Başkanlık sistemi fiilen başladı
Davutoğu'nu tasfiye ederek Başkanlık Sistemi için düğmeye basan Cumhurbaşkanı Erdoğan, tüm yetkileri elinde toplayarak fiilen başkanlık sistemini başlatmış oldu. Yeni atanacak başbakanın kim olacağı ise formaliteden öte bir önem taşımıyor. AKP Kongresi 22 Mayıs'ta yapılacak
05.05.2016 00:00:00
YENİ MESAJ/ANKARA
AKP içinde uzun süredir devam eden Cumhurbaşkanı Erdoğan-Başbakan Davutoğlu uyumsuzluğu, Türkiye'nin başına diplomatik arenada ciddi gaileler açan 'Stratejik Derinlik' tezinin sahibi Davutoğlu'nun tasfiyesiyle sonuçlandı. AKP, Erdoğan'ın jet hızıyla gerçekleştirdiği operasyon sonucunda 22 Mayıs'ta tarihinde ikinci kez olağanüstü kongreye gidiyor.
Operasyon bir haftada bitti!
AKP içindeki operasyonun düğmesine 29 Nisan'da basılmıştı. O gün yapılan toplantıda Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) kurul, her büyük kongreden sonra teşkilatlardan sorumlu genel başkan yardımcısına, dolayısıyla başbakana devrettiği il ve ilçe başkanlarını atama yetkisini geri almıştı. Bu olay sonrası Saray'a yakın basın ekibi (Cemil Barlas ile Hilal Kaplan olduğu iddia ediliyor) Pazar günü internette 'Pelikan Dosyası' adıyla açılan bir blogda Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başbakan Davutoğlu arasındaki ilişkiyle ilgili bazı iddialar yer almıştı. 27 maddelik blog yazısında Davutoğlu'nun AKP Genel Başkanlığı ve başbakanlık görevlerine gelmesinden bu yana Cumhurbaşkanı Erdoğan nezdinde yaptığı öne sürülen hatalara ve yanlışlara değinilmişti. Yazıda Suriye, çözüm süreci, Avrupa Birliği (AB) ile ilişkiler ve paralel yapı konusundaki olumsuz gelişmelerden Davutoğlu sorumlu tutulmuştu. Başbakan Davutoğlu ise Salı günü AKP Meclis Grup Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, "Nefsimi ayaklar altına alırım, bir faninin terk etmeyeceği düşünülen her makamı elimin tersiyle iterim. Ama asla bu kutlu hareketteki hiçbir dava arkadaşımın kalbini kırmam" diyerek, adeta veda konuşmasını yapmıştı. Davutoğlu ile görüşmesi öncesi Çarşamba günü yine muhtarlara hitap eden Cumhurbaşkanı Erdoğan ise "Önemli olan bulunduğunuz yere nasıl geldiğinizi, orada ne yapmanız gerektiğini ve hedeflerinizi unutmamanızdır" diye konuşmuştu.
Erdoğan, Davutoğlu'nu çoktan silmişti
Erdoğan tarafından haftalık olağan görüşmeden bir gün önce Beştepe'ye çağrılan Davutoğlu, AKP Genel Başkanlığı ve Başbakanlık görevini bırakmayı kabul etti. Kritik gelişme Beştepe'de 1 saat 40 dakika süren görüşmenin ardından kamuoyuna yansıtıldı. Böylece Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığına seçilmesiyle AKP Genel Başkanlığı ve Başbakanlık görevine getirilen Davutoğlu'nun yaklaşık 21 aylık süren görevinin sonuna gelinmiş oldu. Baş döndüren bir hızla gelişen olaylar sonucu tüm görevlerini bırakmayı kabul etmek zorunda kalan Davutoğlu, Erdoğan ile görüşmesinin ardından MYK'yı topladı. Burada Erdoğan ile yaptığı görüşmeyi anlatan Davutoğlu tüm görevlerinden ayrılacağını ve AKP içindeki görevine milletvekili olarak devam edeceğini duyurdu.
Yeni Başbakan kim olacak?
Davutoğlu'nun tasfiye edilmesinin ardından yeni başbakan kim olacak tartışması da alevlendi. Ortada 5 isim dolaşıyor. Bunlar Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, Erdoğan'ın damadı Enerji Bakanı Berat Albayrak, Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş ve Sağlık Bakanı Mehmet Müezzinoğlu... Yeni Mesaj'ın edindiği bilgilere göre damat Berat Albayrak şimdilik başbakan olmayacak. Çok öne çıkmasına rağmen Binali Yıldırım'ın olmayabileceği de seslendiriliyor. Kimi AKP'lilere göre en güçlü aday olarak Adalet Bakanı Bekir Bozdağ ismi öne çıkıyor. Kulislere göre Erdoğan, bundan sonra fiili olarak hem Cumhurbaşkanı, hem Başbakan ve hem de AKP Genel Başkanı gibi hareket edecek.
