya'dan daha geniş olabilir. Çünkü bu kez mesele yalnızca Sánchez'in geleceği değil; İspanya'nın Brüksel'e nasıl konuşacağı.
Cem Bürüç / diğer yazıları
- Sanchez'i ve Brüksel'i çevreleyen aşırı sağ Vox / 21.08.2026
- Zelenskyy'ye Ukrayna'dan yeni rakip: Fedorov neye güveniyor? / 20.08.2026
- Ege'de yeni hesaplaşma / 19.08.2026
- Putin haklı mı çıktı? / 17.08.2026
- Putin'in Japonya hamlesinin arkasında ne var? / 15.08.2026
- Kolombiya’nın Golan’la ne işi var? / 14.08.2026
- Asya ve Ortadoğu'da güvenlik arayışı / 13.08.2026
- Mekke'de yeni güvenlik hattı / 09.08.2026
- Yaptırımın görünmeyen sınırı / 08.08.2026
- Irak: Devlet mi, yeni vesayet mi? / 07.08.2026
- Zelenskyy'ye Ukrayna'dan yeni rakip: Fedorov neye güveniyor? / 20.08.2026
- Ege'de yeni hesaplaşma / 19.08.2026
- Putin haklı mı çıktı? / 17.08.2026
- Putin'in Japonya hamlesinin arkasında ne var? / 15.08.2026
- Kolombiya’nın Golan’la ne işi var? / 14.08.2026
- Asya ve Ortadoğu'da güvenlik arayışı / 13.08.2026
- Mekke'de yeni güvenlik hattı / 09.08.2026
- Yaptırımın görünmeyen sınırı / 08.08.2026
- Irak: Devlet mi, yeni vesayet mi? / 07.08.2026
