Maaşlar TL ile, giderler dolara endeksli

Siyasilerimiz kendilerine sorulan "Doların yükselişinden endişelenmeli miyim?" sorusuna, "Dolarla mı maaş alıyorsun?" cevabını vermiş ve ardından eklemişlerdi:

"Dolarla işiniz yok ise neden etkilenesiniz!"

Öncelikle şunu ifade etmeliyiz ki, dolarla maaş alan biri, TL dolar karşısında üst üste değer kaybederken bu soruyu sormaz; tam tersi, TL değer kazanıyorken sorar.

Türkiye'de yaşayan biri, "Benim dolarla işim olmaz" diyemez.

Çünkü piyasalarımızda ya doların kendisi dolaşıyor ya da Prof. Dr. Haydar Baş'ın ifade ettiği gibi "doların tercümesi olan TL" dolaşıyor.

Finansal bağımlılığımızın yanında; sanayide, inşaatta, hizmet sektöründe, tarımda, hayvancılıkta, enerjide, madencilikte her sahada ithalata bağımlı bir ülkeyiz.

Buna bağlı olarak da ülkemizdeki tüm ürün ve hizmetlerin bedeli, köprü ve yol geçiş bedellerine varıncaya kadar dolara endeksli olarak belirleniyor.

Milyonlarca işçimiz, milyonlarca memurumuz ve emeklimiz maaşlarını, erime rekorları kıran TL ile alıyor ama sokağa çıktığında, markete, pazara girdiğinde "ata binmiş süvari gibi koşan" dolara endekslenmiş etiketlerle karşılaşıyor.

TL, dün de dolar, euro, diğer döviz kurları ve altın karşısında rekor düzeyde erimeye devam etti. Dolar 8,32 TL'yi, euro 9,77 TL'yi, gram altın da 502 TL'yi geçti.

Dar gelirli vatandaşlar, gelirlerinin 3'te 1'ini gıda harcamasına ayırmak zorunda.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonun Ar-Ge birimi olan KAMUAR gıda fiyatlarıyla ilgili düzenli bir çalışma yapıyor ve buna "Halkın Enflasyonu" diyor. 

Ekim ayı araştırmasına göre, vatandaşların gıda masrafları Ocak'tan Ekim'e yüzde 21,5 arttı. Ekim'de geçen yılın aynı ayına göre artış ise yüzde 32.

Yüzde 32 oranı aynı zamanda dar gelirlinin enflasyonu anlamına geliyor.

Maaşlar, düşük enflasyon rakamlarıyla son derece cılız zamlara maruz kalırken, sadece gıdaya yaptıkları masraf 1 yılda yüzde 32 artmış durumda.

Sebze fiyatları geçen yıla göre yüzde 103,7 arttı; meyve fiyatları yüzde 44,7, katı ve sıvı yağ fiyatları yüzde 35,6, bakliyat yüzde 29.

Vatandaşın, TL'nin erimesiyle alım gücü düşerken, doğal olarak borçlanmaya gittiği görülüyor. Bu da yapılan kamuoyu araştırmalarına yansıyor.

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) tarafından gerçekleştirilen araştırma da farklı yönleriyle bu gelir kaybını önümüze koydu.

Buna göre; Türkiye'de hanelerin yüzde 38'i gıda alışverişlerinde bile zorlanıyor.

Araştırmaya göre, geçim zorluğu çektiğini beyan edenlerin oranı yüzde 70'e, gıda harcamalarını karşılamakta zorlandıklarını beyan edenlerin oranı yüzde 38'e ulaştı.

Ortalama kişisel gelirler Şubat ayından Eylül ayına yüzde 4,5 oranında düşerken, hanelerin yüzde 38,8'i maaş gibi sabit herhangi bir gelir elde edemedikleri durumda mevcut birikimleri ile bir ay dahi idare edemeyeceklerini beyan etti.

Hanelerin yüzde 37,9'luk bir diğer kesim ise mevcut birikimleriyle en fazla üç ay idare edebileceğini ifade etti. Dikkat ederseniz araştırmanın sonucuna göre, vatandaşların yaklaşık yüzde 77'sinin 3 aydan fazla dayanmaya gücü yok.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi İstanbul İstatistik Ofisi'nin yaptığı çalışmaya göre, Türkiye genelinde 2020 yılının ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre konut kredisi tutarı yüzde 29,9, ihtiyaç kredileri ise yüzde 63,8 arttı. 

Takipteki alacaklar, 2020 yılının ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 59 artarak 61,4 milyar TL, ikinci çeyreğinde ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 41,4 artarak 61,8 milyar TL olarak gerçekleşti.

Açıklanan sonuçlara göre, pandemi döneminde dar gelirli hanelerin yüzde 37,6'sında iş kaybı yaşanırken hanelerin yüzde 75,2'sinin geliri azaldı. 

Salgın sebebiyle hanelerin yüzde 77,9'unun mevcut borçlarında artış gerçekleşirken en çok banka ve kredi kartı borçlarının arttığı ortaya çıktı.

Vatandaşın TL'nin erimesiyle maruz kaldığı gelir daralmasına bir gösterge de açlık-yoksulluk araştırmaları. Türk-İş'in Ekim ayı araştırmasına göre, dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 2482 TL'ye, yoksulluk sınırı 8085,6 TL'ye yükseldi. Asgari ücret ise hala 2324 TL. Açlık ve yoksulluk sınırı, dolar atına binmiş dörtnala koşuyor, asgari ücret ise geriden el sallıyor.

Bir örnek de tarımdan. Adana Çiftçiler Birliği Başkanı Mutlu Doğru'nun tarım kesimi adına şu feryadı durumu özetliyor: "Dolar kurundaki artıştan dolayı, bizim ilaç, gübre, mazot gibi girdilerimizden bir çoğu, tamamen ithal olduğu için maliyetlerimiz çok arttı. Bu maliyet artışları, yeni dönemdeki ürünün ekiminde çiftçinin üzerinde çok büyük bir kambur olacak. Bu maliyetler altında çiftçilerimiz çok eziliyor."

Siyasilerimiz her ne kadar işin dolar tarafına pek bakmadıklarını ifade etseler de, ülkemizdeki 7'den 70'e herkes dolar kurunu dört gözle takip etmek zorunda.

Çünkü dolara mahkûm edilmişiz, işler maalesef dolarla yürüyor.

Bu çarpık ekonomik tabloyu düzeltecek tek çözüm Prof. Dr. Haydar Baş'ın Milli Ekonomi Modeli ve bu modelde ifade edilen, TL'mizi gerçekten "milli" ve "istikrarlı" yapacak olan Milli Para formülüdür. Bağımsız Türkiye Partisi adresinde ve BTP Genel Başkanı Hüseyin Baş liderliğinde bu sorunun rahatlıkla üstesinden gelinebilir.