Erdoğan'ın asıl hedefi Başkanlık
Kendi getirdiği Davutoğlu'nu yine kendisi görevden alan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın asıl amacı ise başkanlık sistemi. Davutoğlu, 7 Haziran seçimlerinden sonra yaptığı açıklamada, seçim sonuçlarının başkanlık sistemine geçişi fiilen sonlandırdığını ifade etmişti. Ana unsuru başkanlık sistemi olan yeni anayasayı halka kabul ettirmek için bilinçli olarak kaos ortamı oluşturulduğu iddia edilirken, önümüzdeki sürecin bu anlamda çok hareketli geçeceği ifade ediliyor. Dokunulmazlıkları kaldırılacak HDPlilerin milletvekilliklerinin düşmesi durumunda ara seçim gündeme gelecek. Anayasaya göre ara seçim olabilmesi için TBMM sandalye sayısının yüzde 5'inin boşalması gerekiyor. Yaklaşık 30 HDP'linin milletvekilliğinin düşürülmesi durumunda bu şart sağlanmış oluyor. Siyasi kulislerde konuşulanlara göre Cumhurbaşkanı Erdoğan ara seçim yerine bir erken seçim ve bu erken seçimle birlikte anayasa referandumu istiyor. Bu durumda en geç sonbaharda halkın önüne çifte sandık konmuş olacak. Konuşulan bir başka senaryoya göre ise MHP ve HDP'nin baraj altında kalması hesabıyla yapılacak bir erken seçimde AKP'nin anayasayı tek başına değiştirecek bir milletvekili sayısına ulaşması ve bu TBMM tablosunda başkanlık sistemine geçilmesi. Ankara'da tüm hesaplar başkanlık sistemine göre yapılırken yeni başbakanın geçiş sürecini dolduracak formalite bir işlev göreceği ifade ediliyor.
Başarısız politikalar Davutoğlu'na yüklenecek
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Başbakan Davutoğlu'nu siyaset sahnesinden silmesi yabancı basın tarafından da ilgiyle izleniyor. İngiliz Times gazetesi, "Erdoğan sınırsız güç sahibi olma amacıyla başbakanını görevden almak için komplo kuruyor" başlığını attı. Times ise Türkiye'de son dönemde yaşananların dramatik olayların, Türkiye siyasetinin geleceği için verilen mücadeleden ve birbirinin tam zıddı iki kişilikten kaynaklandığı görüşünde. Gazeteye göre Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin anayasasını değiştirmek, ülkenin parlamenter demokrasi yerine başkanlık sistemi ile yönetilmesini istiyor. Yine Times'a göre Başbakan Davutoğlu ise tam tersine Erdoğan tarafından bu göreve getirilmiş bilgiç bir akademisyen. Gazetecilerin tutuklu yargılanmasına karşı olduğu biliniyor. En önemlisi de Erdoğan'ın 'kırmızı çizgi' olarak gördüğü 'önerilen anayasa' değişikliğine karşı. Washington Enstitüsü Türkiye Araştırmaları Programı Direktörü Soner Çağaptay'a göre ise Erdoğan Türkiye'nin demokrasi tarihinde en fazla kontrol sahibi lider. Soner Çağaptay, son gelişmelerle ilgili olarak şu yorumu yaptı: "Son gelişme, orduyu ve meclisi kontrol eden Erdoğan'ın Türkiye'de kurumları zayıflatmasının son aşaması. Ayrıca gelinen noktada bir kişinin ne kadar fazla güç sahibi olduğunu gösteriyor. Davutoğlu'nun görevi bırakması Erdoğan'a, kendisini başarısız bazı politikalarından uzaklaştırma ve bunları Davutoğlu'na yükleyebilme fırsatı verecek."
Davutoğlu'nun siyasi kariyeri
1 Mayıs 2009'da, Dışişleri Bakanı olarak TBMM dışından atandı. 58, 59 ve 60'ıncı hükümetler döneminde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a ve hem bakanlık hem de cumhurbaşkanlığı görevlerinde Abdullah Gül'e dış politika başdanışmanlığı yaptı. 24. Dönem Konya Milletvekili olarak TBMM'ye girdi. 27 Ağustos 2014'te, Adalet ve Kalkınma Partisi 1. Olağanüstü Büyük Kongresi'nde Genel Başkan seçildi ve 28 Ağustos 2014'te Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından 62. hükümeti kurmakla görevlendirildi. Ahmet Davutoğlu 2015 genel seçimleri sonrasında 45 gün içinde hükümetin kurulamamış olması üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermesi üzerine ülkeyi 1 Kasım 2015'te yapılacak seçime kadar yönetmek üzere seçim hükümeti başbakanı oldu. Kasım 2015'te yapılan genel seçimlerden AKP tek başına iktidar olarak çıktı ve Davutoğlu başbakanlığında 64. hükümet kuruldu.
