HOŞGELDİNİZ! BUGÜN 18 HAZİRAN 2021, CUMA

Öngörülerdeki isabetsizlikler

09.11.2018 00:00:00

Sosyal bilimler içinde geleceğe en odaklı olan ekonomi bilimidir. O nedenle ekonomistlerden sürekli öngörüler beklenir. Ekonomistler de değişik öngörülerde bulunurlar. Kimisi iyimser, kimisi tam tersi kötümser öngörülerini kamuoyuyla paylaşırlar. 


Ne var ki, ekonomideki iyimser veya kötümser öngörülerin çoğu isabetsiz çıkmaktadır. Çünkü en iyi ekonomik öngörü, tahmin, plân ve analizler bile, tüm etmenleri hesaba katamaz. Ne kadar etmen hesaba katılırsa katılsın, mutlaka hesapta olmayan olaylar zuhur edebilir. 


Örnek olarak tarım üretimini alalım. Tarım üretiminde öngörü, tahmin ve plânlara ne kadar güvenilebilir? Hiç hesapta olmayan don ve sel gibi tabii afetler bütün öngörü, tahmin ve plânları altüst edebilir. Bu durum, az veya çok diğer sektörler için de geçerlidir.


Öngörülerde isabetsizlik, elbette sadece ekonomi ile sınırlı değildir. Esasen tarih, beklenmedik olayların hikâyesi olduğundan, pek çok gelişmeler öngörülemiyor. Öyle ki, hesapta-kitapta olmayan olaylar, birdenbire patlak verebiliyor ve tarihin akışını değiştirebiliyor. Onun için "tarih, bütünüyle öngörülmezdir" derler.   


Buna rağmen, özellikle ekonomi tarihi hakkında öngörüler, isabet etsin veya etmesin devamlı ileri sürülür. Gelişmeler, öngörülerdeki isabetsizliği ne kadar ortaya koyarsa koysun, öngörülerin ardı arkası kesilmez. 


Bunun asıl nedeni, ekonomide uzmanlaşmış büyüklerin, arkadan gelen genç ekonomistlere sürekli ekonomik öngörüde bulunmalarını tavsiye etmeleridir.  Derler ki, "Öngörülerde bulunmaktan geri durmayınız, bunlardan biri tutarsa şöhret sahibi olursun, tutmazsa zaten unutulur, onu kimse hatırlamaz." Öngörülerin çoğu bu amaçla yapıldığı için isabetli ve faydalı olmazlar.


Bazıları öngörülerine çok güvenmiş olacaklar ki, onu kitaplaştırarak kalıcı hale getirmişlerdir. Bunlardan biri ABD'de Southern Methodist Üniversitesi'nde görevli Hint asıllı Prof. Dr. Ravi Batra'dır. Prof. Dr. Ravi Batra, 1990'da yazdığı bir kitapta dünyanın üç yıl içinde 1929 buhranından çok daha büyük bir buhran geçireceğini ilân etmiştir. Onun bu öngörüsünün gerçekleşmediği görülmüştür. Prof. Dr. Ravi Batra, "Öngörüm yanlış çıktı, bir daha öngörüde bulunmayacağım" demiş midir? Hayır, aynı kişi yeni öngörülerini sürdürüyor. 


Yakın geçmişte ülkelerine komünizmi getirmek isteyenler de şöyle bir öngörüde bulunmuşlardı: İlkönce ülkede fabrikalar kurulmalı. Fabrikalar kurulunca haliyle işçiler olacak, işçiler olunca da komünizm gelecek." Hâlbuki komünizm, öngörüldüğü gibi sanayileşmiş ülkelerde değil, geri kalmış tarım ülkelerinde zemin bulmuştur.


Hâsılı öngörülerin isabetli olması için sosyal olayların, tabii kanunlarını ve akışını çok iyi bilmek gerekir. Bu, ekonomik öngörüler için de şarttır. Milli Ekonomi Modeli, işte böyle bir gerçekten hareketle yazıldığından, ekonomideki tüm öngörüleri isabetli olmaktadır.

 
M. Hilmi Yıldırım / diğer yazıları


logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 425 10 66
Faks: (212) 424 69 77
E-posta: [email protected] [email protected]


WhatsApp haber: (0542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2021

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez.