Muhammed Fuzûlî - aşkın şairi

Muhammed Fuzûlî, 1480 civarında Irak'ın Hille şehrinde dünyaya gelmiştir. Asıl adı Mehmed bin Süleyman'dır. Türk, Arap ve Fars kültürlerinin iç içe geçtiği bu bölgede yetiştiği için üç dilde (Türkçe, Arapça, Farsça) mükemmel eserler vermiştir.

İlk eğitimini dönemin medreselerinde aldı. Matematik, astronomi, felsefe, kelam, tefsir ve edebiyat alanlarında derin bilgi sahibi oldu. Ancak onu asıl yücelten, ilmin yanında aşk ve irfan mektebinde yetişmiş olmasıdır.



İmam Hüseyin Efendimize Olan Sevgisi

Fuzûlî, Ehlibeyt muhabbetinin en güçlü temsilcilerindendir.

Kerbelâ toprağında doğup büyüdüğü için, İmam Hüseyin'in türbesine gönülden bağlı idi.

Hayatını çoğu kez Kerbelâ'da geçirdi, türbeye hizmet etti, orada dua etti ve eserlerinin birçoğunda bu sevgiyi dile getirdi.

Onun kalbinde İmam Hüseyin sevgisi bir ilim değil, bir iman meselesiydi.

Diyordu ki: "Ben aşk mektebinin talebesiyim, Hüseyin muhabbetiyle diriyim." Bu derin sevgiyle İmam Hüseyin aşkını, ziyaret edenlerin kalabalığını, orada yaşadığı ruhî coşkuyu şiirlerinde sıkça anlatmıştır.

Fuzûlî'ye göre Kerbelâ toprağının her zerresi Hüseyin'in kanıyla kutsanmıştır.

 Peygamber Efendimiz'e (s.a.a) Olan Aşkı

Fuzûlî'nin en yüce duygularını ifade ettiği eser "Su Kasidesi"dir.

Bu kasidede Hz. Muhammed Mustafa'ya (s.a.a) duyduğu aşk, kelimelere sığmaz bir vecd halindedir.

Fuzûlî, Sevgili Peygamber'imize şöyle seslenir:

"Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su,

Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su."

Burada "aşk ateşiyle yanmış bir gönül"e dünyadaki hiçbir suyun çare olamayacağını anlatır. Çünkü o aşk, dünyevî değil, ilahî bir yangındır.

 Su Kasidesi'nin Özellikleri ve Güzellikleri Nazım biçimi: Kaside

Beyit sayısı: 32 (bazı nüshalarda 33)

Redifi: "su" - her beyitte "su" kelimesi tekrar eder.

Konu: Hz. Muhammed'e duyulan aşk, saygı ve övgü.

Türü: Naat (Peygamber övgüsü)

Aşkın en yüce hâli anlatılır; dünyevî sevgiden uzak, saf ilahî aşk. "Su" hem maddi hem manevi anlam taşır: temizlik, hayat, rahmet, gözyaşı, aşk ateşine çare arayan unsur. Her beyitte su kelimesi farklı bir anlamda kullanılarak ustalıkla işlenir. Aruz vezniyle yazılmış, musikî değeri yüksek, iç ahengi mükemmel bir eserdir. Fuzûlî'nin dilindeki tevazu, edep ve muhabbet, onun gönül büyüklüğünü gösterir. Su Kasidesi, Türk edebiyatında naat türünün zirvesi olarak kabul edilir. Fuzûlî, Peygamber aşkını anlatırken bile dünyevî çıkarı küçümser:

"Selâm verdim rüşvet değildir deyu almadılar."

Bu beyitte, samimiyet ve aşkın karşılık beklemeyen yönü işlenir.

Fuzûlî, 1556 yılında Kerbelâ'da vefat etti.

Rivayete göre vebadan ya da bölgedeki salgın bir hastalıktan öldü.

Kabri, İmam Hüseyin'in türbesinin giriş kapısındadır.

Yani hayatını İmam Hüseyin sevgisiyle yaşadığı gibi, ölümünde de o toprağa karışmıştır.

Fuzûlî, aklın değil aşkın ve imanın şairidir.

Onun şiirinde ilim, edep ve sevda birleşir.

Kerbelâ'nın susuzluğunda aşkın suyunu bulmuş, o suyla iman ve edebin şiirini yazmıştır.