AKP içinde uzun süredir devam eden Cumhurbaşkanı Erdoğan-Başbakan Davutoğlu uyumsuzluğu, Türkiye'nin başına diplomatik arenada ciddi gaileler açan 'Stratejik Derinlik' tezinin sahibi Davutoğlu'nun tasfiyesiyle sonuçlandı. AKP, Erdoğan'ın jet hızıyla gerçekleştirdiği operasyon sonucunda 22 Mayıs'ta tarihinde ikinci kez olağanüstü kongreye gidiyor.
Operasyon bir haftada bitti!
AKP içindeki operasyonun düğmesine 29 Nisan'da basılmıştı. O gün yapılan toplantıda Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) kurul, her büyük kongreden sonra teşkilatlardan sorumlu genel başkan yardımcısına, dolayısıyla başbakana devrettiği il ve ilçe başkanlarını atama yetkisini geri almıştı. Bu olay sonrası Saray'a yakın basın ekibi (Cemil Barlas ile Hilal Kaplan olduğu iddia ediliyor) Pazar günü internette 'Pelikan Dosyası' adıyla açılan bir blogda Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başbakan Davutoğlu arasındaki ilişkiyle ilgili bazı iddialar yer almıştı. 27 maddelik blog yazısında Davutoğlu'nun AKP Genel Başkanlığı ve başbakanlık görevlerine gelmesinden bu yana Cumhurbaşkanı Erdoğan nezdinde yaptığı öne sürülen hatalara ve yanlışlara değinilmişti. Yazıda Suriye, çözüm süreci, Avrupa Birliği (AB) ile ilişkiler ve paralel yapı konusundaki olumsuz gelişmelerden Davutoğlu sorumlu tutulmuştu. Başbakan Davutoğlu ise Salı günü AKP Meclis Grup Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, "Nefsimi ayaklar altına alırım, bir faninin terk etmeyeceği düşünülen her makamı elimin tersiyle iterim. Ama asla bu kutlu hareketteki hiçbir dava arkadaşımın kalbini kırmam" diyerek, adeta veda konuşmasını yapmıştı. Davutoğlu ile görüşmesi öncesi Çarşamba günü yine muhtarlara hitap eden Cumhurbaşkanı Erdoğan ise "Önemli olan bulunduğunuz yere nasıl geldiğinizi, orada ne yapmanız gerektiğini ve hedeflerinizi unutmamanızdır" diye konuşmuştu.
Erdoğan, Davutoğlu'nu çoktan silmişti
Erdoğan tarafından haftalık olağan görüşmeden bir gün önce Beştepe'ye çağrılan Davutoğlu, AKP Genel Başkanlığı ve Başbakanlık görevini bırakmayı kabul etti. Kritik gelişme Beştepe'de 1 saat 40 dakika süren görüşmenin ardından kamuoyuna yansıtıldı. Böylece Erdoğan'ın cumhurbaşkanlığına seçilmesiyle AKP Genel Başkanlığı ve Başbakanlık görevine getirilen Davutoğlu'nun yaklaşık 21 aylık süren görevinin sonuna gelinmiş oldu. Baş döndüren bir hızla gelişen olaylar sonucu tüm görevlerini bırakmayı kabul etmek zorunda kalan Davutoğlu, Erdoğan ile görüşmesinin ardından MYK'yı topladı. Burada Erdoğan ile yaptığı görüşmeyi anlatan Davutoğlu tüm görevlerinden ayrılacağını ve AKP içindeki görevine milletvekili olarak devam edeceğini duyurdu.
Yeni Başbakan kim olacak?
Davutoğlu'nun tasfiye edilmesinin ardından yeni başbakan kim olacak tartışması da alevlendi. Ortada 5 isim dolaşıyor. Bunlar Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, Erdoğan'ın damadı Enerji Bakanı Berat Albayrak, Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş ve Sağlık Bakanı Mehmet Müezzinoğlu... Yeni Mesaj'ın edindiği bilgilere göre damat Berat Albayrak şimdilik başbakan olmayacak. Çok öne çıkmasına rağmen Binali Yıldırım'ın olmayabileceği de seslendiriliyor. Kimi AKP'lilere göre en güçlü aday olarak Adalet Bakanı Bekir Bozdağ ismi öne çıkıyor. Kulislere göre Erdoğan, bundan sonra fiili olarak hem Cumhurbaşkanı, hem Başbakan ve hem de AKP Genel Başkanı gibi hareket edecek.
