Ortadoğu’da fırtına öncesi sessizlik

Ortadoğu coğrafyası, diplomasi kılıfına büründürülmüş askeri sevkiyatlar ve kapalı kapılar ardında yürütülmeye çalışılan çelişkili hamlelerle tarihinin en kritik eşiklerinden birini yaşıyor. 

Bir yanda Washington yönetiminin kamuoyuna yansıyan mektup iddiaları ve "müzakere" arayışları, diğer yanda bölgeye adeta yığılan devasa bir askeri güç var. 

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin uyguladığı bu ikili strateji -bir yanda diplomatik temas algısı yaratma çabası, diğer yanda doğrudan askeri müdahale planları- bölgedeki gerilimi düşürmekten ziyade tırmandırıyor. 

Tahran ise bu taktikleri öngörerek, söylemlerden ziyade somut adımlara odaklanan net ve tavizsiz bir duruş sergiliyor.

Mektup diplomasisi ve çöken "iyi polis" senaryosu

ABD ile İran arasındaki gerilimin merkezinde son günlerde basına sızan mektup iddiası yer alıyor. 

Amerikan medyasında, özellikle The Wall Street Journal gibi yayın organlarında çıkan haberlere göre, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump'ın talimatıyla İran'ın üst düzey güvenlik yetkilisi Muhsin Rızai'ye müzakereleri yeniden başlatmak amacıyla bir mektup iletti. 

İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı da benzer bir adımı doğrulayarak Washington'ın geçmişte de benzer yollara başvurduğunu belirtti.

Ancak bu diplomatik hamle, Tahran duvarına çarptı.

İran yönetiminin mektuba yanıt vermemesi üzerine Trump, Vance'in müzakereler için görevlendirildiği yönündeki iddiaları hızla yalanlama yoluna gitti. 

Bu durum, Washington'ın sahnelemeye çalıştığı klasik "kötü polis - iyi polis" oyununun iflas ettiğini gösteriyor.

Mektup adımı, Trump yönetimi için yaklaşan iç siyasi süreçler öncesinde "sorunu diplomasiyle çözen lider" imajı yaratma amacı taşıyordu.

İran'ın mektubu görmezden gelmesi, ABD'nin bu stratejisini boşa çıkardı ve Washington tarafının olayı gizleme çabasına girmesine neden oldu.

Masada somut bir şart sunmadan yürütülmek istenen bu tarz temaslar, Tahran nezdinde güvenilir bir diplomasi aracı olarak karşılık bulmuyor.

Güvencesiz müzakerelere Tahran'ın reddi

İran cephesinde ABD ile diplomatik temaslara yönelik derin bir güvensizlik hakim. Bunun en temel nedeni, Washington'ın daha önce imza attığı uluslararası anlaşmaları ve mutabakatları kolayca ihlal edebilmiş olmasıdır.

Tahran yönetimi, ABD'den yeni bir sözlü teklif duymak yerine, iki ülkenin de daha önce altına imza attığı İslamabad Mutabakatı'na sadık kalınmasını talep ediyor.

İran tarafı, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin sona ermesi ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanması adına bu mutabakata uygun 7 net şart ortaya koymuş durumda.

Ancak ABD'nin bu taahhütleri göz ardı etmesi ve ateşkes süreçlerine rağmen askeri baskıyı sürdürmesi, müzakere masasını anlam kılan temel zeminleri yok etmekte.

İran için kilit nokta açıktır:

İran yönetimi, ABD'nin samimiyetini süslü söylemlerle veya kapalı kapılar arkasından gönderilen mektuplarla değil, sahada atacağı pratik ve hukuki adımlarla ölçmektedir.

Beyaz Saray'da savaş senaryoları: CENTCOM brifingi

Müzakere iddiaları basında yer bulurken, Beyaz Saray'ın kapalı kapıları arkasında tamamen farklı bir senaryo işleniyor. 

CENTCOM Komutanı Brad Cooper'ın Beyaz Saray'da Trump'a İran'a yönelik olası askeri saldırı seçenekleri hakkında bizzat brifing vermesi, Washington'ın asıl niyetini gözler önüne seriyor. 

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine'in de katıldığı bu üst düzey toplantı, askeri analistler tarafından "geniş çaplı bir operasyonun habercisi" olarak yorumlanıyor.

Washington'ın bu agresif askeri planlamaları, ABD iç siyasetinde de büyük bir çatlağa yol açmış durumda.

ABD'li Demokrat Senatör Chris Murphy, İran'a yönelik hazırlanan olası saldırı planları hakkında bilgilendirildiklerini ve bu planların "delice" olduğunu açıkça ifade etti.

Murphy, bu tür bir askeri hamlenin bölgede yıkıcı bir tırmanışa yol açacağını ve ABD'nin hukukun üstünlüğüne olan bağlılığını tamamen yok edeceğini vurguladı.

ABD kamuoyunun önemli bir kesimi, Trump yönetiminin İran politikalarını ve askeri maceralarını başarısız bulmakta, yeni bir Ortadoğu savaşının getireceği maliyetlerden endişe duymaktadır.

Devam edecek…