Trump yönetimi, İran’a tehditlerle neyi gizliyor?

Ortadoğu, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgası hazırlığında olduğu iddialarıyla yeniden ısınırken, diplomatik kulislerden sızan bilgiler ile sahadaki askeri gerçeklikler arasındaki uçurum her geçen gün derinleşiyor. 

ABD Başkanı Trump'ın Florida'daki seçim mitinginde dile getirdiği "İran'ın donanmasını ve hava kuvvetlerini yerle bir ettik" yönündeki iddiası, askerî ve lojistik analizler karşısında inandırıcılığını yitiriyor. 

ABD ordusunun 28 Şubat'tan bu yana yaşadığı mühimmat kaybı ve Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret yollarının güvenliğini kendi menfaatlerine göre sağlayamaması, Trump'ın retorik çıkışlarının aslında iç siyasete ve 3 Kasım Kongre ara seçimlerine yönelik bir algı yönetimi olduğunu gösteriyor.

Beyaz Saray'ın seçim manipülasyonu ve askeri çıkmaz

Trump yönetiminin Körfez ülkelerine 4 Kasım'da -yani ABD'deki seçimlerin hemen ertesi günü- başlayabileceği ileri sürülen "kısa ve yoğun saldırı dalgası" uyarısı, diplomatik bir baskı aracı olmanın ötesinde başarısız bir askeri stratejinin üzerini örtme çabasıdır. 

Wall Street Journal ve İsrail basını, Teksas'tan İsrail'e Patriot bataryaları sevk edildiğini, 10 kargo ve 80 yakıt ikmal uçağının bölgeye konuşlandırıldığını iddia etse de sahadaki gerçeklik tamamen farklı bir tablo çiziyor.

Hürmüz Boğazı'nda seyreden petrol tankerlerinin güvenliği sağlanamazken ve ABD gemileri stratejik su yollarından serbestçe geçemezken, ekran başında ilan edilen "zaferler" Amerikan kamuoyunda dahi karşılık bulmuyor. 

Trump, Netanyahu hükümetinin bölgesel savaşı derinleştirme ajandasına teslim olmuş görünürken; Amerikan halkının ve ekonomisinin çıkarları, İsrail'in askeri hırsları uğruna feda ediliyor. 

Missouri'den kalkan B-2 bombardıman uçaklarıyla övünen Washington, doğrudan çatışmanın ABD ekonomisinde yarattığı derin çatlakları gizleyemiyor.

Tahran'ın kırmızı çizgileri ve bölgesel misilleme doktrini

ABD'nin askeri sevkiyat iddialarına karşı Tahran yönetimi, savunma doktrinini tamamen agresif bir misilleme esasına göre yeniden yapılandırdı. 

İran lideri Mücteba Hamaney'in Genelkurmay Başkanı Ali Abdullahi ve Devrim Muhafızları Komutanı Ahmed Vahidi ile gerçekleştirdiği kritik toplantı, Tahran'ın geri adım atmayacağının en somut göstergesidir. 

Hamaney'in talimatıyla güncellenen hedef listesi, ABD ve İsrail'in bölgedeki tüm askeri, lojistik ve ekonomik varlıklarını "coğrafi sınır tanımayan ani yanıt" kapsamına aldı.

İran Silahlı Kuvvetleri, nükleer çalışmalarının tamamen enerji odaklı olduğunu savunurken, Washington'ın JCPOA (Ortak Kapsamlı Eylem Planı) sözleşmesini tek taraflı feshetmesini diplomasiye ihanet olarak tanımlıyor. 

Hürmüz Boğazı'nda uyarıları dikkate almayarak mayınlara çarpan ve alev alan birçok tanker örneğinde olduğu gibi, Tahran, küresel petrol arzının kalbini durdurabilecek kapasitede olduğunu sahada kanıtlıyor. 

İran Ordu Sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekreminiya, ABD'nin yeni bir maceraya atılması halinde savaşın ateşi tüm coğrafyayı saracağını belirtiyor.

Avrupa'nın faturası ve asimetrik güç dengeleri

Savaşın insani ve askeri boyutunun yanı sıra küresel ekonomi üzerindeki yıkıcı etkisi, özellikle Avrupa ülkelerini ağır bir krizin eşiğine getirdi. 

Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in, çatışmalar nedeniyle Avrupa'nın enerji maliyetlerinin 100 milyar avroyu aştığını itiraf etmesi, Batı blokunun içine düştüğü çıkmazı gözler önüne seriyor. 

Almanya başta olmak üzere Avrupa devletleri, İsrail'in bölgedeki eylemlerini sahiplenirken, bu politikalarının faturasını kendi halklarına enflasyon, hayat pahalılığı ve toplumsal protestolar olarak ödetiyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai'nin Avrupa'ya yönelik "Kırmızı çizgiler mazide kaldı, bedel ödeme sırası sizde" açıklamaları, Batı'nın çifte standartlı diplomasisine indirilen ağır bir darbedir. 

100 milyar avroluk zararın, olası bir geniş çaplı çatışmada yaşanacak yıkımın yanında hiç kalacağını belirten İran tarafı, askeri tırmanmanın Avrupa'yı tamamen ekonomik bir çöküşe sürükleyebileceğini net bir dille ifade ediyor.

Öte yandan Katar'ın başkenti Doha'da Çin ve Rusya'nın garantörlüğünde yürütüldüğü iddia edilen dolaylı müzakere trafiği, askeri tehditlerin tıkanma noktasına geldiğini gösteriyor. 

Mısır gibi bölgesel aktörlerin ikircikli tutumlarına rağmen, ABD-İsrail ittifakının askeri zorbalıkla sonuç alma dönemi kapanmıştır. 

Savaş söylemleri, kaybettikleri diplomatik ve askeri zemini seçim öncesi örtmeye çalışan liderlerin sığ propaganda malzemesinden başka bir şey değildir.