Erdoğan'ın asıl hedefi Başkanlık
Kendi getirdiği Davutoğlu'nu yine kendisi görevden alan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın asıl amacı ise başkanlık sistemi. Davutoğlu, 7 Haziran seçimlerinden sonra yaptığı açıklamada, seçim sonuçlarının başkanlık sistemine geçişi fiilen sonlandırdığını ifade etmişti. Ana unsuru başkanlık sistemi olan yeni anayasayı halka kabul ettirmek için bilinçli olarak kaos ortamı oluşturulduğu iddia edilirken, önümüzdeki sürecin bu anlamda çok hareketli geçeceği ifade ediliyor. Dokunulmazlıkları kaldırılacak HDPlilerin milletvekilliklerinin düşmesi durumunda ara seçim gündeme gelecek. Anayasaya göre ara seçim olabilmesi için TBMM sandalye sayısının yüzde 5'inin boşalması gerekiyor. Yaklaşık 30 HDP'linin milletvekilliğinin düşürülmesi durumunda bu şart sağlanmış oluyor. Siyasi kulislerde konuşulanlara göre Cumhurbaşkanı Erdoğan ara seçim yerine bir erken seçim ve bu erken seçimle birlikte anayasa referandumu istiyor. Bu durumda en geç sonbaharda halkın önüne çifte sandık konmuş olacak. Konuşulan bir başka senaryoya göre ise MHP ve HDP'nin baraj altında kalması hesabıyla yapılacak bir erken seçimde AKP'nin anayasayı tek başına değiştirecek bir milletvekili sayısına ulaşması ve bu TBMM tablosunda başkanlık sistemine geçilmesi. Ankara'da tüm hesaplar başkanlık sistemine göre yapılırken yeni başbakanın geçiş sürecini dolduracak formalite bir işlev göreceği ifade ediliyor.
Başarısız politikalar Davutoğlu'na yüklenecek
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Başbakan Davutoğlu'nu siyaset sahnesinden silmesi yabancı basın tarafından da ilgiyle izleniyor. İngiliz Times gazetesi, "Erdoğan sınırsız güç sahibi olma amacıyla başbakanını görevden almak için komplo kuruyor" başlığını attı. Times ise Türkiye'de son dönemde yaşananların dramatik olayların, Türkiye siyasetinin geleceği için verilen mücadeleden ve birbirinin tam zıddı iki kişilikten kaynaklandığı görüşünde. Gazeteye göre Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin anayasasını değiştirmek, ülkenin parlamenter demokrasi yerine başkanlık sistemi ile yönetilmesini istiyor. Yine Times'a göre Başbakan Davutoğlu ise tam tersine Erdoğan tarafından bu göreve getirilmiş bilgiç bir akademisyen. Gazetecilerin tutuklu yargılanmasına karşı olduğu biliniyor. En önemlisi de Erdoğan'ın 'kırmızı çizgi' olarak gördüğü 'önerilen anayasa' değişikliğine karşı. Washington Enstitüsü Türkiye Araştırmaları Programı Direktörü Soner Çağaptay'a göre ise Erdoğan Türkiye'nin demokrasi tarihinde en fazla kontrol sahibi lider. Soner Çağaptay, son gelişmelerle ilgili olarak şu yorumu yaptı: "Son gelişme, orduyu ve meclisi kontrol eden Erdoğan'ın Türkiye'de kurumları zayıflatmasının son aşaması. Ayrıca gelinen noktada bir kişinin ne kadar fazla güç sahibi olduğunu gösteriyor. Davutoğlu'nun görevi bırakması Erdoğan'a, kendisini başarısız bazı politikalarından uzaklaştırma ve bunları Davutoğlu'na yükleyebilme fırsatı verecek."
Davutoğlu'nun siyasi kariyeri
1 Mayıs 2009'da, Dışişleri Bakanı olarak TBMM dışından atandı. 58, 59 ve 60'ıncı hükümetler döneminde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a ve hem bakanlık hem de cumhurbaşkanlığı görevlerinde Abdullah Gül'e dış politika başdanışmanlığı yaptı. 24. Dönem Konya Milletvekili olarak TBMM'ye girdi. 27 Ağustos 2014'te, Adalet ve Kalkınma Partisi 1. Olağanüstü Büyük Kongresi'nde Genel Başkan seçildi ve 28 Ağustos 2014'te Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından 62. hükümeti kurmakla görevlendirildi. Ahmet Davutoğlu 2015 genel seçimleri sonrasında 45 gün içinde hükümetin kurulamamış olması üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar vermesi üzerine ülkeyi 1 Kasım 2015'te yapılacak seçime kadar yönetmek üzere seçim hükümeti başbakanı oldu. Kasım 2015'te yapılan genel seçimlerden AKP tek başına iktidar olarak çıktı ve Davutoğlu başbakanlığında 64. hükümet kuruldu.
